Кіріспе
Бірдей мазмұнды бірнеше платформада тарату
Симулкаст (simulcast – «бір мезгілде хабар тарату» деген сөздердің қосындысы) – бағдарламалардың немесе оқиғалардың бір уақытта бірнеше ажыратымдылықта, биттік жылдамдықта немесе платформада, немесе бір платформада бірнеше қызмет арқылы бірдей уақытта таратылуы. Мысалы, Absolute Radio станциясы AM және спутниктік радиода симулкаст түрінде таратылады. Сондай-ақ, BBC-нің Prom концерттері бұрын BBC Radio 3 және BBC телеарналарында бірдей уақытта көрсетіліп келді. Тағы бір қолданысы – фильмдердің немесе телесериалдардың түпнұсқа тіліндегі дыбын жергілікті немесе интернет-радио арқылы тарату, ал телеарнада олар жергілікті тілге дубляждалған.
Ертедегі радио бір мезгілде хабар тарату
Стерео радионы іске қосу алдында сол және оң каналдарды әртүрлі радиоарналарда тарату арқылы тәжірибелер жүргізілді. Табылған ең ерте жазба – 1926 жылы BBC-нің Манчестерден Хэлл оркестрінің концертін, аймақтық станциялар мен Давентри толқын ұзындықтарын пайдаланып хабарлауы. BBC алғашқы күндерінде бір бағдарламаны "Ұлттық қызмет" және "Аймақтық желі" арқылы жиі тарататын. "Симмулкаст" сөзі алғаш рет 1925 жылы қолданылған. 1990-1994 жылдар аралығында BBC, BBC World Service және Radio 1, 2, 3 және 4 бағдарламаларын бір уақытта тарату үшін кең ауқымды симмулкасттар ұсынған ойын-сауық арнасын (Radio 5) хабарлады.
Теледидар хабарларын стерео дыбыспен қамтамасыз ету үшін бір уақытта тарату
Стерео-теледидар дыбысын беру мүмкін болмай тұрып, теледидар мен радиода бір мезгілде хабар тарату музыкалық теледидар бағдарламаларына «стерио» дыбысын тиімді жеткізу әдісі болды. Әдетте, экранда эфирлік аймақтағы FM жиілігі көрсетілетін, сонда көрермендер стерео жүйелерін реттей алатын. Grateful Dead тобы мен олардың 1970 жылғы «Great Canadian Train Ride» концерті FM бір мезгілде трансляцияланатын тікелей эфирдегі концерттің алғашқы теледидар көрсетілімі болды. 1970 жылдары Питтсбургтегі WPXI Боз Скаггстың тікелей эфирдегі қойылымын көрсетті, оның аудиосы бір мезгілде екі FM радиостанциясында төрт каналды дыбыс құру үшін таратылды – бұл өз түрінде алғашқы болып табылды. Ұлыбританияда мұндай алғашқы хабар тарату 1972 жылдың 14 қарашасында болды, BBC BBC2 және Radio 3 арналарында Royal Albert Hall-дан классикалық концертті тікелей эфирде таратты. Бірінші поп/рок бір мезгілде тарату 1974 жылдың 27 мамырында Ван Моррисонның Лондон Rainbow Concert концерті BBC2 теледидары мен Radio 2 арнасында бір мезгілде көрсетілді («Қоймау үшін тым кеш»). Сол сияқты, 1980-ші жылдары, Америка үйлерінде көп арналы теледидар дыбысы немесе үй кинотеатры кең таралғанға дейін, телеарналар телебағдарламаның дыбыс бөлігінің FM стерео арқылы жоғары сапалы нұсқасын теледидар хабарларын таратумен бір мезгілде хабарландыратын. PBS арналары, әсіресе тікелей эфирдегі концертті көрсеткен кезде, бұл әдісті көбірек қолданды. Бұл сондай-ақ MTV және ұқсас музыка арналарына кабельдік теледидар желісі арқылы стерео дыбысты беруге мүмкіндік берудің бір жолы болды. Бұл әдіс MTV-нің стерео дыбыс таспасын кабельдік теледидар желісі арқылы модуляциялайтын стерео FM таратушысын және FM қабылдағыштың антенна кірісін кабельдік теледидар розеткасына қосуды қажет етті. Олар FM қабылдағышты кабельдік теледидар жеткізушісінің құжаттамасында жарияланған көрсетілген жиілікке реттейтін. 