Кіріспе

Кәсіби шайбалы хоккей лигасы

Тынық мұхитының жағалауындағы хоккей қауымдастығы (ТМЖҚ) – 1911 жылдан 1924 жылға дейін Батыс Канада мен АҚШ-тың батыс бөлігінде жұмыс істеген кәсіби шайбалы хоккей лигасы. 1924 жылы ол Батыс Канада хоккей лигасымен (БҚХЛ) бірікті. ТМЖҚ шайбалы хоккейдің маңызды лигасы болып есептелді және инновациялары арқылы кәсіби шайбалы хоккей спортының дамуына үлкен үлес қосты. Лиганы Монреальден келген кәсіби хоккейшілер Патрик отбасы Британдық Колумбиядағы Ванкувер және Виктория қалаларында жаңа ареналар салып құрды. Бірнеше жыл ойнағаннан кейін лига Стэнли кубогының басқарушылары тарапынан қанағаттанарлық деңгейде деп танылды, соның нәтижесінде оның командалары Стэнли кубогына үміткер ретінде қабылданды. 1915 жылдан бастап, лига тұрақты маусым аяқталғаннан кейін Ұлттық хоккей қауымдастығы (ҰХҚ) мен ТМЖҚ арасында Стэнли кубогы үшін күресу туралы келісімге келді. Лига қаржылық қиындықтарға тап болды, командалар табыс табу үшін әртүрлі қалаларға көшіп өтті. Ақырында, лиганың өмір сүруі үшін 1924 жылы БҚХЛ-мен бірікті.

