Кіріспе
Монреаль Маруны (ресми түрде Монреаль кәсіби хоккей клубы) – Ұлттық хоккей лигасының (НХЛ) бұрынғы кәсіби хоккей командасы. Олар 1924 жылдан 1938 жылға дейін НХЛ-де ойнады, 1926 және 1935 жылдары Стэнли кубогын жеңіп алды. 1974 жылы кеңейтілген Филадельфия Флайерс жеңіске жеткенге дейін Стэнли кубогын жеңген соңғы «Алты команданың» емес команда олар болды. Монреальдегі ағылшын тілді қауым үшін құрылған бұл команда, өздерінің туған қалаларын «Канадиенс» командасымен бөлісті. Кейін «Канадиенс» командасы да Марундардың иелігіне көшті, бірақ француз тілді канадалықтарға үндеу жасау мақсатында құрылған болатын. Монреаль Уондерерс командасы таратылғаннан кейін 1918 жылдан бері Монреальдегі екінші кәсіби хоккей командасы осы болды. Марундарды орналастыру үшін 1924 жылы олар үшін жаңа арена – Монреаль форумы салынды. Марундар өте бәсекеге қабілетті команда болды, екі рет Стэнли кубогын жеңіп, екі рет Канадалық дивизионда бірінші орынды иеленді. Эпоханың ең үздік ойыншылары Марундар сапында ойнады; он бір ойыншы Хоккей мәресіне енгізілді, ал Марундардың алты бас жаттығушысының бесеуі де құрметке ие болды. Ұлы депрессияның салдарынан туындаған қаржылық қиындықтар 1938 жылдан кейін Марундардың ойынды тоқтатуына әкелді. Команданы қайта жаңғыртуға жасалған барлық күш-жігерге қарамастан, 1947 жылы франшиза тоқтатылды, нәтижесінде «Канадиенс» Монреальдегі жалғыз НХЛ командасы болды. Марундар таратылғаннан бері, тарихында бір рет болса да Стэнли кубогын жеңген ешбір НХЛ командасы кейіннен таратылған немесе басқа қалаға көшірілген жоқ.
The Montreal Maroons (officially the Montreal Professional Hockey Club) were a professional ice hockey team in the National Hockey League (NHL). They played in the NHL from 1924 to 1938, winning the Stanley Cup in 1926 and 1935. They were the last non Original Six team to win the Stanley Cup until the expansion Philadelphia Flyers won in 1974. Founded as a team for the English community in Montreal, they shared their home city with the Canadiens, who eventually came under the same ownership as the Maroons but were intended to appeal to the French Canadian population. This was the first time since 1918, when the Montreal Wanderers folded, that Montreal had a second major league professional hockey team. In order to accommodate the Maroons, a new arena was built for them in 1924, the Montreal Forum. The Maroons were a highly competitive team, winning the Stanley Cup twice and finishing first in their Canadian Division twice more. Some of the best players of the era played for the Maroons; eleven players were elected to the Hockey Hall of Fame, while five of the six head coaches of the Maroons were also honoured. Financial difficulties resulting from the Great Depression led to the Maroons suspending play after 1938. Despite efforts to revive the team, the franchise was cancelled in 1947, leaving the Canadiens as the sole NHL team in Montreal. Since the Maroons' demise, no NHL team that has won a Stanley Cup at any point in its history has subsequently folded or relocated.
