Кіріспе

Американдық театр режиссері, актер және актерлік өнерді үйретуші (1901–1982)

Ли Страсберг (туған Израиль Страсберг; ол 1931 жылы театр режиссерлері Гарольд Кларман мен Шерил Кроуфордпен бірге "Американың алғашқы нағыз театрлық ұжымы" деп аталған Group Theatre-ды құрды. 1951 жылы ол Нью-Йорктегі коммерциялық емес Actors Studio-ның директоры болды, ол "елдегі ең беделді актерлік мектеп" саналады.

1970 жылға қарай Страсберг Actors Studio-мен азаматтық байланысын үзіп, үшінші әйелі Анна Страсбергпен бірге Нью-Йорк пен Голливудта филиалдары бар Ли Страсберг театр және кино институтын ашты, осы арқылы Константин Станиславскийдің 'жүйесін' оқытуды жалғастырды. Ол осы жүйені түсіндіріп, дамытқан, әсіресе Евгений Вахтанговтың идеялары негізінде, қазіргі заманғы актерлері үшін. Актер ретінде Страсберг ең жақсы басты қарсыластың, гангстер Хайман Роттың рөлімен танымал, ол бұрынғы студенті Аль Пачиномен бірге "The Godfather Part II" (1974) фильмінде ойнады. Бұл рөлді ол Пачиноның ұсынысымен алған, себебі Казан рөлден бас тартып, осы рөлі үшін "Ең жақсы қосалқы актер" номинациясына ие болды. Ол сондай-ақ "Going in Style" (1979) және "And Justice for All" (1979) фильмдерінде де ойнады.

Алғашқы жылдар

Ли Страсберг Израиль Страсберг ретінде Австриялық Польшаның Буджанов қаласында (Австрия-Мажарстанның бір бөлігі, қазір Украинада) еврей ата-анасы Барух Мейер Страсберг пен оның әйелі Ида (туған аты Чайя), Динердің қызы, отбасында үш ұлының кенжесі болып дүниеге келді. Оның әкесі Нью-Йоркке эмиграцияласа, отбасы туған ауылында, раввин мұғалімі болып жұмыс істеген ағасымен бірге қалды. Әкесі, киім-кешек тігісінде жұмыс істейтін, ең алдымен үлкен ұлын және қызын шақыртты. Соңында, әйелін және қалған екі ұлын алып келуге жеткілікті ақша жиналды. 1909 жылы отбасы Манхэттеннің төменгі шығыс бөлігінде қайта бірікті, онда олар 1920 жылдардың басына дейін тұрды. Жас Страсберг көп оқуға және үлкен ағасы Залмонмен достыққа құмар болды. 1918 жылғы тұмау пандемиясында Залмонның қазасы жас Страсберг үшін қатты соққы болды, сондықтан ол үздік оқушы болғанына қарамастан, жоғары мектепті тастады. Туысы оны театрмен таныстырып, «Прогрессивті драма клубы» қойған идиш тіліндегі қойылымда шағын рөл берді. Кейін ол «Крайсти-стрит» үйінің драма клубына қосылды. «Театр гильдиясының» кастинг директоры Филипп Лоеб Страсбергтің актерлік қабілеті бар екенін сезді, бірақ ол әлі актерлік мансап туралы ойлаған жоқ және әлі де шаш жасау компаниясында кеме жөнелткіші және бухгалтер болып жұмыс істеді. 23 жасында ол Клэр Три Мейджордың театр мектебіне түсті. 1939 жылдың 16 қаңтарында Нью-Йоркте, Нью-Йорк оңтүстік округтік сотында АҚШ азаматтығына қол жеткізді.

Мұра

"Страсбергтің тікелей ықпалы болған жоқ па, жаңа еркек жұлдыздары барлығы белгілі бір дәрежеде немесе басқаша әдіс-тәсілдерді бейімдеп, өздерін бүлікшілер ретінде көрсетуге ұмтылды. Ол романтиканы еркек неврозының драмасы ретінде жаңғыртады және кейіптерін 'бұрын-соңды болмаған шындық сезімімен' көрсетеді". Актерлік өнерге үйретуші және автор Элисон Ходж былай түсіндіреді: "Сырттан қарағанда спонтанды, сезімтал, ойлы, "жеке", ішкі жан дүниесіндегі қақтығыстар мен қайшылықтардан туған қуатты дірілмен нұрланған, олардың жұмысы Ли Страсбергтің (Брандо келіссе де, келіспесе де) өмірінің зерттеуіне және насихаттауына арналған жоғары натурализм стилін бейнелейді". Памела Войчик қосады:
Blockquote | style=font size:100% |Өз сезімдерін ойнаған кейіпкерлердің сезімдерімен ауыстыруға бейімділігінің арқасында Актерлер студиясының орындаушылары Голливуд жұлдыздары болуға өте қолайлы болды. Қысқасы, Ли Страсберг социалистік, теңдік принциптерін актерлік өнердің жұлдыздар жасау машинасына айналдырды. Марлон Брандоны кім "жасады" немесе ол, Дин немесе Клифт Студияға қаншалықты жиі немесе адал қатысты, немесе Ли Страсбергтің аяғында әдісті қаншалықты зерттеді – маңызды емес. Америка киносы тарихындағы ең ықпалды рөлдерінде бұл үш орындаушы дене тілінің жаңа түрлерін және диалогты жеткізудің жаңа тәсілдерін ашты. Сөздердің арасындағы үзілістерде, көздері мен бет-әлпеттерімен 'айтылған' тілде олар психологиялық реализмге бұрын-соңды болмаған күш берді. Сөзбен өте еркін айта алмайтын, бірақ эмоцияларды айқын білдіретін "сөйлеушілер" болды. Бұрынғы киноактерлерге қарағанда еркектігін қорғауға онша құштар емес, олар өзін-өзі түсінуге тырысатын, эмоционалды жаралы және осал шеттен шыққандарды сомдады, ал олардың жұмысы құбылмалы невротизммен жарқырады. 1998 жылы Роберт Брустейннің "Жұма күні ешкім өлмейді" пьесасында Ли Страсберг, оның әйелі Паула, қызы Сьюзан және ұлы Джон кейіпкерлер ретінде көрінеді. Бір сыншы оны "Страсбергтің өткір портреті" деп атады, бірақ оны "қарапайым кейіпкерді өлтіруге талпыну деп қарауға болмайды". Брустейн, сыншы, режиссер және продюсер, бұрын актерлік философия ретінде әдіс ұнамайтынын жариялаған болатын. Пьесаны Брустейннің Массачусетс штатының Кембридж қаласындағы Американдық репертуарлық театры қойды, кейін Сингапурда көрсетілді. Страсберг Марк Кемблдің "Аттар" пьесасындағы кейіпкер. 2020 жылы Google Arts & Culture итальяндық актер Джованни Морасуттимен бірлесіп, "Әдіс" тақырыбындағы зерттеуді тереңдетіп, Джон Страсбергпен ұзақ жылдар бойы ынтымақтастықта болған "Страсберг мұрасы" атты онлайн көрме ұйымдастырды.