Кіріспе

Кабо-Верде елi халықаралық деңгейде морна музыкасымен танымал, бұл халық музыкасының түрі, әдетте Кабо-Верде креол тілінде орындалады және кларнет, скрипка, гитара және кавакиньомен сүйемелденеді. Фунана, Коладейра, Батуке және Кабо-лов – басқа да музыкалық формалар.

Тіл

Кабо-Верде әдебиетінен өзгеше, Кабо-Верде музыкасы португал тілінде емес, Кабо-Верде креол тілінде орындалады. Сондықтан Кабо-Вердеде музыка креолофон, ал емес лусофон деп есептеледі. Португал тілінде жазылған әндер де бар (мысалы, Эухенио Таваресқа тиесілі "Mar eterno", Антонио Кальдейра Маркеске тиесілі "Ponta do Sol", Пальмейриньоға тиесілі "Separação"), бірақ олар өте сирек кездеседі.

Тарих

1462 жылы португалдар келгенге дейін Кабо-Верде аралдарында адам қоныстанбаған. Теңізшілер африкалық құлдарды әкелді, соның нәтижесінде арал тұрғындарының құрамында екі нәсілдің өкілдері араласты. Климаттық жағдайлар аралдарды өмір сүруге қолайсыз етіп, португал үкіметтері аралдарды мезгіл-мезгіл қамшитын құрғақшылық пен ашаршылыққа және тұрғындарға көңіл бөлмеді. Осының салдарынан, қазір Кабо-Вердеде тұрғандардан гөрі шетелде тұратындар көп, сондай-ақ Жаңа Англияда, Португалияда, Уэльсте, Сенегалда, Италияда, Францияда және Нидерландыда үлкен қауымдастықтар құрылған. 2011 жылы Кабо-Верде өзінің музыкалық сыйлығын алған соңғы елдердің бірі болды, сол жылы Кабо-Верде музыкалық сыйлықтары тағайындалды, ол Кабо-Верде әртістерінің (және шетелдегілердің) жылдың ең үздік әндерін марапаттайды. Континенттік деңгейде Кабо-Вердеден және шетелде тұратын Кабо-Верделік әншілер мен әртістер MTV Africa Music Awards сыйлығына ие болады, бұл сыйлықты әр жыл сайын MTV музыкалық арнасы тағайындайды. 2001 жылдан 2011 жылға дейін Кабо-Верде және шетелдегі Кабо-Верделіктер KORA сыйлықтарымен марапатталды, оның ішінде тек екі әнші – Сезария Эвора мен Сузанна Любрано сыйлық алды.

Морна

Морна – Кабо-Верде музыкасының ең танымал жанры, және ол Чезария Эвораны халықаралық жұлдыздар қатарына қосты. Морна – Аргентина тангосы сияқты ұлттық ән стилі, және Кабо-Верде халқы елдің көптеген аралдарында оны сүйеді. Ән мәтіндері көбінесе креол тілінде болады, махаббат, құштарлық, патриотизм және қайғы сияқты сан алуан тақырыптарды қамтиды. Морнаның Боа-Вишта аралында пайда болғанына сенімді. Евгений Таварес сол дәуірдегі белгілі ән жазушы болды, оның әндері бүгінгі күнге дейін жиі орындалады. Морна Сан-Висентеге де тарады, сонда Б. Леза және Мануэль де Новас сияқты композиторлар танымал болды. Жеке дауыс гитара, скрипка, бас-гитара және фортепианомен сүйемелденеді. Сондай-ақ, кавакиньо (укулелеге ұқсас аспап) қолданылады. 1930 жылдары Морна жылдамдап дамыған «коладейра» деген музыка түріне айналды. Бұл көңіл көтеріп, әзіл-қалжыңға толы, сезімтал ырғақтары бар жанр. Орындаушылардың арасында Коде ди Дона, Мануэль де Новас, Франк Каваким, Джоса Маркес және Ос Тубароес бар. Эворадан басқа, танымал морна орындаушылары Ильдо Лобо, Титина, Селина Перейра, Бана, Джошинга, Б. Леза, Травадинха, Саозинха, Мария Алиса, Кармен Суза, Гарденья Бенрос және Ассол Гарсия болып табылады.

Фунана

Фунана – Сантьягодағы аккордеонға негізделген музыка жанры. Тәуелсіздік алғанға дейін колониялық билік фуананы африкалық деп қарады және оны кемсітті. Бірақ тәуелсіздік алғаннан кейін Bulimundo сияқты топтар осы музыканы поп тыңдаушыларға бейімдеді, ал Finaçon funaná мен coladeira-ны funacola деп аталатын қоспа жанрға біріктірді. Тағы бір топқа Париж қаласындағы La MC Malcriado кіреді.

Батука

Батуке Кабо-Вердеде де танымал. Бастапқыда әйелдердің халық музыкасы болған батук, күшті сатирикалық немесе сындық мәтіндері бар импровизациялық музыка. 80-ші жылдары Орландо Пантера "жаңа батуконы" (нео-батуку) құрды, бірақ ол 2001 жылы өзінің шығармашылық жобаларын аяқтамай дүниеден озды. Орындаушылар мен авторлар: Орландо Пантера, Ваду, Тшека, Майра Андраде, Лура, Зека ди нха Рейналда.

