Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз католик епископы (1274–1297 жж.)
French Catholic bishop (1274 97)
Тулузалық Луи (9 ақпан 1274 – 19 тамыз 1297), сондай-ақ Анжулық Луи деп те белгілі, Капетиялық Анжуй әулетінің неаполитандық князі және католик епископы болған.
Saint Louis of Toulouse (9 February 1274 – 19 August 1297), also known as Louis of Anjou, was a Neapolitan prince of the Capetian House of Anjou and a Catholic bishop.
Өмір
Луи Прованс аймағындағы Бригноль қаласында (немесе Италияда, Ночерада, өмірінің бір бөлігін өткізген) Неаполь королі Карл II және Венгрия королевасы Марияның екінші ұлы ретінде дүниеге келді. Оның әкесі Карл 1285 жылы Неаполь патшасы болды және Сицилия кешпесінен кейін Арагон патшасы Петр III-ке қарсы соғыс кезінде Италияда тұтқынға алынды. Карл үш ұлын кепіл ретінде ұсынып, өзінің бостандығына қол жеткізді. Луи мен оның бауырлары Каталонияға апарылып, білім алу үшін францискан монахтарының қамқорлығына берілді және жеті жыл бойы ұсталып тұрды. Әсіресе Арно де Вильнёв есімді монахтың ықпалымен Луи философия мен теологияны оқуға кірісті. Әлі де тұтқындықта болса да, Луи ересек болғанда Лион архиепископы болып тағайындалды. 1295 жылы ағасы обадан қайтыс болғаннан кейін Луи де әкесінің патшалығына мұрагер атанды; бірақ сол жылы босатылғаннан кейін Луи Римге барып, ағасы Робертке Анжу мұрасына қатысты барлық талаптарынан бас тарды және оның орнына францискан анттарын – кедейлік, тазалық және бағынушылықты қабылдайтынын жариялады. 1297 жылдың 5 ақпанында Луи VIII Бонифаций тарапынан Тулуза епископы болып киеленді, оның атасы Альфонс жақында ғана граф болған, бірақ 1271 жылы мұрагер қалдырмай қайтыс болды. Осылайша Луи Прованс және Аквитания арасындағы, Анжу мүдделері үшін маңызды аумақта екіұшты династиялық және шіркеулік мәртебеде тұрды. Шамамен 22 жасында осы маңызды лауазымға тағайындалған князьдік тегіне қарамастан, Луи кедейлерге қызмет етуімен, ашарларды тойдыруымен және өзінің қажеттіліктерін елемеуімен тез арада танымал болды. Бірақ алты айдан кейін, еңбегінен шаршағандықтан, ол епископ лауазымынан бас тартты. Одан кейін көп ұзамай ол Бригнольде 23 жасында қызбадан, мүмкін тифтен қайтыс болды. Кейде оған «De musicae commendacione» және «Sentencia in musica sonora subiecti» атты музыка теориясы бойынша екі трактат жатқызылады, бірақ қазір олар Лодевик Хейлигенге (1304–1361) тиесілі деп есептеледі.
Louis was born in Brignoles, Provence (or in Italy, at Nocera, where he spent a part of his early life), the second son of King Charles II of Naples and Mary of Hungary. His father, Charles, became king of Naples in 1285 and was taken prisoner in Italy, during the war with King Peter III of Aragon that followed the Sicilian Vespers. Charles obtained his own freedom by giving over his three sons as hostages. Louis and his brothers were taken to Catalonia, where they were placed under the care of Franciscan friars for their education and held for seven years. Impressed by one of the friars in particular, Arnauld de Villeneuve, Louis took up the study of philosophy and theology. Though still held in captivity, Louis was made archbishop of Lyon as soon as he reached his majority. When his older brother died of plague in 1295, Louis also became heir apparent to his father's kingdom; however, when he was freed that same year, Louis went to Rome and gave up all claims to the Angevin inheritance in favor of his brother Robert and announced that instead he would take the Franciscan vows of poverty, chastity, and obedience. On 5 February 1297, Louis was consecrated Bishop of Toulouse by Boniface VIII, where his granduncle Alphonse had until recently been count, but had died in 1271 leaving no heir. Here Louis stood in an ambivalent dynastic and ecclesiastical position, in a territory between Provence and Aquitaine that was essential to Angevin interests. Despite the princely standing that had won him this important appointment at the age of about 22, Louis rapidly gained a reputation for serving the poor, feeding the hungry, and ignoring his own needs. After just six months, however, apparently exhausted by his labors, he abandoned the position of bishop. Shortly thereafter he died at Brignoles of a fever, possibly typhoid, at age 23. Two music theory treatises, De musicae commendacione and Sentencia in musica sonora subiecti, are sometimes attributed to him, but are now thought to be the work of Lodewijk Heyligen (1304–1361).
