Кіріспе

Қолжетімді жарықтың қарқындылығын арттыруға арналған вакуумдық құрылғы

Сурет күшейткіші немесе бейне күшейткіш түтігі – бұл оптикалық жүйеде қол жетімді жарықтың қарқындылығын арттыруға арналған вакуумдық құрылғы, төмен жарық жағдайында, мысалы түнде пайдалануға мүмкіндік береді. Ол материалдардың рентген немесе гамма сәулелеріндегі флуоресценция сияқты төмен жарық процестерін визуалды бейнелеуді жеңілдетуге, немесе көрінбейтін жарық көздерін, мысалы жақын инфрақызыл немесе қысқа толқынды инфрақызыл сәулелерді көрінетінге түрлендіруге мүмкіндік береді. Олар жарық фотондарын электрондарға түрлендіру арқылы, электрондарды күшейту (әдетте микроканалдық пластинка арқылы) және күшейтілген электрондарды көру үшін қайта фотондарға түрлендіру принципі бойынша жұмыс істейді. Олар түнгі көру көзілдіріктері сияқты құрылғыларда қолданылады.

Кіріспе

Кескінді күшейту түтіктері (ККТ) — түнгі көру құрылғылары және медициналық бейнелеу құрылғылары сияқты көптеген құрылғылардың жұмыс істеуіне мүмкіндік беретін оптоэлектрондық құрылғылар. Олар әртүрлі толқын ұзындығындағы әлсіз жарықты бір толқын ұзындығындағы көрінетін жарық мөлшеріне айналдырады.

Операция

Сурет күшейткіштер жарық фотондарының төмен деңгейін электрондарға айналдырады, оларды күшейтеді, содан кейін электрондарды қайтадан жарық фотондарына айналдырады. Төмен жарықтың көзінен фотондар объектив линзаға кіреді, ол суретті фотокатодқа шоғырландырады. Фотокатод фотоэлектрлік эффект арқылы электронды босатады, кіріс фотондары оған тиген кезде. Электрондар жоғары кернеу потенциалы арқылы микроканалдық пластинаға (МКП) жылдамдатылады. Жоғары энергиялы әрбір электрон МКП-ге тигенде, МКП-ден көптеген электрондар шығады, бұл процесс екіншілік каскадтық эмиссия деп аталады. МКП мыңдаған кішкентай өткізгіш каналдардан тұрады, олар электрондық соқтығысуды күшейту үшін нормальға қатысты бұрышта орналасқан, осылайша бақыланатын электрондық лавинада екінші электронның эмиссиясын арттырады. Барлық электрондар пластиналар арасындағы жоғары кернеу айырмашылығының арқасында түзу сызықта қозғалады, бұл коллимацияны сақтайды, және бір немесе екі электрон кірген жерде мыңдаған электрондар пайда болуы мүмкін. Жеке (төменгі) заряд айырмашылығы МКП-ден екінші электронды жылдамдатады, олар интенсификатордың екінші жағындағы фосфор экранына тигенге дейін, бұл әр электрон үшін фотонды босатады. Фосфор экранындағы сурет окуляр линзасымен фокусталады. Күшейту микроканалдық пластина сатысында оның екіншілік каскадтық эмиссиясы арқылы жүзеге асады. Фосфор көбінесе жасыл түсті, себебі адам көзі жасыл түске басқа түстерге қарағанда сезімтал, және тарихи тұрғыдан фосфор экрандарын жасау үшін қолданылған алғашқы материал жасыл жарық шығарған (содан әскерилер бейне күшейткіш құрылғыларын "жасыл теледидар" деп атаған).

Тарих

Сурет күшейткіш түтіктердің жасалуы 20 ғасырда басталды және содан бері үздіксіз дамып келеді.

Ізашарлық қызмет

Сурет түтігі идеясын алғаш рет 1928 жылы Нидерландта Г. Холст пен Х. Де Боер ұсынды, бірақ оны жасауға жасалған алғашқы тырастар сәтті болмады. Холст 1934 жылы Philips компаниясында жұмыс істегенде ғана алғашқы табысты инфрақызыл конвертер түтігін жасады. Бұл түтік флуоресценттік экранға жақын орналасқан фотокатодтан тұрды. Қарапайым линза арқылы сурет фотокатодқа бағытталды және түтікшеде бірнеше мың вольт айырмашылық сақталды, нәтижесінде фотондармен фотокатодтан шығарылған электрондар флуоресценттік экранға тиді. Бұл экранға бағытталған нысанның суретімен экранның жарқырауына себеп болды, бірақ сурет кері емес еді. Осы бейне түрлендіргіш түтік арқылы инфрақызыл сәулелерді алғаш рет нақты уақытта көруге мүмкіндік болды.

