Кіріспе

Кабо-Верде халқының демографиялық ерекшеліктеріне халық тығыздығы, этникалық құрамы, білім деңгейі, денсаулық сақталымы, экономикалық жағдайы, діни нанымдары және халықтың басқа да аспектілері кіреді. Кабо-Вердеде шамамен 540 000 адам тұрады, олардың барлығы аралдарда. Кабо-Верде халқының көп бөлігі (236 000) ең ірі арал – Сантьягода шоғырланған. Көптеген кабо-верделіктер Африка құрлығы, Еуропа, АҚШ, Бразилия сияқты елдердегі кабо-верделік диаспорада тұрады. Кабо-Верде архипелагы 1456 жылы португалдық теңізшілермен, португал коронасының тапсырысымен ашылып, иеленді. Кабо-Верде халқы Батыс Африка халқына жатады. Әлемнің басқа аймақтарынан келген көптеген шетелдіктер Кабо-Вердеде тұрақты қоныс тепті. Табиғи ресурстары шектеулі елде тіршілік табу үшін кабо-верделіктер тарихи түрде эмиграцияға ұшырады. Шындығында, әлемде кабо-верделік тегі бар 1 миллионнан астам адамның үштен бірі ғана аралдарда тұрады. АҚШ-та, негізінен Жаңа Англияда 500 000-ға жуық кабо-верделік ұрпақ өкілдері тұрады. Кабо-Верде тегі бар көптеген адамдар Португалияда, Нидерландыда, Францияда, Италияда және Сенегалда да қоныстанған. Кабо-Верде халқы Испания, Германия, Канада және басқа да CPLP елдеріне (Ангола, Бразилия және Гвинея-Бисау) де қоныс аударды. 1975 жылы Португалиядан тәуелсіздік алғаннан бері, португал және кабо-верделік үкіметтері арасындағы екіжақты келісімдер арқылы португалдық орта мектептерге, политехникалық институттарға және университеттерге жыл сайын кабо-верделік студенттер қабылданады. Португал тілі мемлекеттік тіл мәртебесіне ие. Барлық ресми құжаттар мен жарияламалар португал тілінде жасалады. Алайда, ол ана тілі емес. Кабо-Верде тілі, көбінесе Криулу деп аталады, әлеуметтік статусына немесе діни нанымына қарамастан, барлық кабо-верделіктердің ана тілі болып табылады. Сонымен қатар, тарихи тіл білімі мамандары кабо-верделік креол тілін «Жаңа әлемдегі» ең көне байланыс тілі деп санайды. Бұл тіл «байланыс» тілі болып саналады, себебі ол әртүрлі тілдерде сөйлейтін топтардың қарым-қатынас жасау үшін ортақ тіл құру қажеттілігінен туындап, дамыған. Кабо-Верде креол тілінде бай әдебиет және ән мұрасы бар. Діни сенімдерге келсек, кабо-верделіктердің көпшілігі католик дінін ұстанады. Протестанттар, бахаилер және мұсылмандар да бар.

Халық саны

2010 жылы жалқы халық саны 496 мыңға жетті, 1950 жылы бұл көрсеткіш 178 мыңды құраған еді. 2010 жылы 15 жасқа дейінгі балалардың үлесі 31,8% болды, 15 мен 65 жас аралығындағылар 62,3% құрады, ал 65 жастан асқандар 5,9% болды.

| Жыл | Жалқы халық саны | 0–14 жастағылар (%) | 15–64 жастағылар (%) | 65+ жастағылар (%) |
|---|---|---|---|---|
| 1950 | 178 000 | 32,6 | 59,8 | 7,6 |
| 1955 | 195 000 | 35,8 | 57,9 | 6,2 |
| 1960 | 211 000 | 42,1 | 53,2 | 4,8 |
| 1965 | 240 000 | 48,5 | 47,3 | 4,2 |
| 1970 | 274 000 | 48,2 | 47,8 | 4,0 |
| 1975 | 311 000 | 45,8 | 49,6 | 4,6 |
| 1980 | 300 000 | 46,0 | 48,7 | 5,3 |
| 1985 | 328 000 | 44,5 | 50,5 | 5,0 |
| 1990 | 348 000 | 45,4 | 49,8 | 4,8 |
| 1995 | 395 000 | 44,5 | 50,5 | 5,0 |
| 2000 | 437 000 | 41,7 | 52,9 | 5,3 |
| 2005 | 473 000 | 37,0 | 57,2 | 5,8 |
| 2010 | 496 000 | 31,8 | 62,3 | 5,9 |

