Кіріспе
Ричард Ли Родс (4 шілде 1937 жылы туған) – американдық тарихшы, журналист және көркем және ғылыми-танымдық әдебиеттердің авторы. Оның ең танымал еңбектерінің бірі – Пулитцер сыйлығына ие болған «Атом бомбасының жасалуы» (1986) кітабы, ал соңғы жұмысы – «Энергия: Адамзат тарихы» (2018). Родс Форд қоры, Гуггенхайм қоры, МакАртур қоры және Альфред П. Слоан қоры сияқты ұйымдардан гранттар алған. Родс Стэнфорд университетінің Халықаралық қауіпсіздік және ынтымақтастық орталығымен байланысты. Ол ядролық энергия туралы АҚШ Сенатында куәлік беруді қоса алғанда, түрлі тақырыптар бойынша лекциялар оқып, сөз сөйлейді.
persons of a similar name
Richard Lee Rhodes (born July 4, 1937) is an American historian, journalist, and author of both fiction and non fiction, including the Pulitzer Prize winning The Making of the Atomic Bomb (1986), and most recently, Energy: A Human History (2018). Rhodes has been awarded grants from the Ford Foundation, the Guggenheim Foundation, the MacArthur Foundation, and the Alfred P. Sloan Foundation among others. Rhodes is an affiliate of the Center for International Security and Cooperation at Stanford University. He also frequently gives lectures and talks on a broad range of subjects, including testimony to the U. S. Senate on nuclear energy.
Өмірбаян
Ричард Роудс 1937 жылы Канзас штатының Канзас-Сити қаласында дүниеге келген. 1938 жылғы 25 шілдеде анасының өзіне қол жұмсауынан кейін Роудс пен оның үлкен ағасы Стэнлиді әкесі, үшінші сынып бітірген теміржол қазандықшысы, Канзас-Сити, Миссури аймағында тәрбиеледі. Роудс он жасқа келгенде, әкесі қайтадан үйленді. Жаңа әйелі балаларды аштырып, зорлап пайдаланды және зәбірледі. Бір күні Стэнли полиция бөліміне барып, олардың тұрмыс жағдайларын хабарлады. Бауырластар әкелерінің қамқорлығынан алынып, 1928 жылы Миссури штатының Индипенденс қаласында құрылған Эндрю Драмм институтына жіберілді. Бауырластардың қабылдануы ерекше жағдай болды, себебі институт жетім немесе мұқтаж балаларға арналған еді, ал олар ешқайсысына да жатпады. Драмм институты бүгінге дейін жұмыс істеп келеді және қазір ұлдар мен қыздарды қабылдайды. Роудс 1991 жылы сенімгерлер кеңесінің құрамына кірді. Роудс өзінің балалық шағы туралы "Әлемдегі ойық" атты кітабында жазды. Ричард пен Стэнли жасөспірім шақтарының соңына дейін Драмм институтында тұрды. Екеуі де орта мектепті бітірді. Роудс 1959 жылы Манускрипт қоғамының мүшесі болып, толық стипендиямен Йель университетіне қабылданды және үздік дипломмен бітірді. Роудс 23 кітап жариялады, сондай-ақ ұлттық журналдарда көптеген мақалалар жариялады және 1986 жылғы Рональд Рейган мен Михаил Горбачевтің тарихи кездесуіне негізделген пьеса жазды. Оның ең танымал еңбегі "Атом бомбасының жасалуы" 1986 жылы жарық көрді және оған Пулитцер сыйлығымен қатар көптеген басқа да марапаттар берілді. Оның көптеген жеке құжаттары мен зерттеу материалдары Канзас университетінің Спенсер зерттеу кітапханасындағы Канзас коллекциясының құрамына кіреді. Роудс екі баланың әкесі және атасы. Ол екінші әйелі Джинджер Родспен бірге Калифорнияда тұрады.
