Кіріспе

Либертатия (Libertalia) деп аталатын пираттардың құрылған колониясы – 17 ғасырдың соңында Мадагаскарда капитан Джеймс Миссон (кейде "Мишн" деп те жазылады, ал есімі "Оливье" деп беріледі) басшылығымен құрылған. Либертатия туралы негізгі мәліметтер – капитан Миссон мен Либертатияны сипаттайтын 1724 жылғы «Пираттардың жалпы тарихы» кітабының 2-томында келтірілген. Дегенмен, осы мәліметтен басқа Либертатияның растығын көрсететін ешқандай дәлел табылмады. Либертатияның шын болған бірақ тарихта қалғаннан кейін «жоғалған» ба, теңізшілермен сұхбаттасулар негізінде жазылған пираттар туралы аңыз ба, әлде автордің бастапқыда құрастырған утопиялық туындысы ма – бұл әлі де даулы мәселе болып қалуда.

Өмірбаян

Либерталия – капитан Миссон бастаған қарақшылар құрған аңызға толы еркін колония, бірақ көптеген тарихшылар оның әдебиеттен тысқарыда бар болғандығына күмән келтіреді. Либерталия атауын латын тіліндегі "liberi" сөзінен алған, ол "еркін" деген мағынаны білдіреді. Миссонның ниеті – оның қоғамында барлық түс, дін және сенімдегі адамдар кез келген тексеруден босатылған болуы керек еді. Ол Либерталия тұрғындарына бұрынғы елдеріне байланысты емес, өздеріне тән атау бергісі келді. Тарихшы және қоғам қайраткері Маркус Редикер пираттарды былай сипаттайды:

Пираттар өз заманының авторитарлық институттарына, соның ішінде монархияға, құлдыққа, ресми дінге және байлықпен байланысты зұлымдықтарға қарсы болды. Тарихи деректерде қалған кейбір пираттар сияқты, олар тікелей демократияны қолданды, онда халықтың барлығы заңдар мен ережелерді қабылдау құқығына ие болды, сондай-ақ кеңестер жүйесін пайдаланды, олардың құрамындағы делегаттар өздерін жалпы халықтың "серіктестері" деп есептеді, билеушілер емес. Олар өз колониялары үшін жаңа тіл жасап, социалистік экономика жүргізді. Пираттардың утопиялық ұраны – "Құдай және бостандық үшін", ал олардың туы – ақ, бұл "Жолли Роджерден" өзгеше.

Капитан Джеймс Миссон

"Пираттардың жалпы тарихы" кітабындағы мәліметке сәйкес, журналист Кевин Рашби аймақты аралап, пираттардың ұрпақтарын іздеді, бірақ табысқа жетпеді, "басқалары көп рет әрекеттеніп, сәтсіздікке ұшырады" деп атап өтті. Мадагаскар және оның төңірегінде Либерталияның негізін қалауға мүмкін болған пираттық қоныстар болды: Порт-Дофиндегі Абрахам Самуэль, Иле-Сте-Маридегі Адам Болдридж және Рантер шығанағындағы Джеймс Плейнтейн – бәрі де сауда посттары мен қалаларды құрған бұрынғы қарақшылар еді. Бұл жерлер сол дәуірдегі ресми есептер мен хаттарда жиі кездеседі, ал Либерталия тек Джонсонның "Пираттардың жалпы тарихының" 2-томында ғана айтылады. Джонсон Либерталияның жалпы құрылысы туралы жазады. Елді мекенде портың екі жағында португалдықтардан алынған, әрқайсысында 40 зеңбірек бар биік бекіністер болған деп есептеледі. Бекіністердің қорғауында қала тұрғындарының үйлері мен қаланың қалған бөлігі орналасқан. Либерталия ең жақын қаладан шамамен 13 миль шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Бұл оқиға шындықтан алыс, немесе утопиялық ой-пікір ретінде қарастырылады. "Жалпы тарих" кітабына Миссон сияқты ойдан шығарылған әңгімелердің енгізілуі кейбір қазіргі ғалымдарды осы еңбектің барлығын сенімді дереккөз ретінде мойындамауға итерді, бірақ оның басқа бөліктері әртүрлі дереккөздермен ішінара расталды.