Кіріспе
Оңтүстік Африкалық крикетші Жак Генри Каллис ОИС (16 қазан 1975 жылы туған) – Оңтүстік Африка крикет құрамасының жаттықтырушысы және бұрынғы кәсіби крикетші. Ол барлық уақыттағы ең ұлы крикетшілердің бірі және ең ұлы жан-жақты ойыншы ретінде танылады. Оң жақтан соққы беретін және оң жақтан жылдам орташа темппен доп беретін ойыншы. 2022 жылға дейін Каллис – бір күндік және тест матчтарында 10,000-нан астам ұпай жинаған және 250-ден астам қақпа алған жалғыз крикетші. Сондай-ақ, ол бір күндік матчтарда 131 рет қақпа ұстаған. Тест матчтарындағы мансабында 13,289 ұпай жинап, 292 қақпа алды. Каллис 45 тест матчта жүздік соққы жасап, тарихында тест матчтарында ең көп ұпай жинаған үшінші ойыншы. Ол 23 рет «Матчтың үздік ойыншысы» атағын жеңіп алды, бұл тест тарихындағы ең көп көрсеткіш. Каллис 1998 жылғы ICC KnockOut Trophy (қазір ICC Чемпиондар Трофи) турнирінде Оңтүстік Африканың жеңіске жеткен кампаниясында «Турнирдің үздік ойыншысы» атанды, бұл Оңтүстік Африка тарихындағы жалғыз ICC турнирінің жеңісі. Каллис турнирде екінші орында тұрды және жартылай финалда да, финалда да «Матчтың үздік ойыншысы» атағын жеңіп алды. 1998 жылғы ICC Нокаут Трофи финалында Каллис 30 ұпайға 5 қақпа алды. Каллис 166 тест матчында ойнап, 55-тен астам ұпай жинаған. 2007 жылдың қазан айынан желтоқсан айына дейін төрт тест матчында бес жүздік соқты. 2011 жылдың қаңтарында Үндістанға қарсы үшінші тесттің екінші иннингінде 40-ыншы жүздігін соғып, Рикки Понтингті басып өтіп, тест матчтарында жүздік соққы жасаған екінші ойыншы атанды, тек Сачин Тендулкардың 51 жүздігінен кейін. Каллис 2007 жылғы өнерлері үшін 2008 жылғы Wisden журналында «Әлемдегі жетекші крикетші» атанды, сонымен қатар 2005 жылы «ICC Тест жыл ойыншысы» және «ICC Жыл ойыншысы» атанды. Кевин Питерсен мен Даррил Куллинан оны осы ойынды ойнаған ең ұлы крикетші деп атады, ал Уоли Хаммонд пен сэр Гарри Соберспен бірге тест матчтарында 50-ден жоғары ұпай жинаған және тест матчтарындағы доп беру көрсеткішінен 20-дан астам ұпайға басымдық танытқан сирек жан-жақты ойыншылардың бірі. Каллис 2013 жылдың 2 қаңтарында Жаңа Зеландияға қарсы алғашқы тест матчының алғашқы күні 13,000 тест ұпайына жеткен төртінші ойыншы және бірінші оңтүстік африкалық болды. Ол 2013 жылы «Висден» журналының «Жылдың үздік крикетшілерінің» бірі атанды. Каллис 2013 жылдың желтоқсанында Дурбанда өткен Үндістанға қарсы екінші тесттен кейін тест және бірінші сыныптық крикеттен зейнеткерлікке шықты. Ол осы матчта 45-ші тест жүздігін соғып, соңғы тест матчында жүздік соққы жасаған бірнеше ойыншылардың бірі болды. 2014 жылдың 30 шілдесінде ол барлық халықаралық крикет түрлерінен зейнеткерлікке шықты. 2019 жылдың желтоқсан айында Жак Каллис Оңтүстік Африка ұлттық крикет құрамасына, The Proteas, жаз бойы команданың соққы беру жөніндегі кеңесшісі ретінде қайта оралды. 2020 жылдың тамызында ол ICC Крикет Даңқы залына енгізілді.
