Кіріспе

Берлиндегі бұрынғы хабар тарату мұнарасы

Берлин радио мұнарасы немесе Funkturm Berlin (Берлин радио мұнарасы) – Германияның Берлин қаласындағы бұрынғы хабар тарату мұнарасы. 1924-1926 жылдары архитектор Генрих Штраумердің жобасы бойынша салынған, ол 1926 жылдың 3 қыркүйегінде Шарлоттенбург-Вильмерсдорф ауданындағы Messe Berlin сауда жәрмеңкесінің аумағында өткен үшінші Große Deutsche Funkausstellung (Ұлы неміс радио көрмесі) ашылуына орай ашылды. "Der lange Lulatsch" ("ұзын бойлы жігіт") деген лақап атымен белгілі мұнара Берлин қаласының ең танымал орындарының бірі болып табылады және қазіргі таңда хабар тарату үшін қолданылмаса да, ол қорғалатын ескерткіш мәртебесін сақтап тұр.

Құрылыс әдісі

Мұнара Париждегі Эйфель мұнарасына ұқсас, ірі болаттан жасалған конструкция болып салынған. Шамамен 600 тонна салмақты радио мұнарасы бастапқыда тек хабар тарату мұнарасы ретінде жоспарланған, бірақ кейіннен оған шамамен 52 метр биіктіктегі мейрамхана және шамамен 125 метр биіктіктегі бақылау алаңы қосылды. Зияратшылар мейрамханаға және бақылау алаңына секундына 6 метр жылдамдықпен қозғалатын лифт арқылы жетеді. Радио мұнарасының екі ерекше қасиеті бар. Біріншіден, ол тек қана 20 метрлік қатарлы бетте тұр. Оның бетінің ауданы мен биіктігінің арақатынасы 1:6.9-ды құрайды. Салыстыру үшін, Эйфель мұнарасы 129 метрлік қатарлы бетте тұр, бұл бетінің ауданы мен биіктігінің арақатынасын 1:2.3-ке тең етеді. Екіншіден, радио мұнарасы – әлемдегі порцелин изоляторлардың үстінде тұрған жалғыз бақылау мұнарасы болуы мүмкін. Ол орта толқындарға арналған Т-тәрізді антеннаның тірегі ретінде жобаланған, ал изоляторлар тарату қуатының мұнараның өзі арқылы төмен ағып кетуін болдырмау үшін орнатылған. Алайда, бұл тиімсіз болып шықты, себебі келушілер күшті электр тогының қаупіне тап болар еді, сондықтан мұнара кейіннен лифт шахтасы арқылы жерге жалғанды. Қолданылған изоляторлар Koeniglich Preussische Porzellanmanufaktur (Пруссия Корольдік фарфор фабрикасы) өндірісінде жасалған. 1935 жылдың 22 наурызында мұнараның үстіндегі антеннадан әлемдегі алғашқы теледидар бағдарламасы таратылды. 1962 жылы мұнара Батыс Германияның теледидар хабарларын тарату үшін қолданылымнан шығарылды. 1973 жылы радио мұнарасы телерадио хабарларын тарату үшін тұрақты тарату мұнарасы ретінде жұмысын тоқтатты, бірақ ол әлі де полиция радиосы және ұялы телефон байланысы үшін релелік станция ретінде қолданылады. Соңғы толықтай жөндеу Берлиннің құрылғанына 750 жыл толуына орай 1987 жылы жасалды.