Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Қытайлық ғалым-әкім (1785–1850)
Chinese scholar official (1785–1850)
Хатқа жауап келмеді (көлікте жоғалғаны айтылады), бірақ кейіннен Лондон Таймс газетінде британдықтарға тікелей үндеу ретінде жарияланды. 18 наурызда Даогуан императорының жарлығы жарық көрді, онда опиум контрабандасы үшін қатаң жазалар белгіленгені мәлімделді. 1839 жылдың наурыз айында Лин опиум саудасын тоқтатуға бағытталған шаралар қабылдауға кірісті. Ол біліктілігімен және жоғары моральдық қағидаларымен танымал, британдықтардың опиумды заңсыз әкелуін тоқтату үшін Даогуан императорының тапсыруымен тағайындалған беделді бюрократ еді. Ол бірнеше айдың ішінде өзгерістер жасады. 1700-ден астам қытайлық опиум сатушыны тұтқындап, 70 мыңнан астам опиум құбырын тәркіледі. Бастапқыда шетелдік компанияларды опиум қоймаларын шайға алмастыруға көндіруге тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Лин батыс саудагерлерінің анклавында күш қолдануға мәжбүр болды. Бір жарым айдан кейін саудагерлер 1,2 миллион килограммға жуық (2,6 миллион фунт) опиумды тапсырды. 1839 жылдың 3 маусымынан бастап 500 жұмысшы 23 күн бойы оны жою үшін жұмыстанды, опиумды әк пен тұзбен араластырып, Хумен қаласының сыртында теңізге тастады. Лин теңіз құдайларынан олардың мекенін ластағаны үшін кешірім сұрап, жоқтау айтты. Тарихшы Джонатан Спенс Лин мен Даогуан императорының «Кантон тұрғындары мен шетелдік саудагерлердің қарапайым, балаларша мінез-құлқы бар деп сенгендей көрінеді, оларға қатаң нұсқаулар мен қарапайым, түсінікті тілмен баяндалған моральдық принциптер әсер етеді деп ойлаған» деді. Лин де, император да мәселенің тереңдігі мен өзгеретін сипатын түсінбеді. Олар халықаралық сауда құрылымындағы өзгерістерді, британ үкіметінің жеке саудагерлердің мүдделерін қорғауға деген бейілділігін және опиумдарын тапсыруға мәжбүр болған британдық саудагерлерге төнген қауіпті көре алмады. Қытай мен Ұлыбритания арасындағы ашық қақтығыс 1839 жылы басталды, кейіннен ол «Бірінші опиум соғысы» деп аталды. Нәтижесінде, Чарльз Эллиот пен Линнің сөздері бойынша, екі тарап та барлық сауданы тоқтатып қойды. Бұған дейін Лин Макаоның португал үкіметіне қысым көрсеткендіктен, британдықтар Гонконгтың тасты да, шұбар да жағалауларынан басқа ешқандай пана таппады. Бірақ көп ұзамай қытай әскерлері британдық теңіз флотымен, оның ішінде Шығыс Үндістан компаниясының «Немезис» бу пароходымен және жақсартылған қару-жарақтарымен кездесіп, жеңіліске ұшырады.