1980 жылдың шілдесінде Австралияда коммерциялық FM станциялары енгізілгеннен кейін коммерциялық телеарналар жаңа коммерциялық FM станцияларымен бірге кейбір музыкаға негізделген бағдарламаларды бір мезгілде таратуды бастады және 1990 жылдардың басына дейін жалғастырды. Бұл бастапқыда рокқа негізделген бағдарламалар болды, мысалы, кешкі музыкалық видеошоулар мен рок-концерттер, бірақ кейінірек теледидарда алғаш рет көрсетілгенде The Rocky Horror Picture Show және The Blues Brothers сияқты ірі рок-музыкальдарды қамтыды. 1980 жылдардың ортасында бірнеше ірі рок-артистердің, мысалы Dire Straits-тың соңғы австралиялық концерті коммерциялық теледидар мен FM стансасында бір мезгілде тікелей эфирде көрсетілді. ABC сонымен қатар ABC Television және ABC FM арналарында кейбір бағдарламаларды, соның ішінде Элтон Джонның Мельбурн симфониялық оркестрімен соңғы концертін бір мезгілде өткізді. Оңтүстік Африкада SABC радиостанциясы Radio 2000 1986 жылы SABC 1 бағдарламаларын, әсіресе импортталған американдық және британдық телешоуларды, олардың түпнұсқа ағылшын тілінде тарату үшін құрылды, Оңтүстік Африка теледидар спектрі арқылы екінші аудио тректерді рұқсат ететін стерео стандартын қабылдамас бұрын. Бірінші кабельдік теледидар концерті бір мезгілде көрсетілді Фрэнк Заппаның Хэллоуин шоуы (31 қазан 1981), Нью-Йорк Палладиумнан тікелей эфирде және MTV-де FM-нің жаңа «Жұлдыздық флот радиосы» желісі арқылы бір мезгілде көрсетілді. Инженер Марк Г. Пинске UMRK мобильді жазғыш машинасымен. Бұл жағдайда бір мезгілде хабар таратудың кейінірек пайда болған маңызды түрі - 1985 жылдың 13 шілдесінде бүкіл әлемге таратылған Live Aid телемарафоны концерті. Концерт трансляцияланған жерлердің көпшілігі концертті кем дегенде бір телеарна мен кем дегенде бір жергілікті FM станциясы бір мезгілде трансляциялады. 1980-ші және 1990-шы жылдардың басында жасалған стерео қабілетті бейнежазбалардың көпшілігі «бір мезгілде тарату» жаздыру режиміне ие болды, онда олар теледидар тюнеріне салынған бейне сигналдарды және VCR аудио желісінен қосылғыштарға аудио сигналдарды жаздырады. Бұл бір стерео FM-тюнерді қосуға мүмкіндік береді, ол бір мезгілде таратылатын жиілікке қосылған, видеокамераның аудио кірісіне, әйтпесе монодеңгейде жазылған телебағдарламаның стерео дыбысын жазу үшін. Бұл функция, ең алдымен, стерео-ТВ тюнері жоқ немесе стерео-ТВ хабар таратуы жоқ жерлерде жұмыс істейтін стерео-ТВ магнитофондарына қажет болды. Бұл әдетте пайдаланушы кіріс селекторын «Simulcast» немесе «Radio» режимінде немесе кейбір JVC құрылғылары жағдайында пайдаланушы «TV» немесе «Tuner»-дан «Line»-ға ауыстыратын басқа «аудио кіріс» ауыстырғышын таңдау арқылы іске асырылды. 1990 жылдардың ортасы мен соңында бейне ойынды жасаушы Nintendo бірінші «интеграцияланған радио ойындары» үшін оркестрлік музыка мен дауыстық актёрлық шеберлікті ұсыну үшін бір мезгілде таратуды пайдаланды – оның Satellaview бейне ойындары. Цифрлық ойын деректері Satellaview құрылымына негізгі ойын мен ойын дыбыстарын беру үшін трансляцияланса, Nintendo-ның серіктесі, спутниктік радио компаниясы St. GIGA, ойынның музыкалық және дауыстық бөлігін радио арқылы бір мезгілде трансляциялады. Бұл екі ағын Satellaview-та біріктіріліп, стереоға ұқсас біртұтас дыбыс жолы құрылды.
