Кіріспе

"Баффи – вампирлермен күрес" медиа франшизасынан кеңейтілген

Баффиверс немесе Слейерверс – Джосс Уэддон жасаған медиа франшиза. Бұл термин сонымен қатар "Баффи – вампирлермен күрес" және "Ангел" телесериалдарының оқиғалары өрбитін ортақ, ойдан шығарылған әлемді білдіреді. Бұл термин бастапқыда телесериал жанкүйерлері тарапынан қолданылған, кейіннен жарияланған туындылардың атауларында пайдаланылып, әлгі ойдан шығарылған әлемнің авторы – Джосс Уэддон да қабылдады. Баффиверс – құпия үлгідегі құбылыстардың бар және осындай күштерге қарсы күресуге дайын адамдардың оларды тоқтатуға мүмкіндігі бар әлем. Лицензиялық Баффиверс тауарларының және медианың көп бөлігі ресми болғанымен, әлемнің каноны ретінде танылмайды.

Құрылыс

Баффиверс – телеарналар, романдар, комикстер және басқа да медиа арқылы айтылған жүздеген жеке оқиғалардан құралған ойдан туған әлем. Ол 1997 жылы «Баффи – вампир жойғыш» телесериалының алғашқы эпизодтарымен басталып, 1999 жылы «Ангел» телесериалымен кеңейді. Осы сериалдардың танымалдылығы «Баффи» және «Ангел» аттарымен лицензияланған әдебиеттердің пайда болуына әкелді. Телесериалдардан бөлек, Баффиверс «Баффиверс кеңейтілген әлемі» деп аталатын түрлі авторлар мен суретшілердің еңбегі арқылы одан әрі дамытылды және толықтырылды. «Баффиверс» романдары, «Баффи» бейне ойындары және «Баффиверс» комикстерінің көп бөлігі 20th Century Fox лицензиясымен шығарылады. Кейде туындылар кейіпкерлер туралы қосымша ақпарат береді. Мысалы, «Go Ask Malice» Фейт Лехейн кейіпкерінің тегі туралы мәліметтер ұсынады. «Баффиверс» комикстері алғаш рет Dark Horse баспасынан жарық көрді, олар «Баффи» комикстерін шығару құқығын сақтап қалды. IDW қазір «Ангел» комикстерін шығару лицензиясын иеленеді. Джосс Уидон Dark Horse Comics үшін болашақтағы вампир жойғыш туралы сегіз бөлімді мини-сериал – «Fray» жазды. Оның соңғы саны 2003 жылдың тамызында жарық көрді. Pocket Books «Баффи» романдарына шығару лицензиясын иеленсе, «Ангел» романдарына арналған лицензиясы 2004 жылы аяқталды.

Сипаттамалары

Баффи әлемі нақты әлемнен қарама-қарсы, себебі оның құрамында табиғаттан тыс күштер бар, бірақ адамдардың шағын бөлігі ғана олардың бар екенін біледі. Моральдық тұрғыдан алғанда, Баффи әлемінің көптеген жақтары жақсы немесе жаман деп ұсынылады және көбінесе осылай түсініледі, алайда кейбір жағдайлар жиі күмәнді, ашық-айқын емес жағдайларға түсіп қалады. Баффи әлемінің негізгі ерекшеліктері төменде келтірілген.

Ескілер

Әлемді бастапқыда күшті, таза нәсілді дæмондар, Ежелгілер биледі. Ежелгілер ақырында осы өлшемнен қуылды. Қалғандары жеңіліске ұшырады немесе "Терең Құдыққа" қамалды, ол Жердегі бір тесік болып табылады, соның бір жағы Англияда ашылады. Англиядағы кіреберіс ағаш ішінде орналасқан. Бұл дæмондарды кіші дæмондар түрлері құрметтейді және табынады, сондай-ақ Жерді қайтарып алу мүмкіндігін күтеді.