The letter elicited no response (sources suggest that it was lost in transit), but it was later reprinted in the London Times as a direct appeal to the British public. An edict from the Daoguang Emperor followed on 18March, emphasising the serious penalties for opium smuggling that would now apply. In March 1839, Lin started to take measures that would eliminate the opium trade. He was a formidable bureaucrat known for his competence and high moral standards, with an imperial commission from the Daoguang Emperor to halt the illegal importation of opium by the British. He made changes within a matter of months. He arrested more than 1,700 Chinese opium dealers and confiscated over 70,000 opium pipes. He initially attempted to get foreign companies to forfeit their opium stores in exchange for tea, but this ultimately failed. Lin resorted to using force in the western merchants' enclave. A month and a half later, the merchants gave up nearly 1.2 million kg (2.6 million pounds) of opium. Beginning 3 June 1839, 500 workers laboured for 23 days to destroy it, mixing the opium with lime and salt and throwing it into the sea outside of Humen Town. Lin composed an elegy apologising to the gods of the sea for polluting their realm. Lin and the Daoguang Emperor, comments historian Jonathan Spence, "seemed to have believed that the citizens of Canton and the foreign traders there had simple, childlike natures that would respond to firm guidance and statements of moral principles set out in simple, clear terms." Neither Lin nor the emperor appreciated the depth or changed nature of the problem. They did not see the change in international trade structures, the commitment of the British government to protecting the interests of private traders, and the peril to British traders who would surrender their opium. Open hostilities between China and Britain started in 1839 in what later would be called the "First Opium War". The immediate effect was that both sides, by the words of Charles Elliot and Lin, banned all trade. Before this, Lin had pressured the Portuguese government of Macau, so the British found themselves without refuge, except for the bare and rocky harbours of Hong Kong. Soon, however, the Chinese forces faced a British naval fleet, which included the East India Company's steam warship Nemesis and improved weapons, and were soon routed.
Синьцзяндағы жер аударылу
Лин британдықтардың ықтимал шабуылына қарсы соғысқа елеулі дайындық жүргізді. Британдықтар Цзянсу және Чжэцзян провинцияларын шабуылдау үшін солтүстікке қарай теңізден өтті. Алайда, осы екі провинцияның губернаторлары Линнің ескертуін елемеді және британдықтар Динхайға оңайдан-оңай қондырып, басып алғанда дайындықтары болмады. Лин сот саясатының салдарынан осы жеңілістердің кінәлісі деп танылды. Жаза ретінде ол Шинжаңның шалғайдағы Или аймағына жер аударылды. 1840 жылдың қыркүйегінде оның орнына Цишань тағайындалды. Шинжаңда болған кезінде Лин мұсылман мәдениетінің бірнеше аспектілерін жазған алғашқы қытай ғалымы болды. 1850 жылы ол бір өлеңінде Илидегі мұсылмандардың беделдерге табыну емес, сиыр мен жылқының құйрықтары ілген тіреулермен әсемделген қабірлерге бас иіп, дұға ететінін жазды. Бұл – шамандық тәжірибаның кең таралған түрі болды, бірақ қытай жазбаларында алғаш рет тіркелді. Ол сондай-ақ қазақтардың бірнеше ауыз әңгімесін жазды, мысалы, көлдегі жасыл ешкі рухы туралы, оның пайда болуы нөсер немесе жаңбырдың алдын ала хабаршысы болып саналады. Цин үкіметі ақырында Линнің жағдайын жақсартты. 1845 жылы ол Шаньси-Ганьсу провинцияларының генерал-губернаторы болып тағайындалды. 1847 жылы Юньнань-Гуйчжоу провинцияларының генерал-губернаторы болды. Бұл лауазымдар Кантондағы бұрынғы лауазымына қарағанда құрметсіз болды, сондықтан оның мансабы ондағы сәтсіздіктерден толыққанды қалпына келген жоқ.
Lin made significant preparations for war against the possible British invasion. The British sailed north to attack Jiangsu and Zhejiang. The governors of these two provinces failed to heed a warning from Lin, however, and were unprepared when the British easily landed and occupied Dinghai. Lin became a scapegoat for these losses due to court politics. As punishment, he was exiled to the remote Ili region in Xinjiang. His position was then given to Qishan in September 1840. While in Xinjiang, Lin was the first Chinese scholar to record several aspects of Muslim culture there. In 1850, he noted in a poem that the Muslims in Ili did not worship idols but bowed and prayed to tombs decorated with poles that had the tails of cows and horses attached to them. This was the widespread shamanic practice of erecting a tugh, but this was its first recorded appearance in Chinese writings. He also recorded several Kazakh oral tales, such as one concerning a green goat spirit of the lake whose appearance is a harbinger of hail or rain. The Qing government ultimately rehabilitated Lin. In 1845, he was appointed Governor General of Shaan Gan (Shaanxi Gansu). In 1847, he became governor General of Yun Gui (Yunnan Guizhou). These posts were less prestigious than his previous position in Canton, thus his career never fully recovered from the failures there.