Абсолютті билік

Кіріспе

Британдық комедиялық сериал

"Абсолюттік билік" – британдық комедиялық бағдарлама, оқиғасы Лондондағы Prentiss McCabe атты ойдан шығарылған жарнамалық компанияның (немесе "үкіметтік медиа қатынастары кеңес беру фирмасының") кеңсесінде өрбиді. Бағдарламаны Чарльз Прентисс (Стивен Фрай) және Мартин МакКейб (Джон Бёрд) басқарады. Ол 2000 жылы BBC Radio 4 арнасында басталып, төртінші және соңғы радиолық сериалмен 2004 жылға дейін жалғасты. 2003 жылдың соңында BBC Two телеарнасында алты бөлімді телесериал көрсетілді, ал екінші алты бөлімді телесериал 2005 жылдың 21 шілдесінен 25 тамызына дейін BBC Two арнасында бейсенбі күні сағат 22:00-де көрсетілді. 2006 жылдың 3 қарашасында бір реттік радиолық эпизод эфирге шықты. Атауы тарихшы Лорд Актонның: "Билік жемқорлыққа бейім, ал абсолютті билік толығымен жемқорлыққа ұшыратады" деген сөзінен алынған.

Радио нұсқасы

Бағдарламаны Марк Тэвенер ойлап тапты және жазды, ол Питер Бэйнеммен бірге жазған «Қызылда», «Тәуелсіздікте», «Кәтерде» және «Соңында» бағдарламаларын логикалық тұрғыдан жалғастырады. Кейбір эпизодтарда Прентисс пен МакКейб (қайтадан Фрай мен Бёрд ойнайды) Би-Би-Си-дің жоғары лауазымды қызметкерлері болып табылады, бірақ кейін жұмыстан шығарылады. Шындығында, «Қызылда» романының соңғы бетінде, Би-Би-Си-дің жаңадан тағайындалған бас директоры оларды жұмыстан босатады. Осыдан кейін олар «Прентисс МакКейб» құрды, ол «Абсолютті билік» тақырыбын қамтиды. «Абсолютті билік» бағдарламасының стилі мен әдісі «In the…» сериясынан мүлдем өзгеше, сондықтан оны толығымен бөлек бағдарлама деп санауға болады. Оны, Тавенердің көптеген жұмыстарындағыдай, Доун Эллис өндірді. Прентисс – моральдық қағидалары жоқ, жалғыз мақсаты ақша мен билік адам. Ол ақылды, ал МакКейб, өте жақсы сөз жазушы болғанымен, оның мотивациясы мен көрегендігі жетіспейді. МакКейбтің армандары зейнетке шығу және шарап ішу, ол өмірін цинизм, әлсіздік және жалыққан күйде өткізеді. МакКейб (өзін «бірінші сыныпты ақылды» деп сипаттайды) кейде жақсы идеялар ұсынады, бірақ олар клиентке ұсынылған кезде көбінесе Прентистің идеяларына айналады, ал оған қарсылық білдіруге күші жетпейді. Сонымен қатар, МакКейб Прентиске қарағанда моральдық себептермен жоспардан бас тартуға бейім. Стивен Фрай Чарльз Прентисс туралы: «Ол жеңіске жету үшін барлық құралдарды қолданатын, моральдық қағидалары жоқ, ұятсыз адам. Оның жақсы жақтарын айту қиын, бірақ табиғи кісі өлтірушінің жұмысын тамашалаудан ләззат алуға болады, ол не болса да жеңеді». Прентисс пен МакКейб көбінесе екі бәсекелес клиент атынан жұмыс істейді, олардың бірі лейбористік үкіметтің көлеңкелі жағы, оны көбінесе «Даунинг-стриттегі тұрақты клиент» деп атайды. Бұл көбінесе қиындық тудырады, өйткені Прентисс үкімет өкілі Арчи Хилдичпен (Тони Гарднер, Алекс Лоу) елсіз жерде (мысалы, Фрэнк Добсонның штаб-пәтері) кездеседі және оған бағдарламаның жартысын құрған ұйымның беделін түсіру керектігін естітеді. Мысалы, бір эпизодта оларды үкімет Еуропалық Одақтың беделін арттыру үшін жұмысқа алады, сонымен бірге оларды еуроскептик «The Sun» газетінің сатуын арттыру үшін жұмысқа алады. Бұл, әрине, жақсы, өйткені фирма осы төлемдерге тәуелді, өйткені Прентисс пен МакКейбтің екеуі де нақты жұмыс істегісі келмейді. Компанияның үшінші мүшесі – Сэнди (Сиобхан Хейс), ол NVQ 2-деңгейі бойынша тәжірибе алу үшін кеңседе стажер болып жұмыс істейді. Ол әдетте фирманың серіктестері істегісі келмейтін барлық жұмыстарды жасайды, мысалы, әртүрлі қолжазбамен мыңдаған қоғамдық пікір сауалнамаларын толтыру, бірақ ол бұл жұмысты NVQ-ның «тоғыз