Ядролық тарих
Родс 1986 жылы жарық көрген «Атом бомбасының жасалуы» атты кітабымен ұлттық деңгейде танымал болды. Бұл кітап, 1930 жылдардағы ядролық бөліну ғылымына бастаған жаңалықтардан бастап, Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Манхэттен жобасы мен Хиросима және Нагасаки қалаларына атом бомбалары тасталған оқиғаларды баяндайды. 900 беттік кітап көптеген наградалардың ішінде, жалпы танымдық әдебиет бойынша Пулитцер сыйлығы мен Ұлттық кітап сыншылары шеңберінің сыйлығын жеңіп алды. Кітаптың тек ағылшын тілінде жүздеген мың данасы сатылды, сондай-ақ онға жуық басқа тілдерге аударылды. Тарихшылар мен бұрынғы Лос-Аламос қару инженерлері мен ғалымдары бұл кітапты жоғары бағалағандықтан, ол 20 ғасырдың бірінші жартысындағы ядролық қарудың ерте тарихы және жалпы қазіргі физиканың дамуы туралы маңызды дереккөз саналады. Кітаптың бірінші бетіндегі цитатаға сәйкес, Нобель сыйлығының лауреаты Исидор Раби, атом дәуірінің бастауындағы маңызды тұлғалардың бірі, кітап туралы: «Милтонға лайық эпикалық туынды. Мұндай көркемдікпен, қызығушылықпен, егжей-тегжейлілікпен және оқырманды ғылыми жаңалықтар мен олардың қолданысына жетелейтін қарапайым тілмен басқа ешбір жерде жазылғанын көрген емеспін», – деген пікірін білдірген. 2012 жылы кітап 25 жылдық мерейтойына орай қайта басылып, Родстың жаңа алғы сөзі қосылды. 1992 жылы Родс Манхэттен жобасының ғалымы Роберт Сербердің «Лос-Аламос нұсқаулығы» атты кітабының түсіндірмелі басылымын құрастырып, редакциялап, кіріспесін жазды. «Нұсқаулық» – соғыс кезінде Лос-Аламос зертханасына жаңа келгендерге бомба жасаудағы маңызды мәселелерді түсіндіру үшін оқылған лекциялар жинағы. Ол 1965 жылы жарияланған, бірақ кеңінен таралмаған. 1993 жылы Родс «Ядролық жаңару: энергия туралы ақылға қонымды ойлар» атты кітап жариялады. 1995 жылы Родс «Атом бомбасының жасалуы» кітабының жалғасын шығарды – «Қараңғы күн: Сутек бомбасының жасалуы». Бұл кітапта Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі атомдық тыңшылықтың тарихы (Клаус Фукс, Джулиус және Этель Розенбергтер және т.б.), сутек бомбасын жасау қажеттігі туралы пікірталастар (қараңыз: Ядролық қару тарихы), бомбаның жасалуы және оның қарулану жарысына тигізген әсері туралы айтылады. 1997 жылы Родс Ұлыбританияның Channel 4 телеарнасының Equinox телехикаясында «А Very British Bomb» атты эпизодта пайда болды. Бұл эпизодта Ұлыбританияның соғыстан кейін өз ядролық қаруын жасауға жасаған тытырулары, 1946 жылғы МакМахон актісінен кейін АҚШ-пен ынтымақтастық тоқтатылғаннан кейінгі жағдайлар көрсетілді. 2007 жылы Родс «Ақымақтықтың арсеналдары: Ядролық қару-жарақ жарысының жасалуы» атты кітап жариялады, ол Суық соғыс кезіндегі қарулану жарысы туралы, әсіресе Михаил Горбачев пен Рейган әкімшілігіне назар аударады. «Бомбалардың кескіні», ядролық тарих сериясының төртінші және соңғы томы 2010 жылы жарық көрді. Кітапта, басқа тақырыптармен қатар, Суық соғыстан кейінгі әлемдегі ядролық тарих, ядролық қару-жарақтардың таралуы және ядролық терроризм туралы мәліметтер келтірілген.
Басқа да көрнекті шығармалары
2004 жылы жарық көрген «Джон Джеймс Одубон» – француз текті американ суретшісі Джон Джеймс Одубонның (1785–1851) өмірбаяны. Одубон құстар мен жануарлар дүниесінің нақты көлемдегі суреттерімен, соның ішінде 19-ғасырдың ортасында Англияда, содан кейін АҚШ-та жазылым арқылы жарияланған «Америка құстары» атты көп томдық еңбегімен танымал. Родс сондай-ақ Одубонның хаттары мен жазбаларының жинағын редакциялады, ол Everyman's Library (Alfred A. Knopf, 2006) баспасынан «The Audubon Reader» деген атпен шықты. Родстың 1997 жылғы «Қауіпті тойлар» кітабы – жұқпалы губка тәрізді энцефалопатиялар (ЖГТЭ), приондар және Дэниел Карлтон Гейдусек мансабы туралы шындыққа негізделген еңбек. Онда ЖГТЭ эпидемиясының тарихы, Жаңа Гвинеяның Шығыс Таулы аймағындағы Fore халқының көптеген адамдарының мәйіттерді жеу салдарынан жұқтыруы, сондай-ақ адамдардағы Creutzfeldt–Jakob ауруының (nvCJD) жаңа түрі мен сиырдың губка тәрізді энцефалопатиясымен (әдетте «қараңғы мал» ауруы деп аталады) зарарланған сиыр етін тұтыну арасындағы байланыс қарастырылады. «Hedy's Folly» 2011 жылдың қарашасында жарық көрді және Голливуд актрисасы және изобретаторы Хеди Ламаррдың өмірі мен шығармашылығына арналған. Родстың 2015 жылы жарық көрген «Тозақ пен жақсы серіктер» кітабы Испания азамат соғысы мен оның салдары туралы. Родс көркем әдебиет авторы ретінде көп танымал болмаса да, ол төрт романның авторы. Төрт романың үшеуі басылымнан түсірілді, бірақ оның алғашқы романы «Доннер партиясының Құдайсыз» 2007 жылы Стэнфорд университетінің баспасында қайта жарық көрді. Science Based Medicine жазушысы Стивен Новелла Родстың 2018 жылғы «Энергия: Адам тарихы» кітабында энергияны пайдалану тарихының 1500 жылдан бері қазіргі уақытқа дейінгі кезеңін қарастыратынын айтады. Новелла былай деп жазады: «Бұл кітап жақсы зерттелген және мол тарихи ақпаратты қамтиды. Кітапта маған бірнеше тақырып ерекше көзге түсті. Бірі – энергия мәселесіндегі бүгінгі және өткендегі әлеуметтік, саяси және нарықтық күштердің ұқсастығы» және «кітап өте уақтылы, өйткені энергия бойынша қабылдаған шешімдеріміздің тарихы бүгінгі шешімдеріміз үшін маңызды негіз болып табылады».