Кіріспе

Өндірістік ұғым. Заттың белгілі бір функцияны орындауға қабілетті уақыт аралығы.

Өнімнің қызмет ету мерзімі – оның пайдалану кезеңіндегі қолданылу уақыты. Өнімнің өмірін, өндіріс, сақтау, тарату және соңғы пайдалану сатыларынан бастап, дәлірек сипаттайтын бірнеше байланысты терминдер бар. Қызмет ету мерзімі – «сатудан бастап қолданудан шығарылғанға дейінгі өнімнің толық өмірлік циклы» деп анықталады және «алғашқы сатып алушы ауыстыру үшін дүкенге қайта келгенге дейінгі кезең» – ауыстыру мерзімінен ерекшеленеді. Өнімнің күтілетін қызмет ету мерзімін бизнес-саясаттың (өнімнің өмірлік циклын басқару) аясында анықтау үшін техникалық қызмет көрсету және сенімділік талдауының құралдары мен есептеулері қолданылады. Қызмет ету мерзімі – бұл өнімнің өндірушісі берген міндеттеме және әдетте орташа мән ретінде беріледі. Бұл кез келген өндірілген өнімнің «қызмет етуге жарамды» немесе өндірушісімен қолдау көрсетілетін уақыты. Қызмет ету мерзімін сақтау мерзімімен (сақтау уақытымен) немесе техникалық мерзіммен (физикалық жұмыс істеуге болатын ең ұзақ кезеңмен) шатастырмау керек. Бұл пайдалану, құн және сапа сияқты факторларға негізделген.

Өнім стратегиясы

Өндірушілер әдетте коммерциялық және тұтыну тауарларының көпшілігі үшін (мысалы, компьютерлік перифериялық құрылғылар мен компоненттер) 2 жылдан 5 жылға дейінгі өте консервативті қызмет ету мерзіміне міндеттенеді. Дегенмен, ірі және қымбат ұзақ пайдалануға арналған тауарлар үшін бұйымдар тұтылатын емес, ал қызмет ету мерзімі мен техникалық қызмет көрсету шаралары қызмет ету мерзіміне маңызды әсер етеді. Мысалы, ұшақтың жұмыс уақыты 11 сағат, техникалық қызмет көрсетілмегендегі болжамды белсенді MTBF 10 000 сағат (немесе техникалық қызмет көрсетілгенде 15 000 сағат), сенімділігі 0,99999 және қызмет ету мерзімі 40 жыл болуы мүмкін. Бұйымның қызмет ету мерзімі үшін ең көп қолданылатын модель – ванна тәрізді қисық, ол уақытқа байланысты өзгеретін қателік деңгейінің графигін көрсетеді. Ванна қисығының бастапқы кезеңінде қателіктердің көбеюі байқалады, бұл көбінесе өнімді әзірлеу кезінде кездеседі. Ваннаның ортаңғы бөлігі, яғни «пайдалы өмір» кезеңінде, қателік деңгейі шамалы еңіспен тұрақты болады, осы кезде тұтынушы өнімнің тиімділігін пайдаланады. Уақыт өте келе қисық өнімнің тозу кезеңін көрсететін қателіктердің өсу кезеңіне жетеді. Жеке өнімнің әрбір компонентінің қызмет ету мерзімі тәуелсіз болуы мүмкін, нәтижесінде бірнеше ванна қисықтары пайда болады. Мысалы, шинаның қызмет ету мерзімі протектор мен каркасқа байланысты бөлінеді.

Пайдалану мерзімі

Техникалық себептермен пайдалану мерзімі ішінде қызмет көрсету мүмкін болмайтын кейбір өнімдер үшін өндіруші өнімнің пайдалану мерзімінің басында (BOL) және соңында (EOL) күтілетін өнімділігін есептеуі мүмкін. Уақыт өте келе тозуға ұшырайтын аккумуляторлар және басқа да компоненттер өнімнің жұмысына әсер етуі мүмкін. Сондықтан, миссиялық маңызды компоненттердің өнімділігі EOL үшін есептеледі, ал компоненттер BOL кезінде өз спецификацияларын асып түседі. Мысалы, ғарышқа ұшу аппаратурасы, ғарыш кеңістігінің қатал жағдайында жұмыс істеуге тиіс болғандықтан, күн панельдерінен немесе радиоизотоптық термоэлектр генераторларынан (RTG) электр энергиясын өндіру қабілеті миссия барысында төмендеуі мүмкін, бірақ миссияны аяқтау үшін EOL-де белгілі бір талапқа сай болуы керек. Ғарыш кемесінің BOL массасы, пайдалану мерзімі ішінде жанар майының сарқылуына байланысты, EOL массасынан артық болуы мүмкін.