0 буыны: ертедегі инфрақызыл электр-оптикалық бейне түрлендіргіштер

1930 жылдары және 1930 жылдың ортасында АҚШ-та даму жалғасты, RCA компаниясында алғашқы инвертті бейне күшейткіш жасалды. Бұл түтік, шар тәрізді катодтан шар тәрізді экранға бейнені бағыттау үшін электростатикалық инверторды пайдаланды. (Сфералардың таңдалуы осьтік аберрацияларды азайту мақсатында болды.) Бұл технологияның одан әрі дамуы тікелей бірінші 0-шы буын бейне күшейткіштеріне әкелді, олар екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскерилердің инфрақызыл жарықпен түнгі уақытта көруін қамтамасыз етті, соның ішінде оқ ату және жеке түнгі көру үшін де қолданылды. Неміс әскері 1939 жылы алғашқы әскери түнгі көру құрылғысын енгізді, ол 1935 жылдан бері әзірленген болатын. Екінші дүниежүзілік соғыста екі тарап та осы технологияларға негізделген түнгі көру құрылғыларын пайдаланды. Кейінгі технологиялардан өзгеше, 0-шы буын түнгі көру құрылғылары қолданыстағы жарықты айтарлықтай күшейте алмады, сондықтан олардың тиімді болуы үшін инфрақызыл сәуле көзі қажет болды. Бұл құрылғылар 1930 жылы ашылған S1 фотокатодын немесе «күміс-оттегі-цезий» фотокатодын қолданды, оның сезімталдығы шамамен 60 мкА/лм (микроампер люменге) және ультракүлгін аймақта шамамен 1%, ал инфрақызыл аймақта шамамен 0,5% кванттық тиімділікке ие болды. Маңыздысы, S1 фотокатоды инфрақызыл және ультракүлгін спектрде сезімталдық шыңдарын көрсетті және 950 нм-ден жоғары инфрақызыл сәулелерді көруге мүмкіндік берген жалғыз фотокатод материалы болды.

Күн көзін бұратын конвертерлер

Күнге сезімтал емес түрлендіргіштер, сондай-ақ күнге сезімтал емес фотокатодтар деп аталатын бұл құрылғылар, 280 нанометрден (нм) төмен толқын ұзындығындағы ультракүлгін (УК) сәулені анықтайды. Бұл УК диапазоны "күнге сезімтал емес" деп аталады, себебі ол Жер атмосферасына әдетте жететін күн сәулесінің толқын ұзындығынан қысқа. 1953 жылы Тафт және Апкер жасай білген күнге сезімтал емес фотокатодтар бастапқыда цезий теллуридін қолдану арқылы жасалған. Әскери қолданысына байланысты "ұрпақтарға" бөлінетін түнгі көру технологияларынан өзгеше, күнге сезімтал емес фотокатодтар осы жіктелуге жатпайды, өйткені олардың тиімділігі көбінесе әскери мақсатта емес. Олардың күнге сезімтал емес диапазонда УК сәулені анықтау мүмкіндігі, оларды көзге көрінетін күн сәулесінің бұзылысы болмайтын УК сәулеленуге сезімталдік қажеттіліктері бар қолданулар үшін пайдалы етеді.

1-туыс: елеулі күшейту

Фотокатод материалдарының сезімталдығы мен кванттық тиімділігі артып, жақсарған сайын, 0-шы буын құрылғыларына қарағанда айтарлықтай нәтижелерге қол жеткізу мүмкін болды. 1936 жылы Горлих S 11 катодын (цезий антимоны) ашты, ол шамамен 80 мкА/лм сезімталдықпен және шамамен 20% кванттық тиімділікпен жұмыс істеді; бұл сезімталдық көрінетін аймақта ғана, шамамен 650 нм шекті толқын ұзындығымен шектелген. А.Х. Сомер ашқан биалкальды антимоноид фотокатодтары (калий-цезий антимоны және натрий-калий антимоны) және оның кейінгі көпсілтілі фотокатоды (натрий-калий-антимон-цезий) S20 фотокатоды, 1956 жылы жай ғана табылғанша, түтіктердің инфрақызыл сәулелерге сезімталдығы мен көрінетін спектрде күшейту қабілеті әскери мақсаттар үшін қажетті деңгейге жетпеді. S20 фотокатодының сезімталдығы шамамен 150-200 мкА/лм құрайды. Осы қосымша сезімталдық түтіктерді айдың жарығы сияқты аз жарықпен де пайдалануға мүмкіндік берді, сонымен қатар инфрақызыл сәулелердің аз деңгейінде де қолдануға жарамды болды.

