Кіріспе

1928 жылы Чарльз Рейзнердің түсірген үнсіз комедиялық фильмі.

"Steamboat Bill, Jr." – Бастер Китонның басты рөлде ойнаған 1928 жылғы үнсіз комедиялық фильм. United Artists компаниясымен шығарылған бұл фильм Китонның тәуелсіз өндіріс тобы мен әзілшілер тобының соңғы жұмысы болды. Фильм кассада сәтті болмады және Китонның United Artists үшін түсірген соңғы картинасы болды. Содан кейін Китон Metro Goldwyn Mayer компаниясына көшіп, өзінің ерекше стилінде "Камерамен" атты бір фильм түсірді, бірақ студия оның шығармашылық бақылауын қолдарына алды. Фильмді Чарльз Рейзнер режиссерлік етті, ал сценарий авторы – Карл Харбо. Артур Коллинздің 1910 жылғы "Steamboat Bill" әнінің 1911 жылғы жазбасымен аталған бұл фильмде Эрнест Торренс, Марион Байрон және Том Льюис те ойнады. Фильм Китонның ең әйгілі каскадтық трюктерінің бірімен танымал: ол ашық терезенің орнында тұрғанда үйдің қасбеті оның үстіне құлайды, осылайша ол басылып қалмайды. 2016 жылы фильм АҚШ Ұлттық кино реестріне енгізіліп, Конгресс кітапханасымен сақтауға алынды. Фильмнің авторлық құқығы 1956 жылы тоқталды.

Сюжет

Уильям "Стимбоат Билл" Канфилд – "Стоунволл Джексон" атты бу кемесінің иесі және капитаны. "Кинг" – бай Дж. Дж. Кингке тиесілі жаңа бу кемесі, ол оның клиенттерін тартып алуға қауіпті. Канфилд Бостонда оқуын бітірген ұлының таңғы сағат 10-да келетінін хабарлайтын телеграмма алады. Канфилд оны көп жылдардан бері көрмеген. Кингтің қызы Китти әкесін көру үшін колледжден үйге оралады. Канфилд Биллді кіші станцияда күтеді, бірақ оның сыңар, ұялмаған ұлына көңілі толады, ол әрекетсіз берет киіп, қарындаш мұрты мен укулелемен келеді. Канфилд оны мұртын қырқып тастау үшін шаштаразға жібереді, сол жерде жас жігіт колледжден таныс Киттиге кездеседі. Канфилд пен Кинг Билл кіші мен Китти арасындағы қарым-қатынасты бұзуға тырысады, бірақ Билл кіші түнде "Кингке" тығылып кіреді. Канфилд оның жалтақ және наразылық танытуын көріп, оған Бостонға билет алады. Китти оның кете жазуын жоспарлағанына ашуланып, көшеде оны көзге ілмейді. Канфилдтің кемесі қауіпсіз емес деп табылғанда, ол Кингті осының артында тұрғаны үшін айыптайды. Ол жауына шабуыл жасайды және түрмеге қамалады, бұл оның ұлын пойыз билетін жыртып тастауға итермелейді. Билл кіші әкесіне қашуға көмектесуге тырысады, бірақ шериф оны есінен айырып, ауруханаға жібереді. Циклон соғып, ғимараттарды қиратып, кемелерге қауіп төндіреді. Аурухананың қабырғалары жыртылып, Билл кіші қоршаусыз қалады. Қаладан өте жатқанда, ғимараттың алдыңғы жағы оның айналасында бүтіндей құлайды, бірақ Билл кіші сәтті орналасқан ашық терезеге байланысты зардап көрмейді. Түрме негізінен құлап, суға батып бастайды, Канфилд ішінде тұтқындалады. Билл кіші Киттиді, Канфилдті және Кингті құтқарады. Содан кейін ол суға секіріп, құтқару белбеуімен шақырылған пасторды сүйреп шығарады.