Қасқырлар

Тарихи қасқырлар мифологиясында айтылғандай, қасқыр адамдар ликантропиядан зардап шегеді. "Баффи" әлемінде қасқыр кейіпкерлерінің жануарлық жағы бар, ол олардың адамдық жағымен үйлеседі немесе қақтығысады. Олар әр айдың толық айында ғана емес, сондай-ақ толық айдан бір күн бұрын және бір күн кейін де өзгеріп отырады. Көзге түсетін қасқыр кейіпкерлері – Оз, Верука және Нина Эш. Кейбір қасқырлар өздерінің адамдық және жануарлық жақтарын бақылауға алу/үйлесімділікке жету қабілетін көрсетті (мысалы, Оз және комикстегі оның ұстазы).

Жын-шайтандар

Баффи әлемінде "шайтан" термині нақты емес; ол құдай, робот, өзгертілмеген адам немесе кәдімгі жер жануарлары емес, кез келген тіршілік иесіне қолданылады. Вампирлер мен Ежелгілер сияқты кейбір тіршілік иесі түрлері шайтан деп танылады, бірақ әрқашан осылай аталмайды. Баффи әлемінде түрлі табиғаты мен тегі бар көптеген шайтандар бейнеленген. Кейбір шайтандар Жерде өмір сүріп, көбейеді ("Жаман жұмыртқалардағы" Безоар), ал кейбіреулері ғарыштан келген ("Қорқынышқа құлақ қоюдағы" Квелер шайтаны), басқа өлшемдерден ("Ангелдегі" Лорн), бұрынғы адамдар (Аня Дженкинс кек алу шайтанына айналған шаруа) және будандар (Корделия Чейзде шайтанның белгілері болған). Кейбір шайтан түрлері адамдармен шайқасуға қабілетті (Дойлдің анасы адам, әкесі шайтан). Аня Дженкинс "Бітіру күні" эпизодында жер бетінде жүрген шайтандар таза шайтан емес, олар аралас текті екенін айтады. Ол нағыз шайтандар "ірі" екенін мәлімдейді, бұл мэр Ричард Уилкинстің нағыз шайтанға айналуына сілтеме жасайды. Баффидегі кейбір шайтандар табиғатынан зұлым болып, азаптауға, өлімге және зиян келтіруге құмар. Алайда, басқа кейіпкерлер бұл пікірге қарсы шығады, мысалы, Клем мен Лорн сияқты шайтандар көбінесе жақсы көрінеді.

Қасқыршылар

Бір топ шаман Первый Қырғынды жасау үшін демонның мәнін қолданды. Ол өз ауылынан қуылды және қараңғы күштермен жалғыз күресуге мәжбүр болды. Ол өлгеннен кейін, оның орнына тағы бір қыз "таңдалды". Қырғын әулеті Баффидің екі рет өлімі мен қайта тірілуі Қырғын әулетінде бұзылыс тудырып, нәтижесінде Бірінші Жамандық оянуына дейін сақталады. Қырғынға зор күш, молны жақындық, жылдам жазылу қабілеті беріледі және ол көптеген қарулар мен жекпе-жек өнерінде шебер болады.

Бақылаушылар

Баффи әлемінде Бақылаушылар Кеңесі тарихи түрде Қазаққа нұсқау беріп келген; олардың оқуларын бақылап, қазіргі және болашақ шайтандық немесе табиғаттан тыс қауіптерді зерттеу арқылы көмектеседі. Атақты Бақылаушылардың қатарында Баффи сериалының басты кейіпкерінің Бақылаушысы Руперт Джайлз және 3-ші маусымда уақытша оның орнына келетін Уэсли Уиндам Прайс бар.