| Жас тобы | Еркек | Әйел | Барлығы | % Барлығы |
|---|---|---|---|---|
| 0–4 | 25 131 | 25 069 | 50 200 | 10,21 |
| 5–9 | 25 168 | 25 040 | 50 208 | 10,21 |
| 10–14 | 27 864 | 27 361 | 55 225 | 11,23 |
| 15–19 | 29 655 | 29 405 | 59 060 | 12,01 |
| 20–24 | 27 327 | 25 578 | 52 905 | 10,76 |
| 25–29 | 23 336 | 21 005 | 44 341 | 9,02 |
| 30–34 | 18 165 | 16 339 | 34 504 | 7,02 |
| 35–39 | 14 106 | 13 130 | 27 236 | 5,54 |
| 40–44 | 12 988 | 13 303 | 26 291 | 5,35 |
| 45–49 | 11 347 | 12 165 | 23 512 | 4,78 |
| 50–54 | 8 162 | 9 999 | 18 161 | 3,69 |
| 55–59 | 4 947 | 7 196 | 12 143 | 2,47 |
| 60–64 | 2 613 | 3 580 | 6 193 | 1,26 |
| 65–69 | 2 499 | 3 716 | 6 215 | 1,26 |
| 70–74 | 3 437 | 5 229 | 8 666 | 1,76 |
| 75–79 | 2 980 | 4 453 | 7 433 | 1,51 |
| 80–84 | 2 092 | 3 185 | 5 277 | 1,07 |
| 85–89 | 827 | 1 358 | 2 185 | 0,44 |
| 90–94 | 377 | 696 | 1 073 | 0,22 |
| 95+ | 172 | 325 | 497 | 0,10 |

| Жастағы тобы | Еркек | Әйел | Барлығы | Пайыз |
|---|---|---|---|---|
| 0–14 | 78 163 | 77 470 | 155 633 | 31,65 |
| 15–64 | 152 646 | 151 700 | 304 346 | 61,90 |
| 65+ | 12 384 | 18 962 | 31 346 | 6,38 |
| Белгісіз | 210 | 148 | 358 | 0,07 |

| Жастағы тобы | Еркек | Әйел | Барлығы | Пайыз |
|---|---|---|---|---|
| 0–4 | 26 739 | 25 524 | 52 264 | 9,39 |
| 5–9 | 26 162 | 24 973 | 51 135 | 9,18 |
| 10–14 | 25 262 | 25 389 | 50 651 | 9,10 |
| 15–19 | 23 734 | 23 483 | 47 218 | 8,48 |
| 20–24 | 23 955 | 22 461 | 46 416 | 8,34 |
| 25–29 | 28 159 | 26 015 | 54 173 | 9,73 |
| 30–34 | 28 603 | 24 995 | 53 597 | 9,62 |
| 35–39 | 24 111 | 20 484 | 44 595 | 8,01 |
| 40–44 | 18 738 | 15 923 | 34 660 | 6,22 |
| 45–49 | 14 043 | 12 780 | 26 822 | 4,82 |
| 50–54 | 12 282 | 12 693 | 24 974 | 4,48 |
| 55–59 | 10 437 | 11 557 | 21 994 | 3,95 |
| 60–64 | 7 125 | 9 226 | 16 351 | 2,94 |
| 65–69 | 4 080 | 6 402 | 10 482 | 1,88 |
| 70–74 | 2 050 | 2 955 | 5 006 | 0,90 |
| 75–79 | 1 722 | 2 772 | 4 494 | 0,81 |
| 80–84 | 2 037 | 3 496 | 5 533 | 0,99 |
| 85–89 | 1 443 | 2 389 | 3 833 | 0,69 |
| 90–94 | 682 | 1 249 | 1 931 | 0,35 |
| 95+ | 170 | 560 | 730 | 0,13 |

| Жастағы тобы | Еркек | Әйел | Барлығы | Пайыз |
|---|---|---|---|---|
| 0–4 | 23 111 | 22 429 | 45 540 | 9,27 |
| 5–9 | 23 533 | 23 086 | 46 619 | 9,49 |
| 10–14 | 23 809 | 22 771 | 46 580 | 9,48 |
| 15–19 | 21 903 | 20 401 | 42 304 | 8,61 |
| 20–24 | 20 391 | 18 159 | 38 550 | 7,85 |
| 25–29 | 22 481 | 21 665 | 44 146 | 8,99 |
| 30–34 | 22 552 | 21 681 | 44 233 | 9,00 |
| 35–39 | 19 217 | 18 105 | 37 322 | 7,60 |
| 40–44 | 15 820 | 14 259 | 30 079 | 6,12 |
| 45–49 | 12 269 | 11 347 | 23 616 | 4,81 |
| 50–54 | 11 257 | 11 224 | 22 481 | 4,58 |
| 55–59 | 10 001 | 10 682 | 20 683 | 4,21 |
| 60–64 | 7 536 | 8 765 | 16 301 | 3,32 |
| 65–69 | 4 496 | 6 510 | 11 006 | 2,24 |
| 70–74 | 2 347 | 3 279 | 5 626 | 1,15 |
| 75–79 | 1 685 | 2 842 | 4 527 | 0,92 |
| 80–84 | 1 839 | 3 404 | 5 243 | 1,07 |
| 85–89 | 1 257 | 2 473 | 3 730 | 0,76 |
| 90–94 | 648 | 1 316 | 1 964 | 0,40 |
| 95+ | 211 | 472 | 683 | 1,39 |