Өндіріс

Фильм идеясы Чарли Чаплиннің әріптесі Чарльз Рейснерге тиесілі, ол режиссер болды. Китон бұрынғы көптеген фильмдерін өзі немесе бірлесіп режиссерлік еткен, ал осы жобада авторлық құқығы көрсетілмеген бірлескен режиссер болды. 1927 жылдың маусым айында ол Калифорния штатының Сакраменто қаласына сапар шегіп, 100 000 доллардан астам сомаға декорациялар, соның ішінде пирс салды. Алғашқы жоспарлар су тасқынымен аяқталуды көздеген, бірақ 1927 жылғы Миссисипи өзеніндегі апатты су тасқынынан кейін продюсер Джозеф Шенк оны бұл эпизодты алып тастауға мәжбүр етті. Китон циклон эпизодына қосымша 25 000 доллар жұмсады, оған құлап бұзылатын көшелер мен алты қуатты Liberty моторлы жел машиналары кірді. Циклон эпизоды фильмнің бюджетінің үштен бірін құрады, ол 300 000 доллардан 404 282 долларға дейін бағаланды. Китон өзі жоспарлаған және орындаған трюктерінің өзі, өзін желмен ұшып бара жатқандай бір жерден екінші жерге лақтырған кранға ілінген. Түсірілім 1927 жылдың 15 шілдесінде Сакраментода басталды. Китон бейсбол ойынында мұрнын сындырып алғаннан кейін түсірілім кейінге шегерілді. Фильмде оның ең әйгілі трюгі бар: бүкіл ғимараттың фасады оның төңірегіне құлайды. Ашық мансарда терезесі ғимарат құлағанда Китонның денесіне дәл келіп, оны жарақаттан сақтап қалды. Ол осыған ұқсас, бірақ аздап әртүрлі трюкті бұрынғы қысқаметражды фильмдерінде де орындаған еді: «Сахна артында» (1919) және «Бір апта» (1920). Ол нағыз екі тонналық ғимарат фасадын пайдаланды және ешқандай алдау жолдарына бармады. Китонның жерге тұрып, қасбеттің құлауынан құтылу үшін қайда тұру керектігін көрсететін жердегі шеге болды. Егер ол дұрыс жерден бірнеше сантиметр қашықтықта тұрса, ауыр жарақат алған немесе қаза тапқан болар еді. Оның үшінші әйелі Элеонора, оның осындай тәуекелге баруының себебі қаржылық қиындықтарға байланысты үмітсіздік, алғашқы некедегі сәтсіздік, өнер жасау тәуелсіздігін жоғалту қаупі және сол кезде алкогольге құмарлық болғанын айтты. Кейін ол: «Мен сол кезде ашулы болдым, әйтпесе мұны ешқашан істемес едім», - деді. Сондай-ақ, бұл эпизодты түсірудің өзі оған ең үлкен қуаныш сыйлағанын айтты. Бұл Китонның танымалдығын көрсететін сирек фильмдердің бірі. Түсірілім кезінде ол өзінің танымал, қысқа бағаналы шошқа пішінді шляпасын киюді тоқтатты. Бастапқы сахнада оның кейіпкері бірнеше шляпаларды киіп көреді (бұл кейін басқа фильмдерде де көшірілді), сол кезде киім сатушы оның басына бір сәтте танымал шляпаны кигізеді, бірақ ол оны тез қабылдамайды, лақтып жібереді. Түсірілім аяқталғаннан кейін Шенк Бастер Китон Продакшнның таратылуын жариялады.

Қабылдау

Steamboat Bill, Jr. киносы кассада сәтсіздікке ұшырады және шығу кезінде аралас пікірлер алды. Variety журналы фильмді "тамаша комедия" және "Китонның ең жақсы туындыларының бірі" деп сипаттады. The Film Spectator журналының рецензенты оны "әлдеқанда жылдың ең жақсы комедиясы" деп атап, "прокаттаушылар оны міндетті түрде көрсетуі керек" деп кеңес берді. Harrison's Reports журналындағы көңілсіз бағалауда "барлық уақыт бойы күлкі оятар көптеген жағдайлар бар" делінген, бірақ "сюжеті түсініксіз" екені айтылды. New York Times газетінің Мордаунт Холл осы фильмді "көңілсіз комедия" және "қасіретті оқиға" деп атады. Жылдар өте келе Steamboat Bill, Jr. өзінің заманының шедеврі деп есептеледі. Rotten Tomatoes сайтында 52 рецензия негізінде сыншылардың 96% фильмге оң баға берді, ал орташа бағасы 9.00/10 құрады. Фильм "Өлмей тұрып көруге тиіс 1001 фильм" кітабына енгізілді.

Мұра

Фильм, бәлкім, Уолт Диснейдің "Стимбоут Вилли" (1928) атты фильмінің атауын шабыттандырды, ол алты айдан кейін шықты және Микки Маустың дебюті болып саналады. Атақты құлап бара жатқан үй трюгі фильмде және теледидарда бірнеше рет қайта жаңартылды (бірақ жеңіл материалдармен және қазіргі заманғы қауіпсіздік шараларымен), соның ішінде 1975 жылғы "The Goodies" эпизоды "The Movies", 1991 жылғы "MacGyver" эпизоды "Deadly Silents"; Джеки Чанның "Project A Part II"; 2004 жылғы "Arrested Development" эпизоды "The One Where They Build a House" (шоудың Бастер атты кейіпкері орындады); Аль Янковичтің "Amish Paradise" музыкалық видеосы (Питер Уэйрдың 1985 жылғы "Witness" фильміне сілтеме жасайды); 2006 жылғы "Jackass Number Two" комедиялық фильмі; 2021 жылғы австралиялық үйді сақтандыру телеарнасының жарнамасы; және Lucha Underground-тің бірінші маусымының 7-эпизоды. 1997 жылы ағылшын суретшісі және режиссері Стив Маккуиннің "Deadpan" атты туындысы да "Steamboat Bill, Jr." фильмінен шабыт алды. Маккуин Китонның орнында тұрады, ал үйдің фасады оның үстіне құлайды. Бұл фильм әртүрлі бұрыштардан түсірілді, және сахна қайта-қайта көрсетіледі, ал Маккуин көрінетіндей әсер етілмейді. Джордж Миллердің 1987 жылғы "The Witches of Eastwick" фильміндегі эпизод, циклон кезінде Бәстердің үстіне қораптардың ұшуына сілтеме жасалады, сол сияқты Джек Николсон да желдің күшті соққан кезінде (қораптарды қоса) ыдыраулардың астында қалады. Китон фильмінен алынған кадр соңғы сахнадағы медиа-бөлмедегі көптеген телевизорлардың бірінде де көрінеді.