Кіріспе

Британдық романист Дарли Дейл, бұрын Дарли деп аталған, Англияның Дербишир округіндегі Дербишир Дейлс ауданындағы қала және азаматтық округ. Халық саны – 5413 адам. Ол Мэтлоктың солтүстігінде, Дервент өзені мен А6 тас жолының бойында орналасқан. Бұл қала Мэтлок және Роузли қалаларымен біріккен құрылыс аймағының бөлігі болып табылады.

География

Бұл мақалада қазіргі Дарли-Дейл азаматтық прихотының аумағы туралы ақпарат бар. Прихоттың негізгі құрылыс аймағы А6 тас жолы бойымен Мэтлоктың солтүстік-батысына қарай 3,2 шақырымға созылады, ARC ойын-сауық орталығынан басталып, Стэнклифф карьеріне дейін жетеді. Оңтүстік-батыс жағынан Дервент өзенімен шектеледі және солтүстік-шығысқа қарай Дарвин орманы саябағына дейін төбелер мен жазықтар арқылы созылады. Прихотқа Дарли-Дейл, Дарли-Хиллсайд, Черчтаун, Ту-Дейлс (Тодхол), Үстіңгі Хакни және Фарли елді мекендері кіреді, бірақ Дарли-Бридж және Нортвуд кірмейді. Дарли-Дейл кейде Дербиден 1,6 шақырым солтүстікке орналасқан Дарли-Эбби және Дербиден 9,7 шақырым солтүстік-шығысқа орналасқан Дейл-Эббимен шатастырылады.

Тарих

Бұл мақаланың бұрынғы нұсқаларында 12 ғасырда Генрих I билігі тұсында Дарлиде бенедиктин әулиесі салынды деп мәлімделген, бірақ қазіргі қолда бар деректер бұл туралы куәлік бермейді. Әйелі Елена шіркеуі 12 ғасырға дейін сақталып келген. Дарли көпірі орта ғасырдың соңында, 15 ғасырда салынған және бүгінге дейін жетіп қалған. 1759 жылы Уирксворт Мурдан Лонгстоунға дейінгі жол ашылды. Честерфилд-Матлок, Дарли және Роузли көпіріне ақылы жол 1760 жылы салынды. 1873 жылы Дарлиде теміржол өткелінің қарсы бетінде жаңа теміржол станциясы ашылды. Уитворт институты 1890 жылы салынды. 1890 жылы Дарли теміржол станциясы ресми түрде Дарли Дейл деп өзгертілді. Қала 19 және 20 ғасырларда қорғасын өндіру, металл өңдеу, теміржол және тас карьерлері салаларында өсті.

Қасиетті Елена шіркеуі

Дарли-Дейлдің Черчтаун аймағында орналасқан бұл ІІ* санаттағы приход шіркеуі 12 ғасырға дейін салынған. Шіркеу 1877 жылы қайта жаңартылып, мұнарасы 1902-1903 жылдары қалпына келтіріліп, нығайтылды. Шіркеудің сыртында, ғибадатхананың оңтүстік қабырғасында норман, ерте туысқан, безенді және тік бұрышты сәулет стилінің төрт кезеңін көруге болады. Шіркеу ішінде 14 ғасырда осы жерге ие болған сэр Джон де Дарлиге арналған ескерткіштер орналасқан. Сондай-ақ, шіркеу ауласына жерленген және приходта тұрған атақты инженер сэр Джозеф Уитвортқа арналған еске алу терезесі де бар. Оңтүстік кіреберістің сыртындағы ырыс ағашының жасы 2000 жылға жетеді деп есептеледі және ол Англиядағы ең жуан ағаштардың бірі болып саналады, оның жерден 4 фут биіктіктегі кесімі шамамен 33 фут. Бұл ағаш христиан діні пайда болғанға дейінгі дәуірде қасиетті орынды көрсеткен деген сенім бар.

Веслиандық методистік часовня

Екі Дойлдегі Честерфилд жолында орналасқан бұл ғимарат 1827 жылы салынған. Бұрын Хадсон шіркеуі деп белгілі болған, қазір "Ескі шіркеу" деп аталады және 1906 жылы Дейл Роуд методистік шіркеуімен ауыстырылды. Жексенбі мектебі ретінде пайдаланғаннан кейін, одан нан пісіретін орын жасалды. Тұрғын үйге дейін, мүлік жергілікті құрылысшының қоймасы ретінде қолданылды.

Хакнидегі примитивті методистік шіркеу

Гринвей-лейнде орналасқан бұл ғимарат 1848 жылы салынған, ал 1908 жылы жақын жердегі Хакни методистік шіркеуімен ауыстырылды. Бір кезде жексенбілік мектеп ретінде пайдаланылғаннан кейін, қазір ғибадат ету орны ретінде қолданылмайды.

Дейл жолының методистік шіркеуі

Дейл-роудта, Уитворт институтының жанында орналасқан бұл ғимарат 1904 жылы салынған. Ол Екі Долинадағы (Two Dales) Веслиан шіркеуінің орнын басты.

Хакни методистік шіркеуі

Бұл 1908 жылы Гринвей-лейндегі жақын жердегі кішкентай примитивтік мефодист шіркеуінің орнына салынған. Қазір бұл жеке тұрғын үй.

Дарли Хиллсайд методистік шіркеуі

Шіркеу 1912 жылы Мур-Лейн көшесінде Ламб-Лейн көшесіндегі ескі ғимараттың орнына салынды. Бұл шіркеу Дейл Роуд методистік шіркеуімен бір схемада болған, бірақ қазір жабылып, қоғамдық орталыққа айналдырылды.