Каскадты (пассивті) бейнелеуді күшейтеді

Екінші дүниежүзілік соғыста немістер алғашқы тәжірибелер жүргізгенмен, АҚШ 1950 жылдары ғана "каскад" түрінде бірнеше түтіктерді пайдаланып, инвертер түтігінің шығысын екінші түтіктің кірісіне қосу арқылы жаңа тәжірибелерді бастады, бұл нысаннан келетін жарықты күшейтуге мүмкіндік берді. Бұл тәжірибелер күткеннен жақсы нәтиже берді және осы түтіктерге негізделген түнгі көру құрылғылары әлсіз жұлдыз жарығын анықтап, пайдалануға жарамды кескінді шығара алды. Дегенмен, осы түтіктердің өлшемі – ұзындығы 43 см, диаметрі 8,9 см – әскери қолдануға ыңғайсыз болды. "Каскад" түтіктер деп аталатын бұл құрылғылар алғашқы толыққанды пассивті түнгі көру құралдарын жасауға мүмкіндік берді. 1960 жылдары оптикалық талшықтардың пайда болуы шағын түтіктерді біріктіруге мүмкіндік жасады, соның нәтижесінде 1964 жылы алғашқы нағыз жұлдызды жарық көру құралдары жасалды. Осы түтіктердің көптеген түрлері Вьетнамда қолданылған AN/PVS 2 мылтық көзқарасын жақсарту құралында пайдаланылды. 20-ғасырдың ортасында зерттелген каскад түтігіне балама ретінде оптикалық кері байланыс қарастырылды, онда түтіктің шығысы кірісіне қайтарылады. Бұл схема мылтық көзқарасын жақсарту құралдарында қолданылмады, бірақ үлкен бейне күшейткіш жиынтықтарына рұқсат етілетін зертханалық қолдануларда сәтті пайдаланылды.

2-туыс: микроканалдық пластинка

Екінші буынның бейне күшейткіштері бірінші буын түтіктерінде қолданылған көпсілтілі фотокатодты пайдаланады, бірақ сол материалдардың қалың қабаттарын қолдану арқылы S25 фотокатоды жасалды, ол қызыл спектрге сезімталдықты арттырып, көк спектрге сезімталдықты азайтады, бұл оны әскери қолдану үшін ыңғайлы етеді. Оның типтік сезімталдығы шамамен 230 мкА/лм және S20 фотокатодтық материалына қарағанда кванттық тиімділігі жоғары. Кейінгі нұсқалардағы цезийдің цезий оксидіне тотығуы үшінші буын фотокатодтарына ұқсас әдіспен сезімталдықты жақсартты. Каскадты түтіктерді жасауға мүмкіндік берген оптикалық талшықтар жинағын жасау технологиясы, өндірістегі шағын өзгерістермен, микроарналық пластиналарды (МАР) жасауға мүмкіндік берді. Микроарналық пластина – екі жағында нихром электроды бар жұқа шыны пластина, олардың арасында 1000 вольтқа дейін жететін үлкен потенциалдар айырмасы қолданылады. Пластина мыңдаған жеке қуыс шыны талшықтардан жасалады, олар түтіктің осіне қатысты "беткейлік" бұрышпен орналасқан. Микроарналық пластина фотокатод пен экран арасында орналасады. Электрондар "микроарнаның" қабырғасына соғылғанда екінші электронды тудырады, ал олар да қабырғаға соғылып, сигналды күшейтеді. МАР-ды жақындықпен фокусталатын түтікпен қолданғанда, бір МАР қабатымен 30 000 есеге дейін күшейтуге қол жеткізуге болады. МАР қабаттарының санын арттыру арқылы 1 000 000 еседен астам күшейтуге қол жеткізілуі мүмкін. Екінші буын құрылғыларын инверсиялау екі түрлі жолдың бірі арқылы жүзеге асырылды. Инверторлық түтік бірінші буын түтіктеріндегідей, МАР қосылған электростатикалық инверсияны пайдаланады. Жақындықпен фокусталатын екінші буын түтіктерін 180 градус бұрылысы бар талшық жинағын пайдалану арқылы инверсиялауға болады.

