Кіріспе

Құс түрі. Суқұйрық (Gallicrex cinerea) – Rallidae тұқымдасына жататын, Оңтүстік-Шығыс Азияда кеңінен таралған су құсы. Ол Gallicrex туысының жалғыз өкілі.

Таксономия

Суқұйрық 1789 жылы неміс натуралисі Иоганн Фридрих Гмелин Карл Линнейдің «Жаратылыстың жүйесі» еңбегінің қайта қаралып, кеңейтілген басылымында ресми түрде сипатталды. Ол оны Fulica туысына жатқызып, Fulica cinerea деген екі атауын берді. Гмелин өзінің сипаттамасын 1785 жылы ағылшын орнитологы Джон Лэтамның «Құстардың жалпы шолуы» атты еңбегінде сипатталған Қытайдан келген «көкшоқы галлинуль» негізінде жасады. Суқұйрық қазірде 1852 жылы Эдвард Блайт енгізген Gallicrex туысына жататын жалғыз түр. Туыс атауы Gallus және Crex туыстарын біріктіреді. Cineria деген сөз латын тілінен алынған, «күлді сұр» деген мағынаны білдіреді. Түр монотипті: кез келген түршелері танылмайды.

Сипаттама

Ересек еркек суқұйрықтары ұзын және салмақты болады. Олардың қауырсындары негізінен қара-сұр түсті, қызыл аяқтары, тұмсығы, кеңейтілген маңдай қалқаны және мүйізі болады. Жас еркектердің түсі сары-қоңыр, есейген сайын қарайады. Олардың тұмсығы сары, ал аяқтары жасыл. Аналықтары ұзындығы бойынша кішірек, арқасы қоңыр, ал төменгі жағы ақшыл. Олардың қауырсындары қараңғы жолақтармен және сызықтармен өрнектелген. Тұмсығы сары, аяқтары жасыл. Барлық рельстерге тәндей, жас цыпленоктары қара түсті. Бұл рельстің денесі қамыс немесе бұталардың арасынан оңай өту үшін бүйірден жапырылған. Оның ұзын саусақтары және қысқа құйрығы бар. Суқұйрықтар көбінесе жасырын болады, бірақ кейде ашық жерде де көрініп қалады. Олар дауысты құстар, әсіресе таңертең және кешке, қатты, жұтыну сияқты дыбыс шығарады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Олардың көбейтілу ортасы – Оңтүстік Азияның батпақтары, Үндістан, Пәкістан, Шри-Ланкадан бастап Оңтүстік Қытай, Корея, Жапония, Филиппин және Индонезияға дейін. Бұл ірі суқаршылар көбінесе өздерінің таралған аймақтарында жыл бойы қоныстанады.

Өсіру

Олар құрғақ жерде, батпақты өсімдіктер арасында ұялайды, 3-6 жұмыртқа туады.

Тамақ және азықтандыру

Бұл құстар лайлы топыраққа немесе сайы суға мұңқұрттарымен тебіледі, сондай-ақ көзбен көріп тамақ жинайды. Олар негізінен жәндіктермен, шағын балықтармен және тұқымдармен қоректенеді. Олар жерде азық іздейді.