Кіріспе
Пуиду (pɥidu) – Швейцариядағы коммуна. О Вауд кантонының Лаво-Орон округінде орналасқан.
Тарих
Пуиду алғаш рет 1134 жылы Пуидос деп аталады. 1810 жылға дейін ол Сент-Сафориннің құрамында болды, содан кейін дербес муниципалитет болып құрылды. Салынған аумақтың 2,8%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, ал 4,2%-ын көлік инфрақұрылымы құрайды. Парктер, жасыл аймақтар мен спорт алаңдары 2,3% жабады. Орманды жердің 21,8%-ы тығыз орманмен, ал 2,4%-ы жеміс бақшаларымен немесе шағын ағаш тобымен жабылған. Егіс жерінің 30,0%-ы егін өсіруге, 26,1%-ы жайылымдарға, 4,7%-ы жеміс бақшаларына немесе жүзімдіктерге, ал 1,5%-ы альпілік жайылымдарға пайдаланылады. Муниципалитеттегі барлық су көлдерде орналасқан. Муниципалитет Женева көлінің жағасында орналасқан және Жорат аймағына, сондай-ақ Брой өзеніне дейін созылады. Муниципалитеттің төменгі бөлігіне көл жағасындағы Пуиду ауылы, Публоз және Кремиер шағын ауылдары, сонымен қатар Трейторренс және Дезале жүзімдіктері кіреді. Муниципалитеттің жоғарғы бөлігі Монт-Пелериннің қырлары бойында, Лак-де-Бре және Монт-Чесауға дейін орналасқан шашыраңқы елді мекендерді қамтиды.
Елтаңба
Қалалық гербтің суреттемесі – қызыл және күміс түсті алты тілімге бөлінген.
Демография
Пуидуудың 2008 жылғы халық саны – 28,7% шетелдік азаматтарды құрайды. Соңғы 10 жылда (1999–2009 жылдары) халық саны 9,7% өсті. Көші-қон есебінен 2,8%, ал туыс-өлім көрсеткішінен 7,7% өсім болды. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) француз тілінде сөйлейді (1958 адам немесе 83,7%), екінші ең көп таралған тіл – португал тілі (134 адам немесе 5,7%), үшінші орында неміс тілі (87 адам немесе 3,7%) тұр. 37 адам итальян тілінде сөйлейді. 2000 жылы муниципалитетте 967 үйленбеген адам болды. 1157 адам үйленген, 108-і жесір, 107-сі ажырасқан. 2000 жылы муниципалитетте 970 жеке тұрғын үй болды, орташа алғанда, әр үй шаңырағында 2,4 адам тұрды. 2000 жылы муниципалитетте 1071 пәтер тіркелді. Ең көп кездесетін пәтерлер 3 бөлмелі (332 дана). 66 пәтер бір бөлмелі, ал 217 пәтер бес және одан көп бөлмелі. Осы пәтерлердің 896-сы (жалпы санының 83,7%) тұрақты түрде пайдаланылып жатыр, 124-і (11,6%) маусымдық, ал 51-і (4,8%) бос тұрды.
Ұлттық маңызы бар мұра нысандары
Муниципалитет ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген Лаво жүзімдіктер террасаларының бір бөлігін қамтиды, бұл сонымен қатар ұлттық маңызы бар швейцариялық мұра орны болып табылады. Трейторренс ауылының барлық бөлігі Швейцарияның мұра орындарының тізіміне кіреді.
Туризм
Пуиду – тыныш аймақ, бірақ Лак-Леман аймағының көп бөлігін зерттеуге қолайлы база. 1904 жылдың тамыз айында Ленин әйелі Крупскаямен бірге осы жерге келді, олар «Жыйырма екілік конференциясын» жоспарлады. Пуиду ауылы – шағын жол торабы, бірақ онда қонақүй (аuberge) және екі мейрамхана бар. Жергілікті тағамдарды өзқызмет көрсету принципімен жұмыс істейтін ет дүкендерінен және көкөніс дүкендерінен сатып алуға болады. Жолдан 5 минуттық жерде бірнеше шарап погребі бар Чексбр қаласы орналасқан. Сонымен қатар, 18 лункалы гольф алаңы, атпен серуендеу және Лак-де-Брет көлінде балық аулау мүмкіндіктері де бар. «Үлкен Пуиду аймағы» – жыл сайын өткізілетін Боут д’Брусс музыка фестивалінің үйі, онда тамақтандыру және кемпинг ұйымдастырылған. Музыкалық таңдау өте әртүрлі: 2006 жылғы фестивальде кельт рок, француз шансондары және регги орындалды.
". Puidoux Village is a small crossroads yet boasts an auberge (inn) and two restaurants. Local food can be purchased at the self serve butcher and greengrocer shops. Just 5 minutes down the road is the town of Chexbres, home of several wine caveaux. There is also an 18 hole golf course, horsebackriding, and fishing in Lac de Bret. The "greater Puidoux area" is the home of the Bout d'Brousse, an annual music festival with onsite food and camping. The music selection is surprisingly varied: the 2006 festival included Celtic rock, French chansons, and reggae.
Саясат
2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия FDP болды, ол дауыстардың 24,7%-ын алды. Одан кейінгі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: SVP (21,49%), SP (18,09%) және Жасылдар партиясы (12,44%). Федералды сайлауда барлығы 641 дауыс тасталды, сайлауға қатысқандардың үлесі 46,8% құрады.
Экономика
2010 жылы Пуидоудың жұмыссыздық деңгейі 3,6% құрады. 2008 жылы бастауыш экономикалық секторда 235 адам жұмыс істеді және осы секторда жұмыс істейтін шамамен 70 кәсіпорын болды. Екінші секторда 482 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 51 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 934 адам жұмыс істеді, 89 кәсіпорын осы секторда жұмыс істеді. 2000 жылы муниципалитетке 734 жұмысшы келді, ал 845 жұмысшы кетті. Муниципалитет жұмыс күшін экспорттаушы болып табылады, әрбір келген жұмысшыға қатысты 1,2 жұмысшы муниципалитеттен шығып кетеді. Пуидоусқа келетін жұмыс күшінің шамамен 1,1%-ы Швейцариядан тыс елдерден келеді. Жұмыс істейтін халықтың 14,1%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 60,3%-ы жеке көлікпен барады. Оқу жылында аудандық округ барлығы 665 балаға мектепке дейінгі күтім көрсетті, оның ішінде 232 бала (34,9%) субсидияланған мектепке дейінгі күтім алды. Кантонның бастауыш мектеп бағдарламасы бойынша оқушылар төрт жыл оқуға міндетті. Муниципалитеттегі бастауыш мектеп бағдарламасында 181 оқушы оқыды. Міндетті негізгі білім беру бағдарламасы алты жылға созылады және онда 120 оқушы оқыды. Сонымен қатар, үйде оқыған немесе басқа дәстүрлі емес мектепке барған 4 оқушы болды. 2000 жылы Пуидоуда 84 оқушы басқа муниципалитеттен келді, ал 186 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерде оқыды.
Көлік
Муниципалитетте екі теміржол станциясы бар, екеуі де Лозанна–Берн сызығында орналасқан және тұрақты түрде , , және қалаларына қатынайды.