Басқа қолданыстар
"Бір мезгілде хабар тарату" термині (радио/телевизияны бір уақытта көрсетуді сипаттау) 1948 жылы Филадельфиядағы WCAU телеарнасының баспасөз хатшысы тарапынан қолданылған. NBC және CBS бірнеше бағдарламаларды бүкіл ел бойынша қалыптасқан радио тыңдаушыларына және теледидар тыңдаушыларына, олардың саны радио тыңдаушыларынан әлдеқайда аз болғанымен, бірте-бірте өсіп келе жатқан аудиториясына бірден тарата бастады. NBC-нің "Файрстоун дауысы" кейде осы оқиғамен байланысты айтылады, бірақ 1943 жылдан бастап Шығыс аймағының шағын бөлігіне жеткен NBC-нің "Файрстоун дауысы" бағдарламасы, радиодағы "Файрстоун дауысы" хабарларынан өзгеше, тек теледидарда көрсетілді. Нақты теледидар мен радионың бір мезгілде трансляциясы 1949 жылдың 5 қыркүйегінде ғана басталды. Алғашқы бір мезгілде трансляцияланған бағдарлама ретінде NBC-нің "Біз – халық" бағдарламасы қарастырылуда. Тосканинидің 1952 жылғы 15 наурыздағы NBC симфониялық оркестрінің концерті, 1980 жылдары басталған рок концерттерінің бір мезгілде көрсетілуінен бұрын, радио мен теледидарда бір уақытта трансляцияланған концерттің алғашқы мысалы болуы мүмкін. Дегенмен, бұл Тосканинидің көрсетілімдері, барлық бағдарламалары сияқты, NBC-нің бақылауында болғандықтан, 1949 жылдан бастап NBC-нің "Файрстоун дауысы" немесе оның "Америка тобы" бағдарламалары сияқты "халыққа ашық концерттер" емес деп айтуға болады. Сондай-ақ, Тосканинидің 1949 жылғы 3 сәуірде Вердидің "Аида" операсының екі әрекетін NBC арнасында бір мезгілде көрсетуі. Қазіргі уақытта АҚШ-та бір мезгілде хабар тарату, әдетте, бір компанияға тиесілі FM және AM станцияларында бірдей бағдарламаларды ұсыну практикасы болып табылады, бұл шығындарды қысқартуға мүмкіндік береді. Қатты күйдегі AM хабар таратушылары мен компьютерлердің пайда болуы AM станцияларына қосымша шығынсыз басқа форматта хабар таратуға мүмкіндік берді; сондықтан FM/AM комбинациялары арасындағы бір мезгілде хабар тарату ауылдық жерлерден тыс жерлерде және қалалық жерлерде сирек кездеседі, мұнда көбінесе әңгімелік радио, спорттық радио немесе AM станциясының жаңалықтар радио форматы FM-де бір мезгілде трансляцияланады, негізінен AM сигналдарын оңай бөгеттейтін қалалық орталықтардағы кеңселерде тыңдаушылардың ыңғайлылығы үшін, сондай-ақ FM-ге арналған тюнерлері барлар үшін. Басқа жағдайда, танымал бағдарламалар көршілес елдерде әртүрлі қызметтерде бір мезгілде көрсетіледі, мысалы, "Симпсонс" анимациялық ситкомы, АҚШ-тағы Fox және Global (1989-2018) және Citytv (2018-2021) канадалық арналарында жексенбі күндері кешкі сағат 8:00-де (Шығыс және Тынық мұхиты уақыты) көрсетіледі, сондай-ақ "Ant & Dec's Saturday Night Takeaway" ойын-сауық шоуы, Ұлыбританиядағы ITV және Ирландия Республикасындағы Virgin Media One арналарында сенбі күні түнде әртүрлі уақытта 19:00-ден 19:30-ға дейін көрсетіледі. Оңтүстік Африкадағы апартеид кезінде SABC телеарнасының көптеген шетелдік бағдарламалары африкаанс тіліне дубляждалды. Оригиналды саундтрек, әдетте ағылшын тілінде, бірақ кейде неміс немесе голланд тілінде Radio 2000 қызметінде қолжетімді болды. Бұл 1995 жылға дейін шығарылған көптеген теледидарларда "бір мезгілде хабар тарату" деп белгіленген батырманы қолдану арқылы таңдауға болатын. Радио бағдарламалары теледидарда бір мезгілде көрсетіліп келеді, бірақ соңғы кездері теледидардағы радио бағдарламалардың ең танымал мысалы – "The Howard Stern Show", ол қазіргі уақытта Sirius спутниктік радиосында және Howard TV-де эфирге шығады. Теледидарда бір мезгілде көрсетіліп тұрған тағы бір танымал радиошоу – "Imus in the Morning", ол 2015 жылы бір мезгілде көрсетілу аяқталғанға дейін, Citadel Media таратқан радио хабарларын қоса алғанда, MSNBC, RFD TV және Fox Business Network телеарналарында жыл бойы көрсетілді. Көптеген спорттық радио бағдарламалары, соның ішінде "Mike & Mike", "The Herd with Colin Cowherd" және "Boomer and Carton" теледидарда көрсетіледі, бұл желілерді спорттық іс-шараларды немесе басқа да ақылы спорттық бағдарламаларды қайтадан көрсетудің қиындығынан құтқарады, олардың аудиториясы аз болуы мүмкін. Жаңа Зеландияда таңертеңгілік бағдарлама "The AM Show" телеарнасы "Three" және радиостанция "Magic Talk" арқылы бір мезгілде көрсетілді; екі желі де 2020 жылдың желтоқсанына дейін MediaWorks New Zealand-ке тиесілі және басқарылатын, ол кезде "Three" Discovery, Inc-ке сатылды. 