Jacques Henry Kallis OIS (born 16 October 1975) is a South African cricket coach and former professional cricketer. Widely regarded as one of the greatest cricketers of all time and as the greatest all rounder ever to play the game, he is a right handed batsman and right arm fast medium swing bowler. as of 2022, Kallis is the only cricketer in the history of the game to score more than 10,000 runs and take over 250 wickets in both ODI and Test match cricket. He has also taken 131 ODI catches. He scored 13,289 runs in his Test match career, took 292 wickets, and 200 catches. Kallis scored 45 Test match centuries and is the third highest test match run scorer in history. Kallis won 23 Man of the Match awards, the most by any player in Test history. He was declared the Player of the Tournament in South Africa's victorious 1998 ICC KnockOut Trophy (now referred to as ICC Champions Trophy) campaign, which to date is South Africa's only ICC tournament win in their history. Kallis finished as the 2nd highest run scorer in the tournament and was its leading wicket taker with 'Man of the Match' awards in both the semi final and the final. In the 1998 ICC KnockOut Trophy Final, Kallis picked up a spell of 5 wickets for 30 runs. Kallis played 166 Test matches and had a batting average of over 55 runs. From October to December 2007, he scored five centuries in four Test matches. With his century in the second innings of the third Test against India in January 2011, his 40th in all, he moved past Ricky Ponting to become the second highest scorer of Test centuries, behind only Sachin Tendulkar's 51. Kallis was named Leading Cricketer in the World in 2008 Wisden for his performances in 2007 in addition to being the "ICC Test Player of the Year" and ICC Player of the Year in 2005. He has been described by Kevin Pietersen and Daryll Cullinan as the greatest cricketer to play the game, and along with Wally Hammond and Sir Garry Sobers is one of the few Test all rounders whose Test batting average is over 50 and exceeds his Test bowling average by 20 or more. Kallis became the fourth player and first South African to score 13,000 Test runs on the opening day of the first Test against New Zealand on 2 January 2013. He was named one of the Wisden Cricketers of the Year in 2013. He retired from Test and first class cricket after playing in the second test against India at Durban in December 2013; Kallis scored his 45th Test hundred in this match, making him one of the few batsmen to score a century in his final Test. He retired from all forms of international cricket on 30 July 2014. In December 2019, it was announced that Jacques Kallis would rejoin the South African national cricket team, The Proteas, as the team's batting consultant for the duration of the summer. In August 2020, he was inducted to the ICC Cricket Hall of Fame.
Карьерасының алғашқы жылдары және 1996 жылғы Криккет әлем чемпионаты
Каллис Уинберг ұлдар орта мектебінде оқыды және крикет ойнады. 2009 жылы Уинберг Каллиске құрмет көрсетіп, негізгі крикет алаңына оның есімін берді. 1993 жылғы шілдеде ол Оңтүстік Африканың 17 жасқа дейінгі құрамасына Шотландияның 19 жасқа дейінгі құрамасына қарсы шақырылды. 1993/94 маусымында 18 жасында Батыс Провинция Б командасы сапында алғашқы сыныптық ойынына қатысты. Әлі де 18 жаста болған Каллис 1994 жылы Англияда, Солихалл қаласындағы «Олд Эдвардс» клубында лигалық крикет ойнады, онда тренерлер оның бірінші сыныптық жан-жақты ойыншыға айналу әлеуетін байқады; келесі жазда ол Кендал қаласындағы «Недерфилд» клубында ойнап, 14 матчта 98.87 орташа есеппен 791 ұпай жинады. Оның алғашқы Тест матчы 1995 жылғы 14-18 желтоқсанда Дурбанда Англияға қарсы өтті, бірақ алғашқы ойындарында ол қиындыққа тап болды. Каллис 1996 жылы Пакистанда өткен әлем чемпионатына қатысты, бірақ өзін көрсетуге көп мүмкіндік болмады. Оның шығуы 1997 жылы болды, ол Пакистанға қарсы 61 ұпай жинады, содан кейін екі матчтан соң Мельбурн крикет алаңында Австралияға қарсы тең нәтижеге қол жеткізу үшін күрескен жүздік соқты.
