Кіріспе

1611 – 1692 ж.) – ағылшын фермері, ұсақ қарақшы, және кісі өлтіруге талпынған адам. Ол Салемдегі сиқыршылық соттары кезінде әйелі Марта Коримен бірге сиқыршылықпен айыпталды. Қайтарылғаннан кейін Кори өзін кінәлі деп мойындаудан немесе мойындамаудан бас тартты. Оны мойындауға мәжбүрлеу үшін қысымға салды – бұл Америка тарихындағы осындай жазаның жалғыз мысалы, және үш күндей азаптаудан кейін қайтыс болды. Кори өтініш беруден бас тартқандықтан, оның мүлкі жергілікті билікке тәркіленбестен, ұлдарына өтті. Кори оны ұстаған түрмеге жақын далада қайтыс болды деп есептеледі, кейіннен бұл орын Салемдегі Говард көшесіндегі зиратқа айналды, ол 1801 жылы ашылды. Оның зираттағы нақты жерлеу орны белгіленбеген және белгісіз. Жақын жердегі Чартер көшесіндегі зиратта оған арналған ескерткіш тақта орнатылған.

Сотқа дейінгі тарих

Джайлс Кори Англияның Нортгемптон қаласында дүниеге келген. 1611 жылдың 16 тамызында Қасиетті қабір шіркеуінде крещениеден өтті. Джайлс – Джайлз бен Элизабет Коридің ұлы болды. Оның тууы шіркеу тізімінде тіркелген. Оның аты көбінесе «Кори» деп жазылған, бірақ крещение тізімінде «Кори» деп көрсетілген. Ол Солтүстік Америкаға қашан келгені белгісіз, бірақ 1640 жылға дейін Салем қаласында тұрғанына куәліктер бар. Бастапқыда Салем қаласында тұрған ол, кейін шаруа ретінде жұмыс істеу үшін жақын орналасқан Салем ауылына (қазіргі Денверс) көшкен. Сот құжаттарында оның айыпталып, кінәсін мойындаған бірнеше жайт бар, көбінесе ұсақ-көрікті ұрлықтар. Осы айыптауларға қарамастан, Кори Салемде жер иеленген, өнімді шаруа болып, үш рет үйленген. Оның алғашқы әйелі Маргаретпен Англияда үйленгені айтылады. Маргарет оның үлкен төрт баласының – Марта, Маргарет, Деливеранс және Элизабеттің анасы болды, сондай-ақ Жохан есімді ұлы болды. Куәгерлердің сөзіне қарағанда, Кори қайын інісінен алма ұрлап жатқан жерінен ұсталғаннан кейін Гудэлді таяқпен қатты ұрып-соққан. Кори оны он күннен кейін медициналық көмек алуға жібергенімен, Гудэл көп ұзамай қайтыс болды. Жергілікті сот медициналық сарапшысы, көптеген куәгерлер және көзі куә болғандар Кориге қарсы куәлік берді, оның ішінде көрші Джон Проктор, ол Коридің Гудэлді ұрып-соққанын мойындағанын естігенін мәлімдеді. Мәжбүрлі еңбекпен жұмыс істегендерге дене жазасы рұхсат етілгендіктен, Кори кісі өлтіру айыбынан босатылып, орнына «шамадан тыс» күш қолданғаны үшін айыпталды, кінәлі деп танылып, айып төледі. Коридің көршісі Джон Проктор да Кориді үйін өртеуге қатысқан деп айыптады. Кейін Проктордың ұлы кінәсін мойындады. Коридің екінші әйелі Мэри Брайт 1684 жылы қайтыс болды. Кейін Кори үшінші әйелі Марта Ричке үйленді. Марта Кори тұрған Салем ауылындағы шіркеуге қабылданды. Сот процесі кезінде Кори 80 жаста болды және Мартамен Салем ауылының оңтүстік-батыс бөлігінде, қазіргі Пейбодиде тұрды.