Тарих

1910 жылы «Ренфрю Миллионерс» командасында ойнағаннан кейін Фрэнк және Лестер Патрик ағайындары батысқа, Британдық Колумбияның Нельсон қаласына көшіп, әкелерінің ағаш өңдеу бизнесінде жұмыс істеді. Лестер мен Фрэнк екеуі де 1908–09 маусымда Батыс Кутенэй хоккей лигасының «Нельсон» хоккей клубында ойнаған. 1911 жылғы қаңтарда Джо Патрик бизнесті сатуды шешкен соң, Патриктер отбасылық капиталын тәуекелге тігіп, жаңа кәсіби хоккей лигасын құруға бел буды. Ванкувер және Виктория қалаларында (Британдық Колумбия) жаңа мұз ареналарын салуға шешім қабылданды, онда климат жағдайына байланысты табиғи мұз жасау мүмкін болмағандықтан, жасанды мұзды пайдалану қажет болды. «Нью-Вестминстер Роялз», «Виктория Сенаторлары» және «Ванкувер Миллионерс» үш команда құрылды. Патриктер ақпан айында ареналар үшін жер сатып алып, жылдам әрекет етті. Апрель айында ареналардың іргесі салынды, ал желтоқсан айында құрылысы аяқталды. Виктория аренасы 4000 орынға ие болды және құны 110 000 долларға бағаланды, ал Ванкувердегі флагман арена 10 500 орынға ие болды және құрылысы 210 000 доллар тұрды. Ареналар уақытында салынып бітетіні анық болғаннан кейін, Патриктер Ұлттық хоккей қауымдастығынан (НХА) ойыншыларды тартып алды, бірақ үш команда ғана болғандықтан және қосалқы ойыншылар болмағандықтан, лигада барлығы 23 келісімшартталған ойыншы болды (жарақат алған жағдайда екі резерв ескерілді). Барлық ойыншыларға лига төледі, бұл НХА-дағы бәсекелес командалардан өзгеше болды. PCHA командалар арасында ойыншыларды бөлісті. «Канадиенс» командасының Newsy Lalonde ойыншысы батысқа көшіп, «Ванкувер» сапында ойнаған ең танымал ойыншы болды. Лига 1911 жылғы 7 желтоқсанда Франк пен Лестердің басқаруымен ресми түрде құрылды, олар «Ванкувер» және «Виктория» командаларында ойнай және басқарады. Виктория аренасы 1911 жылғы Рождество күні жұртшылыққа ашылды, ал PCHA-ның алғашқы ойыны 1912 жылғы 3 қаңтарда, Патриктер жаңа лиганы құруға шешім қабылдағаннан кейін бір жыл өткен соң өтті. Паттерсон кубогы үшін өткен бірінші лигалық чемпионатты «Нью-Вестминстер Роялз» жеңіп алды. Бірінші жылы лига Стэнли кубогына таласқан жоқ. НХА-ның ойыншыларын тартып алғанына қарамастан, 1912 жылғы наурызда НХА-ның барлық жұлдыздарының батыс жағалауындағы турнесі ұйымдастырылды, ол хоккейдің «Әлемдік сериясы» ретінде жарнамаланды. НХА-ның барлық жұлдыздарының арасында шығыстағы танымал ойыншы Циклон Тейлор болды, ол Брюс Ридпатқа арналған қайырымдылық ойынында төрелік ету кезінде қолынан жарақат алып, батысқа келгенде алғашқы екі ойында ойнамады. PCHA-ның барлық жұлдыздары алғашқы екі ойында 10–4 және 5–1 есебімен жеңіске жеткеннен кейін, серияның нәтижесі күмәнсіз болды, НХА менеджері Арт Росс Патриктердің өтініші бойынша Тейлорды ойнатуға шешім қабылдады. Тейлор Британдық Колумбия жанкүйерлеріне шайбалы хоккейдің керемет шеберлігін көрсетті және екі минуттық ұзын соққыға ие болды. Тейлордың «Ванкувер» командасымен келісімшартқа қол қойғаны туралы әңгімелер тарады, кейіннен ол 1912 жылғы желтоқсанда Миллионерлерге қосылу үшін НХА-ның «Оттава» хоккей клубынан жасалған келісімшарт ұсынысынан бас тартты. Ол жыл сайын 1800 доллар жалақы алды, сол кездегі кез-келген ойыншының ең жоғары жалақысы осы болды. 1912–13 маусымда PCHA шығыстан ойыншыларды тартып алуды жалғастырды. Тейлордан басқа, Голди Проджерс, Эдди Оутман, Джек Макдональд және Эрни Джонсон батысқа көшіп кетті, бірақ Newsy Lalonde Монреальға оралды. Жергілікті мүдделер тарапынан салынуға тиіс «Нью-Вестминстер» боз ордасы дайын болмағандықтан, «Роялз» командасы «Ванкувер» аренасында ойнауын жалғастырды. «Виктория» маусымды жеңіп, клуб Стэнли кубогының чемпионы «Квебек Буллдогс» командасымен көрме сериясын ұйымдастырды. «Виктория» «Булдогс» командасын екі ойында жеңіп шықты. 1913–14 маусымда PCHA және НХА бірлесіп жұмыс істеуге көшті, бір-бірінің ойыншыларын тоқтатуды және келісімшарттарын тану туралы келісімдерге келді, сондай-ақ ойыншылардың ауысуын жеңілдету үшін бақыланатын «драфт» жүйесін енгізді. Бұдан әрі келісім бойынша, әр лиганың чемпиондары Стэнли кубогы үшін кездеседі. 1914 жылғы маусымнан кейін лига чемпионы «Виктория» шығысқа қарай сапар шегіп, Стэнли кубогы үшін «Торонто Блюзширтс» командасымен алғашқы «Хокейдің әлемдік сериясы» сын-сериясын ойнады. Сериядан кейін Стэнли кубогының қамқоршылары НХА және PCHA-мен келісімге келді, соның нәтижесінде Стэнли кубогының сын-қатерлі кезеңі аяқталды. Жыл сайынғы плей-офф лигалар арасындағы Стэнли кубогының жеңімпазын анықтаудың жаңа тәсіліне айналды. 1914–15 маусымда «Ванкувер» командасы «Оттава Сенаторларынан» бес ойынның ең жақсысы бойынша жеңіске жетіп, PCHA-ның алғашқы Стэнли кубогының чемпионы атанды. Лига 1914 жылы АҚШ-қа (Портленд, Орегон штаты) және 1915 жылы тағы да (Сиэтл, Вашингтон штаты) кеңейді. 1916 жылы «Портленд Роузбадс» командасы алғашқы американдық команда болып Стэнли кубогы үшін ойнады, ал келесі жылы «Сиэтл Метрополитанс» командасы кубокты жеңіп алған алғашқы американдық команда атанды, бұл кубоктың бастапқы мақсатын өзгертті, ол Канададағы ең жақсы хоккей клубын тануға бағытталған еді. 1915 жылы НХА-мен қарым-қатынас нашарлады, Патриктер лиганы келісімдерін бұзды деп айыптады. Қарсылық ретінде PCHA тағы да НХА ойыншыларын тартып алды, әсіресе «Торонто Блюзширтс» командасынан. «Торонтодан» келген бес ойыншы жаңа «Сиэтл» командасының ядросын құрады. 1918 жылы PCHA алғаш рет плей-офф енгізді. Осы жылға дейін маусымдағы ең жақсы нәтиже көрсеткен команда чемпион атанды және Стэнли кубогы үшін күресті. Плей-оффтың енгізілуімен, лига чемпионы пост-маусымдағы жеңімпаз болды. 1921 жылы Батыс Канада хоккей лигасы, тағы бір батыстың ірі хоккей лигасы құрылды, ал Стэнли кубогының плей-оффына WCHL командалары да қосылды. Келесі екі жыл, PCHA-ның соңғы екі жылы, лига WCHL командаларымен өзара ойындар ойнады. PCHA-ның соңғы жылы қалған үш команданың барлығы да жеңіліс рекордтарын тіркеді. 1924 жылы «Сиэтл Метрополитанс» командасы таратылды, ал «Ванкувер» және «Виктория» командалары WCHL-ға (кейін Батыс хоккей лигасы деп аталды) қосылды, бұл PCHA-ға нүкте қойды. «Виктория Кугарз» командасы 1925 жылы Стэнли кубогын жеңіп алды, бірақ бұл жеңіс НХЛ емес команданың соңғы жеңісі болды, ал батыс жағалауынан келген команданың соңғы жеңісі 2007 жылы «Анахайм Дакс» командасы Стэнли кубогын жеңгенге дейін күтіп тұрды. Біріккен лига ұзаққа соқпады, өйткені WCHL НХЛ-дың американдық кеңеюіне және ойыншылардың жалақысына теңесе алмады, бұл Патрик ағайындарын ойыншыларды сатуға немесе «Портленд Роузбадс» және «Виктория Кугарз» сияқты командаларды сатуға итерді. «Портленд Роузбадс» командасының ойыншыларын «Чикаго Блэкхокс» командасы 15 000 долларға сатып алды, ал «Виктория» командасының ойыншыларын «Детройт» командасы 25 000 долларға сатып алып, құрмет көрсету үшін «Детройт Кугарз» деп атады, бұл команда қазіргі «Детройт Ред Уингз» болып табылады.