| Жастағы тобы | Еркек | Әйел | Барлығы | Пайыз |
|---|---|---|---|---|
| 0–14 | 70 453 | 68 286 | 138 739 | 28,24 |
| 15–64 | 163 427 | 156 288 | 319 715 | 65,08 |
| 65+ | 12 483 | 20 296 | 32 779 | 6,67 |

Өте маңызды статистика

Кабо-Вердедегі демографиялық мәліметтер соңғы жылдарда қолжетімді емес. Біріккен Ұлттар Ұйымының Халық департаменті келесідей бағалаулар жасады.

Жыл Халық саны Туғандар Өлім-қырқындар Табиғи өсімнің көрсеткіші Тууының көрсеткіші Өлім-қырқынының көрсеткіші Табиғи өсімнің деңгейі Тұқым қуалау көрсеткіші (TFR) 1948 3,756 1949 3,904 3,641 263 1950 5,322 2,562 2,760 1951 7,367 2,377 4,990 1952 7,647 2,455 5,192 1953 7,597 2,866 4,731 1954 8,697 3,305 5,392 1955 8,547 2,220 6,327 1956 8,377 2,200 6,177 1957 8,237 2,790 5,447 1958 9,026 2,552 6,474 1959 9,609 2,382 7,227 1960 8,954 3,127 5,827 1961 8,319 2,543 5,776 1962 8,952 2,452 6,500 1963 9,671 2,996 6,675 1964 9,783 2,315 7,468 1965 9,638 2,377 7,261 1966 9,621 2,167 7,454 1967 10,190 2,593 7,597 1968 10,131 2,397 7,734 1969 9,671 3,452 6,219 1970 9,379 2,883 6,496 1971 9,493 4,147 5,346 1972 8,966 2,779 6,187 1973 8,418 3,513 4,905 1974 8,492 2,576 5,916 1975 8,210 2,796 5,414 1976 9,863 2,869 6,994 1977 9,965 2,564 7,401 1978 10,060 3,207 6,853 1979 8,289 2,469 5,820 1980 9,650 2,080 7,570 1981 8,580 1982 11,066 2,169 8,897 1983 11,438 2,649 8,789 1984 11,696 2,863 8,833 1985 11,282 2,735 8,547 1986 12,636 1987 12,771 1988 12,443 1989 1990 9,669 2,505 7,164 1991 12,289 2,616 9,673 1992 9,671 2,843 6,828 1993 2,821 1994 1995 386,813 3,520 9.1 1996 393,478 2,715 6.9 1997 406,267 3,047 7.5 1998 413,382 15,460 2,811 12,649 6.8 1999 426,061 2,812 6.6 2000 436,821 12,746 2,433 10,313 29.2 5.6 23.6 4.00 2001 445,035 12,550 2,396 10,154 28.2 5.4 22.8 2002 452,198 12,345 2,395 9,950 27.3 5.3 22.0 2003 460,837 12,120 2,600 9,520 26.3 5.6 20.7 2004 468,854 11,862 2,522 9,340 25.3 5.4 19.9 2005 478,163 11,554 2,423 9,131 24.3 5.1 19.2 2006 487,121 9,765 2,612 7,153 20.7 5.4 15.3 2.44 2007 491,419 10,421 2,484 7,937 21.8 5.2 16.6 2.57 2008 499,796 10,165 2,683 7,482 21.0 5.5 15.5 2.43 2009 485,677 9,962 2,583 7,379 20.4 5.3 15.1 2.33 2010 491,683 10,568 2,352 8,216 21.4 4.8 16.6 2.42 2011 499,929 10,777 2,488 8,289 21.6 5.0 16.6 2.44 2012 505,983 10,050 2,610 7,440 19.9 5.2 14.7 2.26 2013 512,173 9,845 2,518 7,327 19.2 4.9 14.3 2.19 2014 518,467 9,868 2,528 7,340 19.0 4.9 14.1 2.17 2015 524,833 9,757 2,761 6,996 18.6 5.3 13.3 2.11 2016 531,239 9,935 2,591 7,344 18.7 4.9 13.8 2.13 2017 537,661 9,899 2,497 7,402 18.4 4.6 13.6 2.11 2018 544,081 9,480 2,836 6,588 17.4 5.2 12.2 1.98 2019 9,154 2,771 6,383 16.6 5.0 11.6 2020 8,944 2,959 5,985 16.1 5.3 10.8 2021 7,632 3,178 4,454 13.6 5.6 8.0