Құрмет
Луидің қасиеттілікке ие болу рәсімдері тез арада қолға алынды. 1307 жылы папа Климент V оның ісін қолдады, ал 1317 жылдың 7 сәуірінде Иоанн XXII оны Sol oriens бұйрығымен қасиетті деп жариялады. Луиге өзінің тәжін қарыз болған Неапольдегі ағасы Роберт, Симон Мартиниден үлкен алтарьлық сурет жасауды тапсырды, онда Луи періштелермен тәж кигізіліп, сонымен бірге Робертті де тәж кигізіп тұрған күйі бейнеленген. Луи Тулуздың құлшыны Венгрияда кеңінен қабылдауға ие болды. Оның немересі, Венгрияның Карл I (1307–1342) оның бейнесі мен құрметін жоғары қойып, Липпа елді мекеніндегі шіркеулер мен монастырларды оның құрметіне бағыштады және әулиенің атын үлкен ұлы Людовик I-ге (1342–1382) берді. Луи Тулуза Еуропаның қалған бөлігінде кеңінен құрметтелмесе де, францискандықтар оны қабылдап, оның күнін күнтізбеде сақтап, 1423 жылы оның реліквияларын Валенсияға көшірді, онда ол қаланың қамқоршысы болды. Луи иконографияда көбінесе қоңыр немесе сұр францискандық киім киген жас епископ ретінде танылады. Оның мантиисі әдетте француз лилияларымен безендіріледі. Кейде оның аяқтарының жанында тасталған тәж табылады. 1317 жылы Луидің қасиеттілікке ие болуына арнап Flos/Celsa/Quam magnus pontifex атты полифониялық мотет жазылды. Бұл шығарма Ivrea кодексінде анонимді түрде жарияланған, ал қазіргі ғалымдар оны Филипп де Витриге жатқызады. 1772 жылы құрылған Калифорниядағы Mission San Luis Obispo de Tolosa францискандық миссиясы оның атымен аталады, сондай-ақ Сан-Луис-Обиспо қаласы мен округі де оның есімімен байланысты. Нидерландтың Влодроп қаласындағы St. Ludwig колледжі оған арналған. Влодроптағы қонақ үй де Сент-Людвигтің атымен аталады.
Procedures for the canonization of Louis were quickly urged. His case was promoted by Pope Clement V in 1307, and he was canonized by John XXII on 7 April 1317 with the bull Sol oriens. His brother Robert at Naples who owed his crown to Louis commissioned a great altarpiece from Simone Martini, depicting Louis being crowned by angels as he simultaneously crowned Robert. The cult of Saint Louis of Toulouse took hold in Hungary. His nephew Charles I of Hungary (1307–1342) exalted his image and veneration, consecrating churches and a monastery in the settlement of Lippa in his honor, and giving the name of the saint to his eldest son, Louis I of Hungary (1342–1382). Louis of Toulouse was not otherwise widely venerated in the rest of Europe, but the Franciscans embraced him, keeping his day in their calendar and removing his relics in 1423 to Valencia, where he was made its patron saint. Louis can be recognized in iconography as a young bishop, usually wearing a brown or grey Franciscan habit under his cope. The cope is usually decorated with the French fleur de lys. Sometimes there is a discarded crown by his feet. A polyphonic motet, Flos/Celsa/Quam magnus pontifex, was written in honor of Louis's canonization in 1317. The piece appears anonymously in the Ivrea Codex and has been attributed by modern scholars to Philippe de Vitry. Mission San Luis Obispo de Tolosa, a Franciscan mission in California founded in 1772, is named for him as are the surrounding city and county of San Luis Obispo, California. Kolleg St Ludwig in Vlodrop, the Netherlands, was dedicated to him. A Vlodrop hotel is also named for Saint Ludwig.