3-туыс: жоғары сезімталдық және жиілік реакциясының жақсаруы

Үшінші буын құбырлар екінші буынмен негізінен бірдей болса да, екі маңызды айырмашылыққа ие болды. Біріншіден, олар 800 нм-ден 900 нм-ге дейінгі диапазонда екінші буын фотокатодтарына қарағанда сезімтал GaAs—CsO—AlGaAs фотокатодын қолданды. Екінші жағынан, фотокатодта теріс электрондық жақындық (NEA) қасиеті бар, бұл өткізгіштік аймағына оянған фотоэлектрондардың вакуумдық аймаққа еркін өтуіне мүмкіндік береді, себебі фотокатод шетіндегі цезий оксиді қабаты жеткілікті иілуді тудырады. Бұл фотокатодты фотондардан фотоэлектрон жасауда өте тиімді етеді. Дегенмен, үшінші буын фотокатодтардың әлсіз тұсы – оң иондардың зиянды әсеріне ұшырауы. Құбыр ішіндегі жоғары электростатикалық кернеу және микроканалдық пластинканың жұмысы фотокатодтың сезімталдығы Gen2 деңгейінен төмендеуіне дейін, шамамен 100 сағат ішінде істен шығуына себеп болды. Фотокатодты оң иондар мен микроканалдық пластинкадан бөлінетін газдардан қорғау үшін, олар микроканалдық пластинкаға бекітілген сіңген алюминий оксидінің жұқа қабатын қосты. Бұл фотокатодтың 900 мкА/лм-ден жоғары сезімталдығы, жарық аз болғанда жақсырақ жауап беруге мүмкіндік береді, бірақ бұл қабат көбінесе электрондардың 50%-ға дейін өтуіне кедерес келтірді.

Екінші буын супер

АҚШ-тың ұрпақ санаттары бойынша ресми түрде мойындалмаса да, Супер Екінші ұрпақ немесе Суперген технологиясын 1989 жылы Жак Дюпуй мен Джеральд Вользак жасаған. Бұл технология триалкальды фотокатодтардың сезімталдығын екі еседен астамға арттырды, сонымен қатар микроканалдық пластинаны жақсартты: ашық аумақтың үлесі 70%-ға дейін ұлғайтылып, шу деңгейі төмендетілді. Бұл, өндіруге арзан екінші буын түтікшелерінің үшінші буын бейне күшейткіш түтікшелерімен салыстырылатын нәтижелерге жетуіне мүмкіндік берді. Фотокатодтардың сезімталдығы 700 мкА/лм-ге жуықтап, жиілік диапазоны 950 нм-ге дейін кеңейтілген бұл технология АҚШ-тан тыс, әсіресе Photonis компаниясында дамытыла берді және қазір АҚШ-та өндірілмейтін жоғары сапалы түнгі көру құралдарының негізін құрайды.

4-ші буын

1998 жылы американдық Litton компаниясы пленкасыз бейне түтігін әзірледі. Бұл түтіктер бастапқыда Omni V шарты бойынша жасалған және АҚШ әскерінің үлкен қызығушылығын тудырды. Дегенмен, сынақтар кезінде түтіктердің нашарлығы анықталды және 2002 жылы NVESD пленкасыз түтіктерге төртінші буын деген атауды жойды, содан кейін олар жай ғана Gen III Filmless деп аталды. Бұл түтіктер әлі де авиация және арнайы операциялар сияқты мамандандырылған қолданулар үшін өндірілуде, бірақ олар қаруға орнатылмайды. Иондық улану мәселесін шешу үшін олар MCP (вафли түтігіндегі оң иондардың басты көзі) өндірісі кезінде тазалау техникасын жақсартты және автогейтингті енгізді, соның салдарынан автогейтингтің жеткілікті уақыты фотокатодқа зиян келтірер алдында оң иондардың фотокатодтан шығарылатыны анықталды. Үшінші буынның пленкасыз технологиясы бүгінгі күнге дейін өндірісте және қолданыста, бірақ ресми түрде бейне күшейткіштердің төртінші буыны жоқ.