Қамауға алу, тергеу және өтініш беруден бас тарту

Марта Кори 1692 жылғы 19 наурызда колдовство жасады деген айыппен тұтқындалды. Кори сот процестеріне соншалықты бейімделгендіктен, бастапқыда әйеліне тағылған айыптауларға сенді, бірақ 18 сәуірде Мэри Уоррен, Абигейл Хоббс және Бриджит Бишоппен бірге осы айыптаулар бойынша өзі де тұтқындалды. Келесі күні оларды билік өкілдері тексерді, сол кезде Хоббс Джайлсты колдовшы деп айыптады. Джайлс айыптауларды жоққа шығарды және (күнәлі немесе кінәсіз) деп мойындаудан бас тартты, түрмеге қамалды, содан кейін қыркүйек айындағы сот отырысында сотқа тартылды. 1692 жылғы 9 қыркүйектегі Оир және Терминер сотының мәліметтерінде Джайлсты колдовствода айыптаған адамдардың бірінің куәлігі бар: Мен Джайлз Коридің көрінісін көрдім, ол мені өз кітабына жазуға мәжбүрледі, мені жиі ұрып, жартылай арқамды сындырып, оны тексеру күніне дейін қатты түрде жарақаттады. Содан кейін оның тексеру кезінде ол мені қатты азаптап, мазақтады, бірнеше рет мені қатты қысымға салды. Осы сотта Кори тағы да мойындаудан бас тартты.

Салдары

Корейдің әйелі Марта үш күннен кейін, 1692 жылдың 22 қыркүйегінде дарға асылды. Оның бұрынғы некеден туған Томас есімді ұлы болды; ол анасының сиқыршылық соттары кезінде заңсыз түрде өлім жазасына кесілуінен туған залал мен шығын үшін өтініш беруші ретінде пайда болды. Оған 1723 жылдың 29 маусымында 50 фунт стерлинг төленді. Корейдің өлімінің қорқынышты және көпшілікке жарияланған сипаты Салем тұрғындарының сиқыршылық соттарына деген қолдауын қайта қарастыруына себеп болған болуы мүмкін. Корей мүлігін қорғау үшін сотқа жауап беруден бас тартса да, Корвин сиқыршылық соттарынан кейін де Корейдің мұрагерлерінен ақша талап етуге тырысты. 1710 жылы Корейдің қызы Элизабет және оның күйеуі Джон Моултон.

Аңыздар

Жергілікті аңыз бойынша, қалада апат болмай тұрғанда Коридің көрінісі пайда болып, оның зиратында серуендейді. Әсіресе, ол 1914 жылғы Салемдегі үлкен өрттен бір күн бұрын пайда болған дегенді айтады. Эссекс округы шерифінің лауазымы да "Джайлс Коридің қарғысына" ұшыраған делінеді, себебі Корвиннен бері осы лауазымды иеленгендер жүрек немесе қан ауруларынан қайтыс болған немесе отставкаға кеткен (Корвин 1696 жылы жүрек талмасынан қайтыс болды). 1991 жылы шериф кеңсесі Салемнен Миддлтонға көшірілген кезде қарғыс бұзылған деп есептеледі.

Танымал мәдениет

Кори – Артур Миллердің "The Crucible" (1953) пьесасындағы кейіпкер. Ол ыстық мінезді, бірақ ар-ұяқты адам ретінде бейнеленген, соталғандардың ісіне маңызды куәліктер берген. Оның әйелі Марта, Проктордың төбесіндегі гистерия кезінде дарға асылған 19 адамның бірі болды. "The Crucible" пьесасында Кори әйеліне тағылған айып үшін өзін кінәлі сезінеді, себебі ол Мартаның сол қоғамда тыйым салынған, ерекше кітаптар оқығанын бір пасторға айтқан. Кори Роберт Уордтың пьесаның опералық нұсқасында да пайда болады, онда оның рөлі тенорға берілген. 1996 жылы осы атпен фильм шықты, онда Питер Вон Кори рөлін ойнады. Актер Кевин Тайг WGN телесериалы "Salem" пилоттық эпизодында Кориді сомдады, онда ол шамалы дәлдікпен өлімге ұшыратылады. Кори Дэн Барреттің музыкалық жобаларының біріне ат берді. Топтың музыкасы көңілді жағдайды түсіретіндей деп сипатталған және slowcore жанрына жатады.