1998-2002 жылдар
1998 және 2002 жылдар аралығында Жак Каллис әлемдегі жетекші жан-жақты ойыншылардың бірі болды, бұл ICC крикет рейтингтерінде көрініс тапқан. 1998 жылы ол Оңтүстік Африка құрамасын ICC Чемпиондар кубогының жеңімпазы етіп шығарды, бұл жолы екі рет «Ойынның үздік ойыншысы» және «Серияның үздік ойыншысы» атанымдарын жеңіп алды. 1999 жылғы ICC крикет әлем чемпионатында жас ойыншы аса жарқын ойнамаса да, тұрақтылық танытты. 2000 жылы Үндістанда Оңтүстік Африканың Үндістанға қарсы таңғажайып Тест сериясында жеңіске жеткеніне «Серияның үздік ойыншысы» атанымы себеп болды. 2001 жылдың соңына қарай ол әлемдегі бірінші орынды иеленген Тест ойыншысы болды және бір күндік матчтарда да шамамен 3 жыл бойы сол көрсеткішті сақтап келді. Осы кезеңде «Каллис әлемдегі ең үздік соққышыға айналды, оның қорғаныс техникасы ешкіммен теңеспес еді, ал Кейп-Пойнт лимпетінің жабысқақтығындай берік тұрды. Әдетте тыныш және эмоциясыз адам болғандықтан, Оңтүстік Африка құрамындағы маңызды үшінші нөмірді алды, бұл позицияны бұрын бірнеше ойыншылар сынап, сәтсіздікке ұшырағаннан кейін бекітті, және оның көрсеткіштері осы сәттен бастап үлкен өсім көрсетті». Ол 2004 жылы ICC әлемдік бір күндік құрамасына, ал 2005 жылы құраманың 12-ші ойыншысы ретінде де шақырылды. 2007 жылы да бір күндік құрамаға іліккен болатын. 2007 жылы Каллис төрт Тест матчында бес жүздік соқты, осылайша Брэдман, Кен Баррингтон және Мэтью Хейденнен кейін төрт Тест матчында төрт жүздік соққан төртінші ойыншы болды. Каллистің орташа соққы көрсеткіші 50-ге жуық, және ол әлемдегі ең үздік соққышылардың бірі ретінде бағаланды. 292 Тест қақпасын алған қабілетті боулингші болғанымен, 2005-2007 жылдар аралығында ол көбінесе соққысымен көзге түсті. Осының нәтижесінде ол жан-жақты ойыншыға айналды, және Дейл Стейн, Морне Моркель және Вернон Филандердің қабілеттері артып келе жатқандықтан, ол осы рөлін жалғастырды. Каллис – Тест крикетінде 10 000-нан астам ұпай жинаған және 200-ден астам қақпа алған жалғыз ойыншы. Сэр Гарфилд Соберс одан да көп, 8 000-нан астам ұпай және 200 қақпа алған, сонымен қатар орташа көрсеткіштері де шамалы жоғары. 2005 жылы Каллис 2004 жылғы цунамиден зардап шеккендерге арналған қайырымдылық матчында Азия XI құрамасына қарсы ойнау үшін таңдалды, сондай-ақ оның отандасы Шон Поллок та қатысты. Сол жылы ол «Жылдың үздік ойыншысы» аталымы бойынша Сэр Гарфилд Соберс жүлдесімен марапатталды. Жүлде Англия құрамасының ойыншысы Эндрю Флинтоффпен бөлісілді, академия дауысы тең түскендіктен, ол әлемдегі жетекші жан-жақты ойыншы ретіндегі жалғыз бәсекелесі болды. Сондай-ақ ол сол жылы «Жылдың үздік Тест ойыншысы» атағын жеңіп алды. Осы кезеңде «Протеалар» бір серияда (Батыс Индияға қарсы) жеңіске жетті, төрт серияда тең түсті (Үндістанға қарсы екі, Англияға қарсы біреу және Біріккен Араб Әмірліктерінде Пәкістанға қарсы біреу), ал Австралияға қарсы бір серияда жеңіліске ұшырады. Каллис 2010 жылы Нагпурда 173 ұпай жинады. Сол жылы Үндістанға қарсы өткен «Сентурион» Тест матчында ол Тест матчындағы алғашқы қос жүздігін соқты. Оның 201 ұпайы Оңтүстік Африканың ойыншыларының (А.Б. де Вильерс және болашақ капитан Хашим Амла) маңызды жүздік соққандарының нәтижесінде жеңіске жеткізді. Каллис мансабында екінші рет, серияның үшінші Тест матчында, өз үйінен, Кейптаундағы Ньюлендс стадионында екі жүздік соқты. 2012 жылдың қаңтар айында Каллис Шри-Ланкаға қарсы Тест матчындағы ең жоғары ұпайын – 224 ұпайды соқты. Каллис Оңтүстік Африка үшін ойнаған соңғы сегіз серияның барлығында «Протеалар» жеңіске жетті, тек БАӘ-де Пәкістанға қарсы бір серия тең аяқталды. Каллис Англия мен Австралияда әрқайсысынан екі серияда жеңіске жеткен әлемдегі азана ойыншылардың бірі болды. «Протеалар» сонымен қатар Жаңа Зеландияға қарсы екі серияда және Үндістан, Пәкістан, Шри-Ланка, Англия және Австралияға қарсы бір-бір серияда жеңіске жетті. Мансабының осы кезеңінде Каллис боулинг шеберлігі үшін де жоғары бағаланды. Ол тиімді оверлер тастап, маңызды қақпаларды алуға қабілетті болды. 2014 жылдың қыркүйегінде Каллис Биг-Бэш лигасындағы Сидней Тандер клубымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды. «Тандер» сапында алғашқы ойынында ол 97* ұпай соғып, бір қақпа алды.