деңгейінің» біріне сәйкес келтіруге болатын жағдайда ғана жасайды. Кеңсенің тағы бір мүшесі – пайдасыз Клайв (Том Джордж), немесе Мартин оны «жас, ә… бала» деп атайды, ол жарнамалық акцияларды қанды қырғынға айналдырады. Ол үшінші серияда, Сэнди медбике болу үшін компаниядан кеткеннен кейін ғана пайда болады (бірақ ол есептермен айналысқандықтан, ол әлі де жалақы алады). Тағы бір тұрақты кейіпкер – МакКейб клубындағы официант Морис. Ол әр жолы МакКейбке шарап ұсынғанда, Мористің ағылшын тіліндегі айтылуын француз тіліне (Maur ees) түзетеді, ал Прентисс оны әр жолы «Бір адам тағдырмен сән-салтанатқа ие, ал екіншісі кір жуғыш станокта шалбарды темірдейді. Менің шалбарымды темірле, Моррис» деген жолдармен мазақтайды. Бірінші серияда компания «Сэр Гарольд Диксонның есебі» бойынша жұмыс істеуден қашуға тырысқандары туралы әңгіме айтылады. Ол туралы ешқандай ақпарат жоқ, бірақ ол консервативті саясатшы екені белгілі. Сериалдың барысында Сэнди одан сайын ашуланып, соңғы эпизодта жұмысын ауыстырып, Сэр Гарольд үшін жұмыс істей бастайды. Алайда, сыбайлас жемқорлық туралы айыптаулардан кейін Сэр Гарольд банкрот болады және Сэнди Прентисс МакКейбке қайта оралады. Екінші серияда тағы бір кейіпкер, Гейл Шэнд, Тэмсин Грейг ойнады. Гейл Прентисс МакКейбтің бұрынғы қызметкері және Чарльздың бұрынғы сүйіктісі болды, олармен ол өте жақын қарым-қатынаста болды (олар классикалық музыка тыңдап жатып жиі махаббат жасады). Алайда, Гейл Чарльзға Филадельфиядан келген жәндіктер маманына үйленгенін айтқаннан кейін олардың қарым-қатынасы аяқталды. Ол қазір Prentiss McCabe-ге қарсы тұратын үлкен компанияны басқарады және жиі Арчидің келісімшартын жеңуге тырысады немесе Prentiss McCabe-дің қазіргі клиентіне қарсы агент болады. Мысалы, Чарльз бен Мартин премьер-министрдің тапсырмасымен Арчи арқылы жұмыс істегенде, Гейл қазынашылдың баспасөз хатшысы болады. Prentiss McCabe әрқашан Арчиді өз жағына тартудың жолын табады, Гейлдің оларды тоқтату әрекеттеріне қарамастан, тіпті Чарльзды өзінің фирмасына серіктес етуге тырысады. Оның көмекшісі, Жанис та енгізілді, ол Гейлдің Чарльзбен жеке дауын ең жақсы шешімдерге әкелмейтініне күдікпен қарады. Екінші серияның соңғы эпизодында Гейл Америкаға кетіп бара жатып, Чарльзбен соңғы мәміле жасады. Ол Чарльздың мүшелеріне компаниясын, егер ол үкіметтік министрдің «түрме жұмыс істемейді» деген сөзді айтуын қамтамасыз ете алмаса, тігізді. Чарльзтың барлық күш-жігеріне қарамастан, Гейл жеңді, өйткені ол үкіметтік министрге пара берді, өйткені ол үкіметтік кеңседегі біреумен қарым-қатынаста болды. Әйгілеулі түрде, ол Чарльз 1812 жылғы увертюраның әуенімен махаббат жасаса, тігіздіруден бас тартты. Алайда Чарльз Америкаға кетіп бара жатқанда оның чемоданына А класты есірткі заттарын салып өшірді. Чарльз оған әлі де сезімдері болуы мүмкін, кейде олардың қарым-қатынасын еске алады. 3 қараша 2006 жылы Арчиді Тони Гарднер ойнаған жеке эпизод көрсетілді. Эпизодта Мартин алаяқтық үшін жеті жылға түрмеге жабылады (ол «Ақша үшін пэрліктер» скандалына қатысқандықтан). Арчи, Еңбек партиясынан кеткеннен кейін, компания туралы ұятты ақпараттың жариялануын болдырмау үшін Чарльзды жұмысқа алуға қысым жасайды. Алайда Чарльз көп ұзамай Арчидің Мартин мен өзінің екеуін де айыптағанын, Мартиннің қатысуымен Prentiss McCabe-ді иеленуді жоспарлап отырғанын біледі. Чарльз дәлел тапқаннан кейін Арчи түрмеге жабылады, ал Мартин босатылады, бірақ ол ашық түрмеге ауыстырылғандықтан, одан әрі кеткісі келмейді. Радиодағы бағдарлама кейде BBC Radio 4 Extra арнасында «Комедия клубы» сағатының бөлігі ретінде қайта көрсетіледі.