"Жақсы күресте"

Баффи әлеміндегі адамзаттың көп бөлігі демонның бар екеніне мән бермейді, бірақ зұлымдыққа қарсы өз күресін жүргізіп жатқан басқа да топтар мен ұйымдар «Баффи» және «Ангел» сериалында, сондай-ақ олармен байланысты туындыларда көрінеді. Мысалы, Лос-Анджелестегі әлеуметтік жағдайы нашар жастардың бір тобы өздерінің қауымын жойған вампирлерге қарсы күресу үшін бірікті. (Қараңыз: Чарльз Ганн.) Олардың кейбір әдістері мен мақсаттары күмәнді болғанымен, үкімет қаржыландырған «Инициатива» деп аталатын ұйым да демонның бар екенін біліп, оларға қарсы құпия соғыс жүргізді. Басқа да ірі топтар «Баффи» мен «Ангел» сериалында жиі кездеседі, көбінесе жақсылық жолында қалай күресу керек дегендегі пікір қақтығысынан туындаған батырлардың қарсыластары ретінде танылады.

Сиқырлы

Баффи әлеміндегі сиқырды түрлі бағыттарда басқаруға болады. Сиқырлы заттарды қолданып, белгілі бір сөздерді айту арқылы кез келген адам сиқырды орындай алады. Дегенмен, сиқыршылар мен сиқыргерлер оны өз мақсаттары үшін пайдалану үшін көбірек білім мен күшке ие. Сиқыршы өз тегін ата-анасынан мұраға алады немесе көп жылдар бойы өнерін жетілдіре алады, сондай-ақ сиқыршының немесе сиқыргердің міндетті түрде адам болуы шарт емес, мысалы, Сайвус Вейл сияқты.

Қуатты адамдар

Баффи әлемінде аса танымал болмаса да, жоғарыда аталғандардан өзгеше жолдармен ерекше қабілеттерге ие болған адамдар бар. Гвен Рейден мен Бетани ("Ангел" сериалының "Тиісті емес" эпизодынан) өзімен туған күштермен келгендей көрінеді. Друзилла вампир болғанға дейін адам болғанда психикалық қабілеттері болған, бірақ олардың пайда болуы ешқашан түсіндірілген емес. "Естен шыққан, көзден жоғалған" эпизодындағы Марси Росс сияқты басқалары немесе үш "Нерд" өздерінің қабілеттерін басқа сиқырлы, сиқырсыз немесе "ғылыми" жолдармен алады. Коннор да вампирлерге ұқсас, табиғаттан тыс күштері бар адам, себебі ол екі вампир ата-анасының нәтижесінде дүниеге келді.

Технология

Buffyverse-дегі технология сол кездегі нақты әлемдегіден көбірек дамыған, бірақ оның қолданылуы көпшілікке белгілі емес сияқты. Дамыған технологияның мысалдары: Демон Молох "Мен, робот – сен, Джейн" атты эпизодта оның үшін жасалған озық роботтық денеде өмір сүреді. 1950 жылдары өнертапқыш Тед Бьюкенен адам кейпінде жүре алатын, күдік тудырмайтын өте дамыған андроид жасады ("Тед"). Уоррен Мирс "Мен сені сүю үшін жаралдым" эпизодында серігі ретінде Апрель атты өмірге ұқсас андроидты жасайды, содан кейін Спайк үшін Буффиботты, ал өзінің андроид нұсқасын жасайды. Кейіннен ол Trio құрамына кіріп, олардың технологиялық сарашысы болады. Trio тоңазытқыш сәуле ("Smashed"), көрінбейтін сәуле ("Gone"), адамның еркін қабілетін жоя алатын миды басатын құрал ("Dead Things") және реактивтік қаптамаларды ("Seeing Red") қолданады. Пит Кларнердің өзіне үлкен күш беретін химиялық қоспа жасағаны белгілі болды ("Beauty and the Beasts"). Бұған қоса, "The Initiative" деп аталатын үкіметтік ұйым мен "Wolfram & Hart" атты демондық заң фирмасы қолданатын, әсіресе табиғаттан тыс күштерге бағытталған көптеген технологиялар бар.