Кіріспе
Америкада кездесетін құс, кейде Африка құсы деп аталады. Ағаш торғай (Mycteria americana) – Ciconiidae (торғайлар) тұқымдасына жататын ірі американдық су құсы, Солтүстік Америкада көбейетін жалғыз түр. Бұрын "ағаш ибис" деп аталған, бірақ ол ибис емес. Американың субтропикалық және тропикалық аймақтарында, Кариб бассейнінде кездеседі. Оңтүстік Америкада тұрақты мекендейді, ал Солтүстік Америкада Флоридаға дейін таралуы мүмкін. 1758 жылы Карл Линней сипаттаған бұл торғай тропикалық аймақтарда пайда болған болуы мүмкін. Басы мен мойны қауырсынсыз, қара сұр түсті. Көбінесе қауырсыны ақ, құйрығы мен қанаттарының бір бөлігі қара, жасыл-күлгін жылтырмен. Жасырақ құстар ересектерден ерекшеленеді – басы қауырсынды, тұмсығы сары, ал ересектердің тұмсығы қара болады. Жыныстық ерекшеліктері байқалмайды. Ағаш торғайдың мекендеу орындары әртүрлі, бірақ ол су деңгейінің өзгеретін тропикалық немесе субтропикалық климатта болуы керек. Ұяларын ағаштарда, әсіресе мангр және Taxodium туысына жататын ағаштарда салады, көбінесе сумен қоршалған немесе су үстінде орналасқан. Ағаш торғайлар колониялармен тіршілік етеді. Ұясы талдар мен жасыл бұталардан тоқылады. Көбею маусымы су деңгейі төмендеген кезде басталады, қараша мен тамыз аралығында 3-5 жұмыртқадан тұратын бір жұмыртқа салады. Жұмыртқалар шамамен 30 күндей күніге жатады, балапандар жетілмеген күйде туып, ата-аналарының күтіміне мұқтаж. 60-65 күннен кейін ұшып кетеді, бірақ жыл сайын ұя салғандардың шамамен 31%-ы ғана балапандарды жетілдіреді, көптеген балапандар алғашқы екі аптада өледі, тіпті ересектер бақылап тұрса да. Балапандарға жасы ұлғайған сайын үлкейетін балықтар беріледі. Ересектердің диетасы жыл бойы өзгеріп отырады. Құрғақ маусымда балық пен жәндіктерді жесе, жаңбырлы маусымда бақалар мен қабылдақтар қосылады. Тиесілі тамақ іздеу үшін судың тереңдігі аз болуы керек. Сондықтан ағаш торғай су деңгейі төмендеген кезде көбейеді. Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) ағаш торғайды қауіпсіз түр деп санайды, себебі оның кең таралған ареалы бар. Алайда, АҚШ-та бұл түр қауіпті деп есептеледі. Ағаш торғайдың жыртқыштарына ракун (балапандарға шабуылдайды), жұмыртқаларды жейтін қарақаралар және жұмыртқалар мен балапандарды жейтін басқа да жыртқыш құстар жатады. Адамдардың аң аулауы және жұмыртқа жинауы Оңтүстік Америкадағы ағаш торғай популяциясының азаюына себеп болған. Экотуризмнің салдарынан ұялардың бұзылуына да адамдар себепкер болады, бірақ ұяларды алыстан, бинокль арқылы бақылау көбеюге көп әсер етпейді. Мекеңдік өзгерістер ағаш торғайдың азаюына әкелді, Эверглейдстегі бөгеттер мен суды бұру жүйелері көбею уақытын өзгертіп, көбею сәттілігін төмендетті.
