Кіріспе

1943 жылы Атлантика мұхитындағы 2-санатты дауыл.

1943 жылғы «Көшпенді» дауылы – барлау ұшағымен кездескен алғашқы дауыл. Бұл 1943 жылғы Атлантика дауыл маусымының тіркелген алғашқы тропикалық циклы болды. Жүйе 25 шілдеде Мексика шығанағының солтүстік-шығысында тропикалық дауыл ретінде қалыптасты. Дауыл батысқа қарай жылжу кезінде біртіндеп күшейіп, 26 шілдеде дауыл статусына жетті. Содан кейін дауыл батыс-солтүстік-батысқа қарай сәл бұрылып, одан әрі күшейді. 27 шілдеде таңертең ол қазіргі Саффер-Симпсон дауыл шкаласы бойынша 2-санатты дауылға айналып, желдің жылдамдығы 165 км/сағ (105 миль/сағ) шамасына жетті. Жүйе 27 шілдеде Техас штатының Боливар түбегіне жеткенге дейін осы қарқындылығын сақтап тұрды. Құрлыққа өткеннен кейін дауыл бастапқыда тез әлсіреді, бірақ 29 шілдеде Техастың солтүстік-орталық бөлігінде тарап кеткенше тропикалық циклон болып қала берді. Дауыл Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде болғандықтан, АҚШ үкіметі мен жаңалықтар құралдары ақпаратты цензуралады. Сондай-ақ, ескертулерді Нью-Орлеандағы Ауа райы бюросының кеңсесі арқылы бекіту қажет болды, бұл оларды кешіктірді. Бұл өз кезегінде дауылға дайындық шараларын кешіктірді. Луизиана штатында дауыл қатты жел мен жаңбыр әкелді, бірақ ешқандай зақым болған жоқ. Техаста бұл 1915 жылғы Галвестон дауылынан бері болған ең ауыр дауыл деп есептелді. Галвестон мен Хьюстон аймағында желдің күшті соғуы тіркелді. Көптеген ғимараттар мен үйлер зақымдалды немесе қирады. Дауыл салдарынан 19 адам қаза тапты, оның 14-і екі кеменің суға батып кетуінен болды. Жалпы, келтірілген залал шамамен 17 миллион долларға бағаланды (1943 жылғы 17 миллион доллар қазіргі шақта шамамен миллион долларға тең).

Метеорологиялық тарих

23 шілдеде АҚШ-тың оңтүстік-шығысында және Мексика шығанағының шығысында атмосфералық айналымның белсенділігі байқалды. Алайда, ауа райының нашарлауы 25 шілдеге дейін назардан тыс қалды, сол күні Луизиана штатының Бёрвуд және Нью-Орлеан қалаларында, сондай-ақ Миссисипи штатының Билокси қаласында оңтүстік-шығыстан солтүстік-шығысқа желдің бағыты өзгергені байқалды. Шамамен сағат 18:00 UTC Миссисипи өзенінің дельтасының оңтүстік-шығысынан 110 миль (177 км) қашықтықта тропикалық дауыл пайда болды. Батысқа қарай жылдамдықпен қозғалған дауыл 27 шілде күні сағат 18:00 шамасында Техас штатының Боливар түбегіне соғып, желдің жылдамдығы сағатына 165 км/сағ құрады. Ауа райы бюросы бұл құбылысты «күшті дауылдық желдермен бірге шағын, қарқынды дауыл» деп сипаттады. Дауыл Техасқа қатты жел әкелді, Деир-Парктегі Shell мұнай өңдеу зауыты мен Бейтаундағы Humble мұнай өңдеу зауытының салқындату мұнараларында желдің күшінен зақымданулар тіркелді. Соңғысында төрт мұнара қирады, ал басқа зақымданулар TNT-нің алғы құрамы болып табылатын толуол өндірісін азайтты. Shell мұнай өңдеу зауытында да бірнеше мұнаралар құлады. Бұл екінші дүниежүзілік соғысқа арналған авиациялық отынды өндіретін маңызды өңдеу орындары болғандықтан, өндірістің тоқтауы туралы ақпаратты жария етпеуге шешім қабылданды. Чемберс және Джефферсон округтерінде көптеген мұнай бұрғылау қондырғылары қирады. Хьюстон қаласының жанындағы Эллингтон әскери-қосалқы базасындағы қатты желден ангардың шатыры ұшып кетті, бес ұшақ қирады және кем дегенде 22 курсант жарақат алды. Шығыс Техастың кейбір аймақтарында, Порт-Артурда қатты жаңбыр жауды. Онда көптеген үйлер суға батты, жиһаз, электр моторлары мен автомобильдерге зақым келді. Галвестон қаласының орталық бөлігінде бірнеше көше жаңбыр суымен толды, бірақ су тасқынынан келген зиян салыстырмалы түрде аз болды. Техас қаласындағы үйлер мен ғимараттардың 90 пайызы судан зақымдалды немесе толыққанды қирады, соның ішінде соғыс материалдарын өндіретін зауыттар да бар еді. Алайда, полиомиелит эпидемиясы салдарынан оларға баспанаға баруға кеңес берілмеді. Галвестон шығанағында желдің күшінен толқындар батыс және оңтүстік жағалауларды су басты. Бірақ шығанақтың солтүстігінен соққан желдің салдарынан су деңгейі өте төмен болды. Галвестон аралында 2 метрлік дауыл толқыны байқалды. Теңізде АҚШ Армиясының Инженерлік корпусына қарасты «Галвестон» дренаждық кемесі солтүстік жағалауға соқтығысып, қирады, нәтижесінде 11 адам қаза тапты. «Титан» буксирі Порт-Артур жағалауында батып бастады. Экипаждың үш мүшесі резеңке салға отыруға тырысқанда суға батып, тағы бір адам экипаждың қалған бөлігі жағаға жеткенге дейін қайтыс болды. Жалпы, дауылдан 19 адам қаза тауып, Хьюстон аймағына 17 миллион доллар (1943 жылғы АҚШ доллары) көлемінде зиян келтірілді. Ла-Портеде қалалық әкімшілік ғимаратында жедел жәрдем ауруханасы құрылды. Боливар нүктесінде, барлық үйлер қираған жерде, мұқтаж тұрғындарды Американың Қызыл Крестінің Галвестон бөлімшесі Галвестонға жеткізіп, баспанамен қамтамасыз етті.