Әйелдер шайбалы хоккейі

1916 жылдың қаңтарында Франк пен Лестер Патрик Тынық мұхит жағалауы хоккей қауымдастығын толықтыру үшін әйелдер лигасы құру туралы әңгімелесті. Ұсынысқа Ванкувер, Виктория, Портленд және Сиэтл командалары енді. Бірақ лига құрылмады. 1921 жылдың ақпанында Франк Патрик Тынық мұхит жағалауы хоккей қауымдастығымен бірге өткізілетін әйелдер арасындағы халықаралық чемпионат сериясын жариялады. Бұл жарысқа Ванкувер «Амазонс», Виктория «Кьюпис» және Сиэтл «Вамп» командалары қатысты. 1921 жылдың 21 ақпанында Сиэтл «Вамп» командасы Ванкуверде «Ванкувер Амазонс» командасына қарсы ойын өткізіп, 5:0 есебімен жеңілді. Екі күннен кейін «Вамп» командасы Британдық Колумбия университетінің командасымен ойын ойнап, жеңіске жетті. Осы ойында Джерри Рид «Вамп» командасы үшін үш гол соқты (хет-трик). Екі ойында да Ванкувер БАҚ Сиэтл командасын «Сиэтл Sweeties» деп атады. «Амазонс» командасы Сиэтлге барып, оларды тағы жеңді. 1921 жылдың 2 наурызында «Вамп» командасы Сиэтлде «Кьюпис» командасынан 1:0 есебімен жеңілді. 12 наурыздағы қайта матчта «Вамп» командасы Викторияға сапар шекті. Ойын 1:1 тең түсті, ал Джерри Рид Сиэтл үшін гол соқты. «Вамп» командасының қақпашысы Милдрен Терран болды. 1921 жылғы маусымнан кейін «Вамп» және «Кьюпис» командалары қызметін тоқтатты.