Уитворт мұрасы

Сэр Джозеф Уитворт, 19 ғасырдың машина жасау құралын жасаған және инженер, өмірінің соңғы 13 жылын Дарли-Дейлдегі Стэнклифф Холлде өткізді. 1887 жылы 83 жасында Монте-Карлода қайтыс болды және Санкт-Гелен шіркеуіне жерленді. Өмірі бойы ол ауылдың жоспарын жасады, және оның мүлігінен жасалған жомарт үлестердің арқасында бұл жоспарлар орындалды. Оның өмірбаясын жазған Теренс Килберннің айтуынша, ол толыққанды ауыл колледжін салуды армандаған, бірақ оның әйелі Луиза әлеуметтік орталықты қалаған. Институт және саябақ – бұл келісім, және Уитворттар Дарли-Дейл тұрғындарының өмірін жақсарту үшін жасаған көптеген істердің бірі.

Уитворт ауруханасы

Леди Луиза Уитворт күйеуі қайтыс болғаннан кейін Дарли-Дейлдегі екі маңызды құрылыс жобасының біріншісі – Уитворт Коттедж ауруханасын салды, ол 1889 жылы ашылды.

Уитворт институты

1890 жылы қыркүйекте Уитворт институтының көпшілікке ашылуы Лейди Луизаның Дарли-Дейлдегі екінші маңызды жобасының басталуын қаз дады. Институттың құрамына жабық жүзу бассейні, мәжіліс залы, түрлі оқу және комитет бөлмелері, сондай-ақ кітапхана, бильярд залы, табиғи тарих мұражайы, қолайлы қонақ үй (Уитворт қонақ үйі, қазір "Баррингтон") және ландшафтық саябақ кірді. Уитворт институты Дарли-Дейл халқына сыйға тартылды және 2009/10 жылдары болашақ ұрпақтардың пайдалануы үшін 1,7 миллион фунт стерлингтік жөндеу жұмыстары жүргізілді.

Уитворт саябағы

Парк футбол және крикет алаңдары, боулинг алаңы және скейтборд аренасы сияқты түрлі спорттық іс-шараларға мүмкіндік береді. Уитворт паркі сонымен қатар ағаш аллеяларымен өтетін жолдары бар 10 акрдан астам көрікті жерді ұсынады. Мұнда таяз көл де бар. Парктің орталық бөлігі – сэр Джозеф Уитвортты еске алу үшін орнатылған обелиск. 2003 жылы парк 750 000 фунт стерлинг сомасына қайта жаңартылды.

Белгілі ғимараттар мен көрнекі орындар

Қала 2003 жылы "Британия гүлденді" байқауының "Ірі ауыл" санатында жеңімпаз атанды. Жыл сайынғы екі рет өткізілетін өнер фестивалі, Дарли Дейл өнер фестивалі, тақ жылдары шілде айында ұйымдастырылады. Станция жолының төменгі жағында Дарли Дейл теміржол станциясы орналасқан. 1960 жылдары ұлттық теміржол қызметі тоқтатылды, бірақ қазір станцияны теміржол және мұраны сақтау тобы – Peak Rail пайдаланады. Одан мұралық бу локомотивтерімен Маттлокқа оңтүстікке және Роузли Саутқа солтүстікке қарай шамамен бес мильдік қашықтыққа қызмет көрсетіледі. Жыл сайын қыркүйек айында Станция жолының төменгі жағында Дарли Дейл көлік фестивалі өткізіледі. Жақын жерде Дарвин орманы демалыс паркі орналасқан. Станция жолындағы Square & Compass пабы жыл сайынғы музыка фестивалі – Ale House Rocks Music Festival-ге үй иесі болып табылады.

Медиа

Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC East Midlands және ITV Central ұсынады. Теледидар сигналдарын үш жергілікті қайта тарату станциясынан (Дарли Дейл, Матлок және Стэнтон Мур) қабылдауға болады. Жергілікті радиостанциялар: 95.3 FM жиілігінде BBC Radio Derby, 102.8 FM жиілігінде Capital Midlands және 102.0 FM жиілігінде Greatest Hits Radio Yorkshire (бұрынғы Peak FM) станциялары. Қалаға келесі жергілікті газеттер қызмет көрсетеді: Matlock Mercury, Buxton Advertiser және Derbyshire Times.

Екі Дала (Тодхоул)

Екі Дейл 19-ғасырдың соңына дейін "Toadhole" деп аталды; атау приход викарисінің ұсынысымен өзгертілді, ол туризмді дамытуға көмектесетініне сенді, мысалы, Дарлиге "Дейл" қосылғандай. Ол қазір "нақтылағыш диск қозғалтқышы" деп белгілі бір типтің бастауы болды (21-ғасырда кәсіпкерлердің қызығушылығын тудырды). Диірмендер мен жабдықтар көбінесе жойылды, бірақ бөгеттердің қалдықтарын әлі де көруге болады. Екі Дейлдегі Plough Inn пабы бұрынғы Англия құрамасының футболшысы Эдди Шимвеллдің 1946 жылдың желтоқсанында "Шеффилд Юнайтедтен" "Блэкпулге" ауысуының себебі болды. Шимвелл пабты сатып алғысы келді, бірақ "Шеффилд Юнайтед" ойыншыларға паб иесі болуға тыйым салғандықтан, оған рұқсат бермеді, сондықтан қорғаушы трансфер сұранысын жіберді.