Өмір сүру ұзақтығы

КезеңӨмір сүру ұзақтығы (жыл)1950–195548.081955–1960 48.77 1960–1965 49.45 1965–1970 52.43 1970–1975 55.25 1975–1980 60.52 1980–1985 62.37 1985–1990 64.10 1990–1995 65.73 1995–2000 67.94 2000–2005 71.27 2005–2010 71.77 2010–2015 72.14

Халық саны

596,707 (2022 ж. бағасы) 568,373 (2018 жылғы шілде айына бағасы)

Жас құрамы

0-14 жас: 27,95% (ерлер 82 010/әйелдер 81 012)
15-24 жас: 18,69% (ерлер 54 521/әйелдер 54 504)
25-54 жас: 40,76% (ерлер 115 811/әйелдер 121 923)
55-64 жас: 7,12% (ерлер 18 939/әйелдер 22 597)
65 және одан жоғары жас: 5,48% (ерлер 12 037/әйелдер 19 901) (2020 ж. болжамы)
0-14 жас: 28,7% (ерлер 82 035/әйелдер 81 082)
15-24 жас: 19,64% (ерлер 55 811/әйелдер 55 798)
25-54 жас: 40,02% (ерлер 110 646/әйелдер 116 804)
55-64 жас: 6,4% (ерлер 16 154/әйелдер 20 245)
65 жастан асқан: 5,24% (ерлер 11 272/әйелдер 18 526) (2018 ж. болжамы)

Халық санының өсу қарқыны

1,21% (2022 ж. бағалау) Әлем бойынша елдермен салыстыру: 76-шы орын
1,32% (2018 ж. бағалау) Әлем бойынша елдермен салыстыру: 83-ші орын

Тұқым қуалаушылықтың жалпы көрсеткіші

2.13 бала әйел басына (2022 ж. болжамы) Әлем елдерімен салыстыру: 92-орын
2.21 бала әйел басына (2018 ж. болжамы) Әлем елдерімен салыстыру: 95-орын

Туу көрсеткіші

18,49 туу / 1000 халыққа (2022 ж. болжамы) Әлеммен салыстыру: 79-шы орын
19,7 туу / 1000 халыққа (2018 ж. болжамы) Әлеммен салыстыру: 79-шы орын

Өлім-жітім көрсеткіші

5,8 өлім/1000 адам (2022 ж. болжамы) Әлеммен салыстыру: 168-орын
6 өлім/1000 адам (2018 ж. болжамы) Әлеммен салыстыру: 163-орын

Таза көші-қон деңгейі

0,57 көшіп келуші / 1000 халық (2022 ж. болжамы) Әлем елдерімен салыстыру: 126-шы
0,6 көшіп келуші / 1000 халық (2017 ж. болжамы) Әлем елдерімен салыстыру: 128-орын

Қалалық даму

Қала тұрғындары: жалпы халықтың 67,5% (2022)
қалаландыру қарқыны: жылдық өсім 1,83% (2020 ж. болжамы)
Қала тұрғындары: жалпы халықтың 65,7% (2018)
қалаландыру қарқыны: жылдық өсім 1,97% (2015 ж. болжамы)

Контрацепция таралу деңгейі

5,58% (2018)

Жыныстық қатынас

Туған кезде: 1,03 еркек/әйел
15 жасқа дейін: 1,01 еркек/әйел
15-64 жас аралығында: 0,97 еркек/әйел
65 және одан жоғары жастағылар: 0,58 еркек/әйел
Жалпы халық саны: 0,95 еркек/әйел (2009 ж. бағасы бойынша)

Діндер

Католиктер 77,3%, Протестанттар 3,7% (Назарет шіркеуі 1,7%, Адвентистер 1,5%, Құдайдың жалпы патшалығы 0,4%, Құдай және Махаббат 0,1%), басқа христиандар 4,3% (Христиандық рационализм 1,9%, Ехоба куәгерлері 1%, Құдай Ассамблеясы 0,9%, және Жаңа Апостолдық 0,5%), Ислам 1,8%, Басқалары 1,3%, Діні жоқ 10,8%, Белгісіз 0,7% (2010 жылғы есеп бойынша)

Тәуелділік қатынастары

жалпы тәуелділік коэффициенті: 55,4 (2015 ж. болжамы) жастар тәуелділік коэффициенті: 48,4 (2015 ж. болжамы) егде жастағы адамдардың тәуелділік коэффициенті: 6,9 (2015 ж. болжамы) жұмысқа қабілетті халықтың қолдау көрсеткіші: 14,4 (2015 ж. болжамы)