Құрылу
Монреаль Марунс хоккей командасы Монреальдің ағылшын тілді аудандарына ұнау үшін құрылды. 1918 жылдың 2 қаңтарында Монреаль канадиандары мен Монреаль вандерерлері ойнаған Монреаль аренасы өртенді. Монреальдің франкофондарын тартатын канадиандар 1919 жылы өртенген Юбилей аренасына көшіп, содан кейін табиғи мұз және 3250 орындыққа ие Маунт-Роял аренасына орналасты. Монреальдің ағылшын тілді қауымдастығының командасы – «Вандерерлер» командасы таратылды. 1922 жылға қарай ағылшын тілділерге ұнату үшін команда құру және НХЛ-ге оралу жұмыстары басталды. 1924 жылдың шілдесінде бұрынғы роликті коньки тебу алаңының орнында «Форум» деген жаңа аренаның құрылысы басталды. Күзге қарай, белгілі бір сомаға Монреаль форумы аяқталды. Монреаль форумы – НХЛ-дегі алғашқы ірі арена. Марунс 1924 жылы лиганың алғашқы АҚШ-тағы командасы – Бостон Брюинспен бірге НХЛ-ге қосылды. Канадиандар бастапқыда Монреальде екінші командаға қарсы болды, бірақ кеңейту төлемақысы арқылы келісімге келді. Әр команда үшін кеңейту төлемақысы құрады. Марунс командасының жергілікті қарсыласы – канадиандар, Марунстың төлемақысының 11 000 долларын алды. Канадиандардың иесі бастапқыда франшиза аумағын бөлісу үшін жеткілікті өтемақы алуға көз жеткізу үшін ресми наразылық білдірді, бірақ шын мәнінде бір қалада екінші франшизаның болуына өте қуанды; керісінше, ол кейінірек «оларда маңызды және пайдалы жергілікті бәсекелестік бар екенін көрді» деді. Құрылған кезде Марунстың лақап аты болған жоқ. Марунс президенті Джеймс Страхан 1900 жылдары Вандерерлердің иесі болған. Ол Вандерерлер атауын алуға тырысты, бірақ келіссөздер сәтсіз аяқталды (Вандерерлердің соңғы иесі Сэм Лихтенхейн қалаған сома), сондықтан клуб ресми атауымен – Монреаль кәсіби хоккей клубы деп белгілі болды. Команда марун түсті жейделерді, үлкен бас әріпті «М» логотипімен (әріп ресми түрде олардың туған қаласын білдірді, түсті емес) енгізгеннен кейін, «Марунс» лақап атын БАҚ таратты. Клуб ұйымдық атауын Марунс атауын қосу үшін ресми түрде өзгерткен емес.
Жетістік теріде де , мұзда да
Маруздар алғашқы маусымда лигада соңғыдан екінші орынға ие болды. Алайда, жаңа «Форум» сатылып бітті және ойыншылар Нельс Стюарт, Бэйб Зиберт және Билл Филлипс қосылғаннан кейін табыс тез келді. Бір жылдың ішінде «Марундар» командасы франшиза тарихындағы ең нашар көрсеткіштен ең жақсы көрсеткішке жетті. Монреаль өзінің екінші маусымда ғана алғашқы Стэнли кубогын жеңіп алды. Сол жылы НХЛ плей-оффы екі ойыннан тұратын жалпы голдар форматында өтті. Монреаль алғашқы серияда «Питтсбург Пайрэтс» командасын 6:4 есебімен жеңіп, содан кейін фаворит саналған «Оттава Сенаторз» командасын 2:1 есебімен жеңді. НХЛ плей-офф финалында Монреаль «Оттава» командасын жеңіп, Стэнли кубогының финалына өтіп, Батыс хоккей лигасының «Виктория Кугарс» командасына қарсы ойнады. Екі түрлі лиганың қатысқан соңғы Стэнли кубогы финалында Монреаль «Виктория» командасын үш ойынға бір есебімен жеңді. Жеңіске «Маруз» командасының жаңашыл және болашақ Даңқ залының мүшесі Нельс Стюарт үлкен үлес қосты, ол серияда «Марундардың» жиырма голының алтысын соқты. Стюарт ең құнды ойыншы үшін «Харт» трофейін жеңіп алды. Тегіс конькимен сырғанауға шебер болмаса да, Стюарт өзінің үлкен бойымен (бір метр сексен үш сантиметр және 88 килограмм, ол сол дәуірдегі басқа ойыншылармен салыстырғанда алып болды), қаталдығымен (119 айыппұл минуты жинады) және ату қабілетімен (маусымда «Монреальдің» 91 голының 34-ін соқты) өтетін. Стюарттың 34 голы 1970–71 маусымға дейін жаңадан келгендер үшін НХЛ рекорды болып қала берді. Бұл дәуірде команданың үздік ойыншылары көбінесе жарақат алған жағдайда ғана ауыстырылып, бүкіл ойынды ойнайтын. 