The programme was devised and written by Mark Tavener, and logically follows the programme In the Red, In the Balance, In the Chair, and In the End which he wrote with Peter Baynham. In some of these, Prentiss and McCabe (again played by Fry and Bird) are elevated members of the BBC, before getting kicked out. Indeed, there is a scene on the last page of the novel In the Red, in which the newly appointed director general of the BBC gives them the sack. The idea is that after this they created Prentiss McCabe, which is the subject of Absolute Power. The tone and style of Absolute Power is so different from the In the series that it can be regarded as a totally different programme. It was produced, like so much of Tavener's work, by Dawn Ellis. Prentiss is a man without morals, whose only objectives are money and power. He is portrayed as being the brains, while McCabe, though an excellent speech writer, lacks his motivation and insight. McCabe's ambitions include retiring and drinking claret, and he spends his life in a state of cynicism, lack of energy and boredom. McCabe (who describes himself as "a first class mind") does sometimes have good ideas, but they usually become Prentiss's ideas by the time they are presented to the client, and he lacks the energy to make more than mild objections. McCabe is also more likely to baulk at a scheme for moral reasons than Prentiss. Stephen Fry said of Charles Prentiss, "He's a brute of a man, out to win, with no morals; he's completely shameless. There's not much to say that's nice about him, except that there is some pleasure in watching a natural born killer at work and knowing whatever happens he will win". Prentiss and McCabe often find themselves working on behalf of two rival clients, one of whom is often the shadier side of the Labour government, often called their "Downing Street Retainer". This is usually something of an inconvenience as Prentiss is met by Archie Hilditch (Tony Gardner, Alex Lowe), a faceless member of the government, in a deserted location (such as Frank Dobson's campaign headquarters), and told he needs to ruin the popularity of the organisation that he has spent half the programme building up. For example, in one episode they're employed by the government to increase the popularity of the European Union, while also being employed by the Eurosceptic newspaper The Sun to increase sales. It is probably a good thing in the end, as the firm relies on these payments since neither Prentiss nor McCabe seems to want to do any real work. The third member of the company is Sandy (Siobhan Hayes), who is there as the office trainee, getting work experience for her NVQ level 2. She usually does all the work that the partners in the firm cannot be bothered to do, such as filling out thousands of public opinion polls in different handwritings, though she will only agree to do something if it can be twisted into one of the 'nine levels of competence' of her NVQ. Another member of the office is the useless Clive (Tom George) or as Martin calls him, 'young, er, thing', who often turns publicity stunts into bloodbaths. He first appears in series three, after Sandy leaves the company to become a nurse (although due to her fiddling with the accounts, she still gets paid). Another regular character is Maurice, the waiter at McCabe's club. Each time he serves McCabe's claret, he corrects the English pronunciation of Maurice (Morris) to the French (Maur ees), and each time Prentiss puts him down with a verse like "One man by circumstance is in splendour set; whilst another irons pants in a laundrette. Go and iron