Кіріспе

Британдық саясаткер (1775–1850)

Чарльз Уоткин Уильямс Винн ПК (9 қазан 1775 – 2 қыркүйек 1850) – 19 ғасырдың басы мен ортасындағы британдық саясаткер. Ол Тори және Виг үкіметтерінде қызмет еткен және 1847–1850 жылдар аралығында Парламент палатасының ең тәжірибелі мүшесі болды.

Өмірбаян және білім

Уэльстің ежелгі және мәртебелі отбасында дүниеге келген Уильямс Винн, 4-ші баронет сэр Уоткин Уильямс Винннің екінші ұлы болды. Оның анасы Шарлотта Гренвилл, премьер-министр Джордж Гренвиллдің қызы еді. Оның бес буын бұрынғы атасы сэр Уильям Уильямс, 1-ші баронет, 1680-1685 жылдары Парламент палатасының спикері қызметін атқарды. Анасының тарапынан ол Уильям Уиндхэм Гренвиллдің, 1-ші Гренвилл баронының, және Джордж Нюгент Темпл Гренвиллдің, 1-ші Бэкингем маркизінің сіңілі баласы, ал Ричард Темпл Гренвиллдің, 1-ші Бэкингем және Чандос герцогының туысы болды. Уильямс Винн жеке оқытылды, содан кейін Вестминстер мектебінде және Оксфордтың Крайст-Черч колледжінде білім алды. 1798 жылы ол Линкольн қонақүйінің адвокаты болып тағайындалды. Вестминстер мектебінде Уильямс Винн ақын Роберт Саутимен танысып, кейіннен оған қаржылық көмек көрсетті.

Саяси мансап

1797 жылы ол ескі Сарумның атақты бұзылған сайлау округі үшін парламентке сайланды, онда ол Ричард Уэлслиден кейін, 2-ші Морнингтон графының орнын иеленді. 1799 жылы Монтгомеришир үшін сайланғанда бұл орыннан бас тартты, және ол келесі 51 жыл бойы осы округтің өкілі болды. Француз революциялық соғысы кезінде Монтгомериширде үй күзету және ішкі қауіпсіздік міндеттері үшін жартылай штаттық жасақтар – атты әскер немесе ерікті жаяу әскер бөлімдерін құруға мүмкіндік болмады. 1803 жылы Амиен бейбітшілігінің қысқа мерзімді тоқтауынан кейін Уильямс Винн бейжайлықты жеңіп, 1803 жылдың тамызына дейін екі атты әскер жасағын құрды. Уильямс Винн майор-командир ретінде басшылыққа келді. 2 қарашаға дейін бұл күш Монтгомеришир еріктілер легионына дейін кеңейді. Заманауи терминологияда «легион» – барлық қару түрлерін білдіреді, және құрылғаннан кейін көп ұзамай Монтгомеришир бөлімі 40 сарбаздық үш атты әскер жасағынан және 20 ерікті жаяу әскер ротасынан тұрды, Уоткинс Винн подполковник-командир және легионның атты әскерінің қолбасшысы болды. 1808 жылы ерікті жаяу әскерлерді жергілікті милиция алмастырды, бірақ атты әскерлер Монтгомеришир атты әскері ретінде жалғасты. Олар 1828 жылы таратылды, бірақ Солтүстік Уэльстегі аласапыранды ескере отырып, Уильямс Винн 1831 жылы полкті қайта құруға өтініш берді. Ол 1838-1839 жылдары чартистердің көтерілісі кезінде қызмет етті. Уильямс Винн 1844 жылы 77 жасында қолбасшылықтан толығымен зейнеткерлікке шықты. 1806 жылы ол өзінің ағасы Лорд Гренвилл басқарған «Барлық таланттар» министрлігінде Ішкі істер департаментінің мемлекеттік хатшысы болып тағайындалды. Ол келесі жылы үкімет құлағанға дейін осы лауазымда қалды. Уильямс Винн парламенттің белсенді мүшесі болды және ол Төменгі палатаның регламенті бойынша сарапшы саналды. Бұл оны 1817 жылы Төменгі палата спикері лауазымына ұсынуға әкелді. Алайда, оны Чарльз Маннерс Саттон жеңді. 1810-жылдардың соңында Уильямс Винн өзінің туысы Лорд Бэкингемнің атынан әрекет ете отырып, Төменгі палатада үшінші партия құруға тырысқан депутаттар тобының жетекшісі болды. Алайда, үшінші партия құрылмады және топ торилерге қосылды. 1822 жылдың қаңтарында Уильямс Винн Тайлық кеңесіне қабылданды және Ливерпуль графының тори үкіметінде Бақылау кеңесінің президенті болып тағайындалды. Ол Джордж Кэннинг және Лорд Годерих үкіметтерінде де осы лауазымда қалды. Алайда, 1828 жылы Веллингтон герцогы премьер-министр болғанда Уильямс Виннге үкіметте лауазым ұсынылмады. Бұл оны оппозицияға итермеледі, ал 1830 жылдың қарашасында Лорд Грейдің басшылығымен Уильямс Винн билікке келген кезде, ол кабинет мүшесі болмаса да, соғыс министрі болып тағайындалды. Ол бұл лауазымда келесі жылдың сәуіріне дейін ғана болды және Уиг үкіметінің қалған үш жылында басқа лауазымды иеленбеді. 1834 жылы торилер сэр Роберт Пиль басшылығымен қайтадан билікке келді, ал Винн Ланкастер герцогтігінің канцлері болып тағайындалды, бірақ ол тағы да кабинет мүшесі болмады. Пиль үкіметі 1835 жылдың сәуірінде құлады, ал Винн енді ешқандай лауазымды иеленбеді. Алайда, ол Үндістанның генерал-губернаторы лауазымын үш рет қабылдамаған деген қаңтар айтылды. Уинн қайтыс болғанға дейін Монтгомериширдің парламенттік мүшесі болды, ал 1847 жылдан 1850 жылға дейін ол Төменгі палатаның ең тәжірибелі депутаты болды; қайтыс болған кезде ол 18 ғасырдан бері парламентте қызмет ететін соңғы депутат еді. Ол 1823 жылдан 1841 жылға дейін Ұлыбритания мен Ирландияның Корольдік Азия қоғамының алғашқы президенті болып сайланды және 1827 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болды.

Отбасы

1806 жылы Уинн, Сэр Фостер Кунлиффтің 3-ші баронеті мен Харриет Кинлохтың қызы Мэри Кунлиффке үйленді. Олардың жеті баласы болды – екі ұл және бес қыз. Оның үлкен қызы Шарлотта Уильямс Винн танымал күнделік жазушы еді; ал оның ұлы, Чарльз есімді де, оның ізімен Парламентке өтті. Уильямс Винн 1850 жылдың қыркүйек айында 74 жасында дүние салды.