Табака

Табанка немесе Табанка – Кабо-Верде музыкасының бір түрі, ол өте танымал. Оның ерекшелігі – шапшаң темп, екі бөлімді өлшем және дәстүрлі түрде тек мелодияға негізделуі. Бұл музыканы орындайтындардың арасында Os Tubarões, Zezé di Nha Reinalda, Finaçon, Orlando Pantera және Simentera тобы бар.

Коладрейра

Коладейра – Кабо-Вердеден шыққан би және музыка түрі. Әншілер мен музыканттар қатарында Нэнси Виейра, Simentera тобы, Мите Коста, Бана, Манекас Матос, Кабрал & Кабо-Верде шоуы, Ильдо Лобо, Джалунга, Паулино Виейра, Дуду Араухо, Бето Диас және Сузанна Лубрано бар.

Кола

Кола – Кабо-Вердеден шыққан музыка жанры. Ол негізінен Санто-Анто, Сан-Висенте, Сан-Николау, Боа-Виста және Брава аралдарындағы діни фестивальдерде орындалады.

Кола-зук

1970 жылдардың соңында Еуропа мен Солтүстік Америкада тұратын Кабо-Верде диаспорасы дәстүрлі "Коладейра" мен "Компас/Компа" стилін үйлестіріп, "Кола зоук" немесе "Зук Любви" деп аталатын "Зук" нұсқасын жасады, бұл француз Антил аралдарының "Зук" стилімен салыстырылатын "Компас" (Компа) қосылысы. Кейіннен Кабо-Вердеде өскен жаңа буын Кабо-Верде музыкасының стилімен электрлі поп музыкасының баяу араласқан нұсқасын, "Кабо Лав" немесе "Кабо Зоук" деп аталатын жеңіл "Компас" стилін таныстырды. Кабо-Верделік "Зук" әндері көбінесе Кабо-Верде креол тілінде орындалады, оны жиі Анголаның "Кизомба" музыкасымен шатастырады. Бұл жеңіл "Компас" Африканың португал тілінде сөйлейтін елдерінде, Бразилияда және әлемнің басқа да аймақтарында танымал болды. Әндердің көпшілігі португал және креол тілінде жазылған. Кабо-Верделік "Зук" әншілері мен продюсерлері: Сюзанна Лубрано, Нилтон Рамалхо, Джонни Рамос, Нельсон Фрейтас, Мика Мендес, Ману Лима, Седрик Кавако, Эльжи, Луони Джонсон, Классик, Марк Г, То Семедо, Бето Диас, Heavy H, Марсия, Гилито, Кидо Семедо, Рикки Бой, Клаудио Рамос, M&N Pro, Гилсон, Гил, Г Амадо, Филип Монтейро, Z BeatZ Pro, Гама, Джусеила Кардосо және Денис Граса.

Хип-хоп

Хип-хоп Кабо-Верде музыкасында да, Кабо-Верде ішінде де, шетелде де дамып келе жатқан бағыт. Бұл музыка жанры Кабо-Вердеден тыс жерде пайда болды және Кабо-Вердеде кең танымал болды. Көптеген әртістер Кабо-Вердеден тыс жерлерде, сондай-ақ Португалия, Франция, Ангола және Нидерланды сияқты шетелдегі Кабо-Верде қауымдастықтарында өнер табады. Рапперлер қатарында Boss AC, Франциядан Jacky Brown және Stomy Bugsy, Ангола тумасы Elizio Brandon Paulino, F. l E. E. THE MAESTRO (Бруклиннен) және Нидерландыдан Нельсон Фрейтас бар.

Басқа музыка

Кабо-Вердеде аспаптық музыкамен қатар симфониялық музыка да бар, ең танымал тұлға – Васко Мартинс. Ол Кабо-Вердедегі алғашқы симфонияларды жазды және Африканың ең батыс бөлігіндегі алғашқы симфонистердің бірі болды. Ол сегіз симфония жазды, оның ішінде төртіншісі "Будда Дхарма" деп аталады, ал алтыншысы Сан-Висент аралының ең биік нүктесі – Монте-Вердеге арналған. Көптеген симфонияларда африкалық элементтер кездеседі. Басқа да белгілі әртістердің қатарында Голландияға көшіп кеткен Джонни Родригес бар. Ол өзінің синглы басқа елде бірінші орынға шыққан алғашқы Кабо-Верде әртісі атанды, бұл ән Голландияда және Бельгияның Фландрия аймағында үлкен сәттілікке ие болды. Кабо-Верделік тегі бар әртістерге Сан-Томе және Принсипидегі Камило Домингос та жатады, оның туған аралы – Принсипи, ол әсіресе басқа африкалық музыка элементтерін қамтиды. Сонымен қатар, АҚШ-тағы Хорас Сильвердің әкесі Кабо-Вердеде дүниеге келген, оның кейбір әндерінде Кабо-Верде музыкасының жанрлық ерекшеліктері байқалады. Мысалы, "Кабо-Верделік блюз" және "Әкем үшін ән" атты альбомдарында осы стильді кездестіруге болады. Кейбір шығармаларында Американың басқа да музыкалық элементтері де бар.

Басқа музыкалық аспаптар

Оның бірнеше музыкалық аспаптары африкалық текті, олардың ішінде бомболом, цимбоа, коррепи және дондом бар.

Әсерлер

Кабо-Верде музыкасына шетелдік артистердің де әсері тиді, солардың бірі – бразилиялық "Квинтето Виоладо" тобы. Олар 1988 жылы "Ilhas de Cabo Verde" альбомын шығарды, онда Кабо-Верде және оның музыкасы туралы әндер бар.