1926–27 маусымында НХЛ он командаға дейін кеңейтілді және америкалық және канадтық дивизиондарға бөлінді. «Марундар» канадтық дивизионда үшінші орынға ие болды, олар енді «Форумды» бөлісетін өзінің қарсыластары «Канадиенс» командасынан кейін қалды. Екі команда плей-оффта екі ойыннан тұратын жалпы голдар сериясында кездесті. «Форумға» 11 000 жанкүйер жиналды, ғимараттың сыйымдылығы 10 000 адам деп көрсетілген, олар «Канадиенс» командасы Стэнли кубогын қорғап тұрған чемпиондарды жеңгенін көрді. «Марундар» сонымен қатар хоккей тарихының тағы бір сәтіне қатысты, 1926 жылдың 26 қарашасында «Нью-Йорк Рейнджерс» командасының НХЛ дебют ойынында олар қарсылас болды. «Марундар» 1927–28 маусымында плей-оффтың жартылай финалында «Канадиенс» командасынан кек алды. Содан кейін «Марундар» 1928 жылғы Стэнли кубогының финалында «Нью-Йорк Рейнджерс» командасымен кездесті, бірақ серияны үш ойынға екі ойынмен жоғалтты. «Ринглинг Брос» және «Барнум & Бейли» циркі «Мэдисон Сквер Гарденді» алып қойғандықтан, барлық бес ойын «Форумда» өтті. 1928–29 маусымы «Маруз» үшін өте жаман болды, өйткені олар канадтық дивизионда соңғы орынға ие болды. Алайда, олар 1929–30 маусымында бірінші орынға ие болып, қайта қалпына келді. Осы жылдар ішінде «Маруз» командасын НХЛ-дің алғашқы жылдарындағы ең қорқынышты шабуылдық желінің бірі «S Line» жетектеді, ол Хули Смит, Бэйб Зиберт және Нельс Стюарттан тұратын, сонымен қатар ең көп жазаланғандардың бірі болды. 1929–30 маусымында Дунк Манро команданың ойыншы-тренері болып тағайындалды. Осы маусымда «Маруз» клубының ойыншысы Клинт Бенедикт НХЛ тарихында мұқаба киген алғашқы қақпашы болды, ол сынған мұрынды қорғау үшін мұқаба киді. «Маруз» канадтық дивизионда бірінші орынға ие болса да, олар плей-оффтың бірінші раундында «Бостон Бруинз» командасынан жеңіліп қалды. 1930–31 маусымында Стюарт командасын голдар мен ұпайлар бойынша тағы да жетектеп жүрді, бірақ «Маруз» канадтық дивизионда тек үшінші орынға ие болды және плей-оффтың бірінші раундында «Нью-Йорк Рейнджерс» командасынан оңай шығарылды. «Маруз» 1931–32 маусымдағы плей-оффқа «Нью-Йорк Американс» командасынан бес ұпайға алда шығып, жолға шықты. Монреаль алғашқы раундта «Детройт» командасын жеңді, бірақ жартылай финалда «Торонто Мейпл Лифс» командасынан жеңілді. «Маруз» 1932–33 маусымды канадтық дивизионда екінші орынға ие болды және тіпті лигадағы алты ойыншының үшеуі де лигадағы ең көп ұпай жинаған ойыншылардың қатарында болды. Алайда, Монреаль плей-оффтың бірінші раундында «Детройт» командасынан шығарылды. 1933–34 маусымның плей-оффында «Чикаго Блэк Хокс» командасы Монреальдің екі командасын да жойды, алдымен «Канадиенс» командасын жеңіп, жартылай финалда «Маруз» командасын жеңді. 1935 жылы Монреаль «Канадиенс» командасының иесі Лео Дандуранд бұл команданы Монреаль «Маруз» командасының иесі болған «Canadian Arena Company» (Эрнест Савард, Луи Гелинас және Морис Форгет) компаниясына 165 000 долларға сатты. Нәтижесінде, «Маруз» үш маусым қатарынан лигада ең нашар қатысумен аяқтады. Сонымен қатар, 1935 жылы екі команда да «Canadian Arena Company» компаниясына тиесілі болды. («Канадиенс» командасының иелері Эрнест Савард пен Морис Форгет «Канаданың Арена компаниясының» құрамына кірді, сондай-ақ «Маруз» командасының иелері Джеймс Страчан мен Донат Реймонд). Монреальді тек бір команда ғана ұсынуы керек болды. «Маруздың» нашар қаржылық жағдайы олардың бірнеше ойыншыларын, соның ішінде