Кіріспе

Тайбэйдегі ұлттық мән, Тайвань.

Шың Кай Шек ескерткіш залы – Қытай Республикасының бұрынғы президенті Шың Кай Шек есіміне арналған ұлттық ескерткіш және туристік орталық. Ол Тайбэйде, Тайваньда (ҚХР) орналасқан. Паркпен қоршалған ескерткіш Мемориалдық алаңның шығыс бөлігінде тұр. Оның солтүстігі мен оңтүстігінде Ұлттық театр мен Ұлттық концерт залы жайласқан.

Сипаттама

Мемориалдық зал төрт жақты ақ түсті. Шатыры көк түсті сегізбұрышты, бұл пішін сегіз санының символикасын бейнелейді, ал сегіз саны Қытайда дәстүрлі түрде молшылық пен бақытқа байланысты. Чианг қайтыс болған кездегі жасын көрсететін 89 қадамнан тұратын екі ақ баспалдақ негізгі кіреберіске жетелейді. Мемориалдың бірінші қабатында Чианг Кайшектің өмірі мен қызметін көрсететін кітапхана мен мұражай орналасқан, сондай-ақ Тайвань тарихы мен дамуына арналған көрмелер де бар. Жоғарғы қабатта негізгі зал орналасқан, онда Чианг Кайшектің үлкен мүсіні тұрғызылған, және белгілі бір уақыт аралығымен күзет салтанаты өтеді.

Даму

1975 жылы 5 сәуірде президент Чан Кай Шек қайтыс болғаннан кейін, үкіметтің атқару органы ескерткіш салу үшін жерлеу комитетін құрды. Архитектор Ян Чо Ченг жасаған жоба конкурста жеңіске ие болды. Янның дизайны дәстүрлі қытай архитектурасының көптеген элементтерін қамтыды, ол материктік Қытайдағы Нанкин қаласындағы Сунь Ятсен мавзолейіндей болуы тиіс болды. (Гоминьдан (КМТ) Доктор Суньды партияның және Чианг басқарған үкіметтің негізін қалаушысы ретінде құрметтеді.) Ескерткіштің іргетасы 1976 жылғы 31 қазанда, Чиангтың туғанына 90 жыл толуына орай салынды. Зал ресми түрде 1980 жылғы 5 сәуірде, көшбасшының қайтыс болғанына бес жыл толуымен ашылды. Янның жобасы бойынша негізгі ғимарат Чжунчжэн ауданындағы Чианг Кай Шек ескерткіш саябағының шығыс жағында орналасқан. Басты қақпа, Ұлы орталық және мінсіз тік қақпасы, Чунг-Шань оңтүстік жолында батыс жағында, Хсин-И (Синьи) жолында солтүстік жағында Ұлы адалдық қақпасы және Ай Куо (Айгуо) шығыс жолында оңтүстік жағында Ұлы құрмет қақпасы орналастырылды. Басты зал мен алаңды жалғайтын, күтіммен жасалған бұталармен шектелген Салық жолы салынды.

Кейінгі тарихы

Ашылғалы тұра Тайбэй үшін көпшілік жиындарының таңдаулы орнына айналды. Көптеген жиындардың мәні осы орынға жаңа қоғамдық мағына берді. Зал мен алаң 1980-ші және 1990-шы жылдардың басында Тайваньды заманауи демократия дәуіріне бастап әкелген оқиғалардың орталығы болды. Көптеген демократияны қолдайтын наразылықтардың ішінде ең әсерлісі – 1990 жылғы «Жабайы Лилия» студенттік қозғалысының митингілері болды. Бұл қозғалыс президент Ли Тэнхуидің ауқымды саяси реформаларына түрткіс берді. Осының нәтижесінде 1996 жылы ұлттық көшбасшылардың алғашқы сайлауы өтті. Тайвань демократиясының дамуындағы осы алаңның маңыздылығы 2007 жылы президент Чэн Шуйбяньның оны «Еркіндік алаңы» деп қайта атауына себеп болды. Мемориалдық зал да демократияға арналып, жаңа атау алды. Жаңа аттардың жариялануын Гоминьдан шенеуніктері жаулықпен қарсы алды. Кейіннен президент Ма Инцзю залды Чжан Кайшыға арнады, ал «Еркіндік алаңы» атауы партиялық бағыттарына қарамастан шенеуніктер тарапынан бекітілді. 2017 жылы 28 ақпан оқиғасының 70 жылдығы мен әскери жағдайдың тоқтатылғанының 30 жылдығына орай Тайвань Мәдениет министрлігі залды «тарихқа қарап, қайғыны мойындап, адам құқықтарын құрметтеу» ұлттық орталығына айналдыру жоспарларын жариялады. Залдың трансформациясын жоспарлауға көмектесу үшін ғалымдар мен сарапшылар кеңесші топ құруға шақырылды. Қазіргі кезде басты қақпаның үстіндегі қытай жазуы алаңды «Еркіндік алаңы» деп жариялайды. Каллиграфиялық стиль Шығыс Цзинь әулетінің Ван Сичжисін еске түсіреді (қытай каллиграфиясына қараңыз). Бұл стиль өмірлік күш, қозғалыс және еркіндік сезімімен ерекшеленеді. Жазудағы таңбалар Тайваньның қазіргі тәжірибесіне сәйкес солдан оңға қарай орналастырылған. (Бұрын осы орында ежелгі қытай дәстүрі бойынша оңнан солға жазылатын.) 2018 жылы тәуелсіздік жақтастары залға шабуыл жасап, Чжан Кайшының мүсініне бояу лақтырды; екеуі тұтқындалып, 2000 теңге айыппұл салынды. 2019 жылы Чжан Кайшы Мемориалдық залында қытай суретшісі Лин Фенгтің (靈峰) көрмесі өтті. Көрмеге қойылған 88 туынды Қытай Коммунистік партиясын және жалпы авторитарлық билікті қатаң сынады.