2022 жылы бағдарлама "AM" деп қайта аталды және "Magic Talk" радиостанциясында бір мезгілде хабар тарату тоқтатылды, тек теледидарда көрсетілетін форматқа көшті. Кәсіби күресті насихаттаудың активтерін сатып алғаннан кейін, бәсекелес "World Wrestling Federation" (WWF) 2001 жылғы 26 наурызда олардың екі флагмандық бағдарламасы арасында бір мезгілде трансляцияланған сегмент – "WCW Monday Nitro" TNT арнасында (оның сериясының финалы Панама қаласынан көрсетілді) және WWF-тің "Raw" USA Network арнасында (Кливлендтен) – WWF иесі Винс МакМэхон сату туралы мәлімдеме жасады, бірақ оның ұлы Шейн МакМэхон WCW-ні өзі сатып алғанын мәлімдеді. "Simulcast" телерейтингтерді арттыру мақсатында да қолданылады, әсіресе "MTV Video Music Awards" және "Nickelodeon Kids' Choice Awards" сияқты марапаттау салтанаттарында, онда салтанат бір корпоративтік топқа кіретін басқа арналарда да көрсетіледі. Бұл соңғы рейтингті есептеу үшін көбірек үй шаруашылықтарын қамтуға және желілер арасындағы бәсекелестікті жоюға мүмкіндік береді, өйткені әрбір желі бірдей салтанатты және жарнаманы көрсетеді. Басқа мысал – "roadblock strategy", онда желілер тобы жаңа сериалдың, музыкалық бейнеклиптің немесе телемарафон сияқты басқа да іс-шараның премьерасын бір уақытта көрсетеді, осылайша аудиториясын барынша арттыруға тырысады.
"Тікелей бір мезгілде хабар тарату" (Live Simulcast) Оңтүстік Америкада АҚШ-тан тікелей эфирде берілетін хабарламалар үшін де қолданылады, ол тек тікелей эфирден өзгеше, бұл жағдайда оқиға тікелей болып өтіп жатқанда көрсетіледі (мысалы, NFL ойындары), ал екінші жағдайда, шоу тікелей жазылған болуы мүмкін, бірақ оқиға болған уақытта тікелей эфирде көрсетілмейді (мысалы, тікелей концерт жазбасы). Дегенмен, Оңтүстік Америкадағы жергілікті тікелей өндірістер (футбол ойындары, мысалы) тікелей эфирде көрсетілгенде, "бір мезгілде хабар тарату" сөзі қолданылмайды.
Каналдарды тарату
Кабельді теледидар жүйелерінде аналогты-цифрлық бір мезгілде тарату (ADS) – аналогты арналардың цифрлық субканалдар ретінде дубликациялануы. Цифрлық тюнерлер аналогты емес, цифрлық субканалды пайдалану үшін бағдарламаланады. Бұл аналогты тюнерді және кейбір аналогтық схемаларды жою арқылы кішкентай, арзан кабельдік қораптар жасауға мүмкіндік береді. Цифрлық видеожазғыштарда (DVR) аналогты сигналды жазу үшін цифрлық форматқа түрлендіруге қатысты MPEG кодектерінің қажеттілігі жойылады. Басты артықшылығы – кедергілерді жою, сондай-ақ аналогты арналар тоқтатылғанда, олардың орнына 10 немесе одан да көп SDTV (немесе екі HDTV, немесе әртүрлі комбинациялар) арналарын қою мүмкіндігі. Басты кемшілігі – сападан гөрі көлемге басымдық берілетін (қатты қысу) әдеттегі мәселе, нәтижесінде суреттер бұлыңғыр болып көрінеді және пикселденеді. Мултиплекстеу (кейде «мультитрансляция» деп те аталады) – бірнеше бағдарлама ағындарының бір хабар тарату арқылы біріктірілуі. Екі терминнің арасында жиі шатасу туындайды. Бірнеше кампусы бар университеттерде бір мезгілде тарату, бейнеконференция құралдарын пайдалану арқылы бір оқытушының екі немесе одан да көп жердегі студенттерге бір уақытта сабақ беруіне мүмкіндік береді. Көптеген қоғамдық қауіпсіздік органдарында бір мезгілде тарату – бір жиілікте бірнеше мұнаралардан бірдей хабардың таратылуы немесе микросекундтармен уақыт бойынша ығыстырылуы. Бұл үлкен таралу аймағын қамтамасыз етеді, көптеген арналардың қажеттілігін жояды, нәтижесінде спектрлік тиімділік артады. Алайда, бұл жалпы дауыс сапасының нашарлауына әкеледі, себебі бірнеше көздер көп жолды кедергілерді күрт арттырады, бұл бір мезгілде таратудың бұрмалануы деп аталады.