жұлдыздық шабуылшы Хули Смитты сатуға мәжбүр етті. 1934–35 маусымында «Маруз» командасы Томми Горманды жаттықтырушы етіп тағайындады, ол өткен жылы «Чикаго Блэк Хокс» командасын Чемпионатқа жетектеген еді. «Маруз» маусымды «Оттава» командасынан кейін екінші орында аяқтады. Плей-оффта Монреаль «Маруз» командасы қорғаныс хоккейімен «Чикаго» командасын жеңіп, ашық (шабуылдық) хоккеймен «Нью-Йорк Рейнджерс» командасын жеңді, содан кейін Горманның барлық уақыттағы ең жақсы хоккей командаларының бірі деп есептеген «Торонто Мейпл Лифс» командасын үш ойыннан кейін жеңді. «Маруз» командасы екінші Стэнли кубогын жеңіп алды; Горман қатарынан екі кубокты екі түрлі командамен жеңіп алған жалғыз жаттықтырушы болып қала береді. «Маруз» командасы плей-оффта жеңіліссіз кубокты жеңіп алған соңғы команда болды, ол 17 жыл бойы сақталды. Горман бұл «Маруз» командасын «ешқашан мұзға басқан ең ұлы команда» деп атады. 1935–36 маусымының плей-оффы барлық уақыттағы ең ұзақ НХЛ плей-офф ойынымен атақты. 24–25 наурызда «Маруз» командасы «Детройт Ред Уингс» командасына 176:30 минуттық ойында (алтыншы қосымша минуттың 16:30 минуты) 1:0 есебімен жеңіліп қалды. Ойын «Детройт» қақпашысы Норми Смит үшін ерекше маңызды болды, ол карьерасын «Маруз» командасымен бастаған еді. Ол «Маруз» командасын екінші ойында да жеңіліске ұшыратты және «Детройт» командасының тарихындағы алғашқы Стэнли кубогын жеңіп алуына мүмкіндік берді. 1936 жылдың желтоқсанында «Маруз» командасының капитаны Хули Смит «Бостон Бруинз» командасына сатылды, бұл франшизаның аяқталуының бастамасы болды. 1936–37 маусымында Нельс Стюарт Хови Моренцтің карьералық голдар бойынша рекордын 271 голмен бұзды. Стюарт 1952 жылы Морис Ришар бұл рекордты бұзғанша барлық уақыттағы карьералық голдар бойынша рекордты сақтап қалды. 1937–38 маусымының басында «Маруз» франшизасы басқа қалаға көшіріледі деген қауесет тарады. 1937 жылдың қыркүйегінде «Маруз» президенті Донат Реймонд команда Монреальде қалатынын мәлімдеді. Команданың нашар қаржылық жағдайы олардың 1924–25 жылдары тек тоғыз ойын жеңгеннен бергі ең нашар маусымында 12–30–6 есебімен аяқталды. Лионель Конахер маусымға қатысу үшін саясатқа қатысу үшін зейнетке шықты, ол Либералдық партияның мүшесі ретінде 1937 жылғы Онтарионың жалпы сайлауында орын жеңіп алды. Томми Горман Конахерді «Маруз» командасында қалып, жаттықтырушы болып жұмыс істеуге көндіруге тырысты; оның зейнетке шығуы Горманды Кинг Клэнсиді жаттықтырушы етіп тағайындауға әкелді. Клэнси команданың көрсеткіштерін жақсартқан жоқ, ол 18 ойыннан кейін 29 желтоқсанда жұмыстан босатылды және Горман жаттықтырушы болып қайта тағайындалды. «Маруз» франшизасының соңғы ойыны 17 наурызда «Канадиенс» командасына қарсы өткен 6:3 есебімен жеңіліс болды. Олар 48 ойында 12 жеңіс, 30 жеңіліс және 6 тең ойынмен 30 ұпай жинап, канадтық дивизионында соңғы орынға және лигадағы жалпы соңғы орынға шықты. 22 маусымдағы жылдық лига отырысында «Маруз» командасы лигадан бір жылға франшизаны тоқтата тұруды сұрады; бұл сұраныс қабылданбады және лига «Маруз» командасы алдағы маусымға қатыса ма, жоқ па, 1 тамызға дейін растауын сұрады. Лига «Маруз» командасына 1938–39 маусымында операцияларын тоқтата тұруға рұқсат берді. Пето қажетті қаржыны алуға және лиганы «Маруз» командасын Филадельфияға беруге көндіре алды. Алайда, одан да үлкен...
Ареналар
Монреаль форумы Марунс командасы үшін арнайы салынған; алайда, Форум негізінен 1926 жылдан 1938 жылға дейін Марунс командасымен бірге аренаны пайдаланған Канадиендердің арқасында хоккейдегі ең танымал аренаға айналды.