2008-2013 жж.
2008 жылы Шон Поллок зейнеткерлікке шыққандықтан, Каллиске барлық жағынан ойыншы ретінде үлкен жауапкершілік жүктелді. Қысымға қарамастан, Уэйн Парнелл жақсы төменгі қатарда ойнайтын ойыншы ретінде көзге көріне бастады. Каллис бұрынғыдан өзгеше 2008 жылды нашар өткізді, көп бөлігінде орташа көрсеткіші отыздан төмен болды. Тоғызыншы орындағы Бангладеш командасына қарсы төрт тест матчында оның орташа көрсеткіші 25,75-ті құрады. Ол сондай-ақ Үндістан Премьер-лигасында «Роял Челленджерс Бангалор» командасы үшін ойнады, онда ол 7 матчта ойнағанда 16,85 орташа есеппен ұпай жинады және доп тастағанда әр қақпаға 55,5 ұпай алды, экономикалық көрсеткіші 9,65 болды, бірақ кейін құрамнан шығарылды.
Жаттықтырушылық мансап
Каллис 2015 жылдың қазан айында «Колката Найт Райдерс» командасының бас бапкері болып тағайындалды, бұл оның алдындағы бас бапкер Тревор Бейлис 2015 жылдың маусымында Англия крикет құрамасының бас бапкері лауазымына өтіп кеткеннен кейін болды. Каллис 2015 жылғы Үндістан Премьер-лигасы маусымында KKR командасының соққы жасау бойынша кеңесшісі де болды. 2019 жылдың желтоқсан айында Каллис Оңтүстік Африка ұлттық крикет құрамасының соққы жасау бойынша кеңесшісі болып тағайындалды. 2020 жылдың соңына қарай ол Англия ұлттық крикет құрамасының соққы жасау бойынша кеңесшісі қызметін атқарып жүр.
Ойын стилі және салыстырулар
Каллис өзінің дәстүрлі соққы беру техникасы үшін жоғары мақтауға ие болды. 2012 жылдың шілдесінде Telegraph газетіне жарияланған мақаласында Англияның бұрынғы ойыншысы және капитаны Майкл Воган Каллистің "ұрысшы ретінде әлемдегі ең үздік ойыншы" екенін жазды. Ол Каллистің ұрыс-керісін толығырақ сипаттады: Алдыңғы немесе артқы аяқпен ойнағанда, ол жақсы және тиімді соққы береді. Ол Брайан Лара немесе Рикки Понтинг сияқты агрессивті немесе жарқын емес, бірақ ол өте сенімді және оған қоса, барлық қажетті соққыларды меңгерген. Сонымен қатар, оның жапсырмалық соққысы және жамбастан соққысы орындалуы мен әдемілігі жағынан жоғары деңгейде. Ол кейде жылдам ұпай жинай алады, бірақ оны ерекшелендіретін нәрсе – жағдайды дұрыс бағалай білуі. Ол қашан қорғанысқа көшу керектігін және қашан қарқынды ұпай жинау керектігін біледі. Кейбіреулер оның қарқынды ұпай жинау мүмкіндігін жоғарырақ бағалайды, және бұл кейде дұрыс пікір, бірақ көбінесе ол өзінің қабілеттерін жақсы біледі және Оңтүстік Африканың жеңіске жету мүмкіндігі оның алаңда қалған уақытына байланысты деп санайды. Хейг сондай-ақ Каллис пен Соберстің кейбір жағдайларда қарама-қарсы екенін талдады: Соберс – 360 градусқа бұрыла алатын, серпімді және әсем ойыншы, үш түрлі доп тастаумен; ал Каллис – ірі денелі, күшті және нео-бруталистік архитектура сияқты құрылған ойыншы. Дегенмен, олардың ең үлкен айырмашылығы – олардың өмір сүрген дәуірлері. Соберс – өте жарқын ойыншы, ал оның заманы консервативті болғандықтан, ол одан да ерекше көзге түсті; ал Каллис – өте сабырлы және қатал ойыншы, ол одан да әсем және театрландырылған заманда өмір сүрді. Соберс – консерваторлар арасындағы еркін ойыншы болды; ал Каллис – еркін ойыншылар арасындағы консерваторға айналды. Оның бес жыл кіші қарындасы Жанин Каллис 2009 жылы Үндістан Премьер-лигасында чирлидер болып жұмыс істеді және қазіргі кезде Шығыс Лондонда физиотерапевт болып жұмыс істейді. Әкесінің дер кезінде емдеуге келмейтін ісігі бар екені анықталғанда, Каллис әкесімен бірге болу үшін крикеттен уақыт алды: "2003 жылғы Әлем чемпионатына қатысқанда әкемнің денсаулығына қатысты бірдеңе дұрыс емес екенін білдік. Ол нашар сезіне бастады, содан кейін күтпеген жерден оған бірнеше ай ғана өмір сүруге мүмкіндік бар екенін айтты. Бұл біз үшін үлкен соққы болды, өйткені біз әрқашан жақын отбасы болдық. Сол жылы Англиядағы алғашқы екі тест матчын өткізіп, онымен бірге болу үшін үйге қайттым. Бұл менің өмірімдегі ең қиын кезең болды, бірақ соңғы апталар ең қымбат сәттерге толы болды. Мен оған алғыс айтуға және қоштасуға мүмкіндік алдым. Кейіннен, мен осы мүмкіндікке ие болғаным үшін қаншалықты бақытты екенімді түсіндім. Егер ата-ана уақытында айтылмаған сөздермен кетіп қалса, бұл әлдеқайда қиын. Оның өлімі мен үшін крикетке деген көзқарасымды өзгертті. Бұл жай ғана ойын – және егер санаңызды сақтай алсаңыз, өте қарапайым ойын." Олардың 2020 жылдың 11 наурызында туған Джошуа Генри Каллис есімді ұлы бар.