the African bird sometimes called the wood stork
The wood stork (Mycteria americana) is a large American wading bird in the family Ciconiidae (storks), the only member of the family to breed in North America. It was formerly called the "wood ibis", although it is not an ibis. It is found in subtropical and tropical habitats in the Americas, including the Caribbean. In South America, it is resident, but in North America, it may disperse as far as Florida. Originally described by Carl Linnaeus in 1758, this stork likely evolved in tropical regions. The head and neck are bare of feathers, and dark grey in colour. The plumage is mostly white, with the exception of the tail and some of the wing feathers, which are black with a greenish purplish sheen. The juvenile differs from the adult, with the former having a feathered head and a yellow bill, compared to the black adult bill. There is very little sexual dimorphism. The wood stork's habitat can vary, but it must have a tropical or subtropical climate with fluctuating water levels. The nest is found in trees, especially mangroves and those of the genus Taxodium, usually surrounded by water or over water. The wood stork nests colonially. The nest itself is made from sticks and greenery. During the breeding season, which is initiated when the water levels decline and can occur anytime between November and August, a single clutch of three to five eggs is laid. These are incubated for around 30 days, and the chicks hatch underdeveloped, or altricial, requiring support from their parents. They fledge 60 to 65 days after hatching, although only about 31% of nests fledge a chick in any given year, with most chicks dying during their first two weeks, despite being watched by an adult during that time. The chicks are fed fish of increasing size as they age. The diet of the adult changes throughout the year. During the dry season, fish and insects are eaten, compared to the addition of frogs and crabs during the wet season. Because it forages by touch, it needs shallow water to effectively catch food. This is also the reason why the wood stork breeds when water levels start to fall. Globally, the wood stork is considered to be of least concern by the International Union for Conservation of Nature. This is due to its large range. In the United States, on the other hand, it is considered to be threatened. Predators of the wood stork include raccoons (which predate on chicks), crested caracaras, which prey on eggs, and other birds of prey, which feed on eggs and chicks. Hunting and egg collecting by humans has been implicated as a factor in the decline of South American wood storks. Humans also cause nest failures through ecotourism, although observation through binoculars about away does not have a large effect on nesting success. Habitat alteration has caused the wood stork to decline, with levee and drainage systems in the Everglades causing a shift in the timing of breeding and thus a decrease in breeding success.
Таксономия және этимология
Ағаш торғайға алғаш рет 1758 жылы Линней Mycteria americana деген биномдық атауын берді. Линней атын «Бразилияның табиғи тарихы» (1648) кітабындағы жабиру гуаку туралы дұрыс емес мәліметтер мен сурет негізінде берген. Линней сондай-ақ Tantalus loculator сипаттады, ол жабиру гуакуға да қатысты екені дәлелденді, M. americana негізінде, Марк Кэйтсбидің 1731 жылғы ағаш торғай суретіне, оны «ағаш пеликан» деп атаған. Осы биномдық атаулар бір түрді білдіргендіктен, M. americana және T. loculator синонимдер болып табылады, бірақ M. americana T. loculator алдында келгендіктен басымдыққа ие. Mycteria туысының атауы грекше μυκτήρ: myktēr, яғни мұрын немесе хобот деген мағынаны білдіреді, ал americana түрлік атауы осы торғайдың таралған аймағына сілтеме жасайды. Mycteria туысының қазіргі кездегі өкілдерінің ішінде бұл құс сары мүңқұрттар кладының бастапқы түріне жатады, ал ол өзі сүт мүңқұрттары мен боялған мүңқұрттардың бастапқы түріне жатады. Бұл филогенез 1996 жылы жүргізілген зерттеуге негізделген, онда B хромосомасы секвенцияланды, содан кейін ДНК-ДНК гибридизациясы арқылы мүңқұрттар арасындағы байланыстар анықталды. Иілген мүсік пішініне байланысты бұл торғай бұрын «ағаш ибисі» деп аталған, бірақ ол ибис емес. Ол сондай-ақ Америкада таралғандықтан «Америкалық ағаш торғай» деп те аталған.
Экскреция және терморегуляция
Жауырындыру маусымында ағаш құйыны көбінесе ұясының шетіне нәжіс тастайды, ал балапандары әдетте ұяның ішінде нәжіс шығарады. Ыстық ауа-райында жұптасқан ересек құстар балапандарын қанаттарымен көлеңкелейді, әсіресе ұялаған ағаштардың астындағы су кеуіп қалған құрғақшылық кезеңдерінде. Коста-Рикада Syncuaria mycteriae нематодасымен қатар, ағаш құйынына Haemoproteus-тың басқа да түрлері жұғады, бұл паразиттің ағаш құйынының қарыншасында кездеседі.
Мәртебе
Әлем бойынша ағаш құйрығының кең таралған ареалына байланысты Халықаралық табиғатты қорғау одағы оны ең аз қорғауға алынған түрлердің қатарына жатқызады. Бразилияның Санта-Катарина штатында да оның санының азаюы тоқтаған сияқты: 1960 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың ортасы аралығында кездеспегеннен кейін, бұл түр енді сол аймақта, әсіресе Тубарао өзені аймағында, үнемі кездесе бастады. Эверглейдс аймағында бөгеттер мен дренаж жүйелері су деңгейінің өзгеру уақытын өзгертіп, осының салдарынан ұялау мерзімі ығысып, халық санының азаюына әкеп соқты.