my pants, Morris". In series 1, one of the running jokes is the company trying to avoid working on "The Sir Harold Dixon Account." Although he is never heard, it is known that he is a Conservative politician. As the series goes on, Sandy becomes more frustrated, and in the last episode she changes jobs and starts working for Sir Harold. However, after allegations of sleaze, Sir Harold is made bankrupt and Sandy returns to Prentiss McCabe. In series 2, another character was created, Gayle Shand, played by Tamsin Greig. Gayle was a former employee of Prentiss McCabe and Charles's former girlfriend, with whom she had a heavily sexual relationship (they often made love whilst listening to classical music). However, the relationship fell apart after Gayle told Charles that she was already married to an insect specialist from Philadelphia. She now runs a rival firm to Prentiss McCabe, which is a much larger company, and is often trying to win Archie's contract, or is the agent of a rival client to Prentiss McCabe's current one. For example, whilst Charles and Martin work for the PM via Archie, Gayle is the spin doctor for the Chancellor of the Exchequer. Prentiss McCabe always come up with a plan to keep Archie on their side, despite Gayle's attempts to stop them, even trying to make Charles a partner in her firm. Also introduced was her assistant, Janice, who suspected that Gayle's personal rivalry with Charles did not lead to the best decisions. In the last episode of series 2, Gayle was leaving for America, and made one last bet with Charles. She bet her company against Charles's testicles that he could not make the Home Secretary say "prison doesn't work". Despite Charles's best attempts, Gayle won because she bribed the Home Secretary, as she was having an affair with someone in the Home Office. Luckily, she called off the bet providing Charles could make love to her to the tune of the 1812 overture. Charles managed to get his own back, however, by planting some class A drugs in her suitcase as she left for America. Charles may nevertheless still have some feelings for her, and sometimes reminisces about their relationship. A one off special episode was broadcast on 3 November 2006, with Tony Gardner playing Archie. In the special, Martin goes to jail for seven years for fraud (having been implicated in the Cash for Peerages scandal). Archie, who has left New Labour, then blackmails Charles into giving him a job to prevent any more embarrassing information getting out about the company. However, Charles soon learns that in fact Archie has framed both Martin and himself, with the assistance of Martin's girlfriend, and they are planning to take over Prentiss McCabe. After Charles finds proof, Archie goes to jail and Martin gets released, but as he has been moved to an open prison, he does not feel like leaving too soon. The radio series is sometimes repeated on BBC Radio 4 Extra as part of the "Comedy Club" hour.

Хаттонның есебі

4-серияның бірінші бөлімі Хаттон есебіне сілтеме жасағаны үшін даулы түрде өңделді. Прентистің "Прентис МакКейб осы премьер-министрге алдау, манипуляция және өтірік туралы ештеңе үйрете алмайды, тек оны қалай дұрыс жасау керектігін ғана үйрете алады" деген сөзінен "манипуляция және өтірік" деген сөздер қиылып қалды.

Лондон бомбалаулары

2005 жылдың 7 және 21 шілдесінде Лондонда болған террористик шабуылдарға байланысты, екінші маусымның бірінші эпизоды (онда бин Ладен отбасының бір мүшесі British Airways әуе компаниясын сатып алуға әрекеттенді) маусымның кейінгі эпизодымен алмастырылды. Бин Ладен эпизоды бірнеше аптадан соң эфирге шықты.