<blockquote>Whether on the front or back foot, he plays well on the on and off side. He’s not Brian Lara or Ricky Ponting in terms of aggression or flair but he is rock solid and, added to that, has every shot in the book. Also, his cover drive and flick off the hip are right up there in terms of execution and attractiveness. He can score quickly at times but it is his way of being able to read situations that sets him apart. He knows when to grind it out or move up through the gears. Some people think he could move through the gears quicker when batting, and that is probably a fair argument on occasions, but the majority of the time he knows what he can do at the crease and believes South Africa has a better chance of winning if he stays there. Haigh also analysed how Kallis and Sobers were also polar opposites in certain ways:
<blockquote>Sobers [was] all prowling grace and feline elasticity, with his 360 degree batswing and three in one bowling; [whereas] Kallis [is] all looming bulk and latent power, constructed like a work of neo brutalist architecture. Yet what they are just as many opposites of are their respective eras. Sobers was the most explosive cricketer of a more staid age, the more mercurial because of the orthodoxy and rigidity around him; Kallis is the most stoic and remorseless cricketer of an era more ostentatious and histrionic. Sobers was a cavalier among roundheads; Kallis has steadily become a roundhead among cavaliers. His sister Janine Kallis, five years his junior, was a cheerleader in Indian Premier League 2009 and is also a physiotherapist based in East London. When it was discovered that his father had terminal cancer, Kallis took time out of cricket to be with his father:
<blockquote>We heard something was wrong with my dad during the [2003] World Cup. He started feeling unwell and then, out of the blue, we were told he only had a few months to live. It was a huge shock because we've always been a very close family. I missed the first couple of Tests in England that year so I could be at home with him. It was obviously the saddest time of my life but those last weeks were maybe some of the most beautiful. It gave me a chance to say thank you and goodbye. After a while, I realized how lucky I was to do that. It's far harder if a parent is taken away before you have that time together. So his death put cricket in perspective for me. It's just a game – and a very simple game if you keep your mind straight. The couple has a son, Joshua Henry Kallis, born on 11 March 2020.
Жак Каллис стипендиялық қоры
Жак Каллис стипендиялық қоры Каллистің қайырымдылық жылында құрылды, бұл қор ағымдағы мектеп құрылымдарының академиялық және өмірлік дағдыларын Жак Каллистің қаржылық және жетекшілік көмегімен үйлестіруді мақсат етеді. Қор өз серіктестерімен бірге дарынды жастарға спорт және оқудағы мүмкіндіктерін толыққанды пайдалануға мүмкіндік беруді көздейді. Қазіргі таңдағыда қор Wynberg Boys мектебінен 2 ұл, Претория Boys High School мектебінен 2 ұл, Maritzburg College мектебінен 2 ұл және Selborne College мектебінен 2 ұлға қолдау көрсетеді. Жак Каллис өз қоры үшін жыл сайын ақша жинау шараларына қатысады және оған Марк Буше және Андре Нель сияқты оңтүстікафрикалық атақты тұлғалар мен крикетшілерді шақырады.