3 ұрпақ жұқа пленка

Сондай-ақ, 3 Omni VII және 3+ ұрпақтары деп аталады. IV ұрпақ технологиясымен туындаған мәселелерден кейін, жұқа пленка технологиясы қазіргі бейне күшейткіштердің стандарты болды. Жұқа пленкалы бейне күшейткіштерде пленканың қалыңдығы шамамен 30 Ангстромнан (стандартты) шамамен 10 Ангстромға дейін азаяды және фотокатодтың кернеуі төмендетіледі. Бұл үшінші буын түтіктерге қарағанда аз электрондардың тоқтатылуына себеп болады, бірақ пленка жағалған түтіктердің артықшылықтарын сақтайды. Қазіргі уақытта АҚШ әскері қолданатын көптеген бейне күшейткіштер үшін 3-ші буын жұқа пленка технологиясы стандарт болып табылады.

Терминология

Сурет күшейткіш түтікшелері үшін қолданылатын бірнеше кең таралған атаулар бар.

Қақпа

Электрондық қақпа (немесе "қақпа") – бейне күшейткіш түтікті бақыланатын түрде қосу және өшіруге мүмкіндік беретін құрал. Электрондық қақпасы қосылған кезде бейнелерді өткізуге рұқсат беретін электрондық қақпалы бейне күшейткіш түтігі, камераның жапқышы сияқты жұмыс істейді. Қақпаның ұзақтығы өте қысқа болуы мүмкін (наносекундтар тіпті пикосекундтар). Бұл қақпалы бейне күшейткіш түтіктерді өте қысқа мерзімді оқиғаларды фотоға түсіру қажет болатын зерттеу орталарында пайдалануға өте қолайлы етеді. Мысалы, инженерлерге тиімді жану камераларын жобалауға көмектесу үшін, ішкі жану қозғалтқышындағы жанар майдың жану толқыны сияқты өте жылдам оқиғаларды жазу үшін қақпалы бейнелеу түтіктер қолданылған. Көбінесе қақпалау, басталуы бақылана алмайтын немесе болжауға болмайтын оқиғаларға бейнелеу түтіктерді синхрондау үшін қолданылады. Мұндай жағдайда, қақпа операциясы "қақпа электроникасы", мысалы, жоғары жылдамдықты цифрлық кешіктіру генераторларын пайдалана отырып, оқиғаның басталуына синхрондалуы мүмкін. Қақпа электроникасы пайдаланушыға түтіктерді оқиғаның басталуына қатысты қосу және өшіру уақытын анықтауға мүмкіндік береді. Қақпалы бейнелеу түтіктерді қолданудың көптеген мысалдары бар. Қақпалы түтіктердің өте жоғары жылдамдықпен жұмыс істеуі және жарықты күшейту қабілетінің арқасында, олар жарық сәулесінің нақты бөліктерін жазуға қабілетті. Импульсті жарық сәулесі нысанаға бағытталғанда, қақпа параметрлерін басқару арқылы нысанадан шағылысқан жарықтың ғана бөлігін түсіруге болады. Gated Pulsed Active Night Vision (GPANV) құрылғылары осы техниканы қолданатын қосымшаның тағы бір мысалы. GPANV құрылғылары пайдаланушыға өсімдіктер, жапырақтар және/немесе тұманның артында жасырылған қызығушылық тудыратын нысандарды көруге мүмкіндік береді. Бұл құрылғылар сондай-ақ терең судағы нысандарды табу үшін де пайдалы, себебі үздіксіз жарық көзінен (мысалы, жоғары жарықтылығы бар су астындағы прожектордан) жақын орналасқан бөлшектердің жарық шағылысы суретті бұрмалауы мүмкін.

ATG (автоматты қақпа)

Автоматты қақпа – 2006 жылдан кейін әскери мақсаттар үшін жасалған көптеген бейне күшейткіш түтіктерде кездесетін мүмкіндік, бірақ ол бұрыннан да белгілі болған. Автоматты қақпасы бар түтіктер, микроканалдық пластинаға өтетін жарық мөлшерін реттеу үшін бейне күшейткіштің жұмысын тоқтатып, қосады. Бұл процесс жоғары жиілікте жүзеге асады және микроканалдық пластинадан тұрақты ток өтуін қамтамасыз ету үшін жұмыс циклы өзгертіледі. Осы арқылы, түтікті күндізгі жарықта да зақымдамай немесе мерзімінен бұрын істен шығармай пайдалануға болады. Бейне күшейткіштерді автоматты қақпамен жабдықтау әскери маңызы бар, себебі ол жұмыс уақытын ұзартуға, көрер қабілетін кешкі сағаттарда жақсартуға және жарық жағдайларының күрт өзгеретін ортада, мысалы, ғимаратқа шабуыл жасау кезінде сарбаздарға тиімді көмек көрсетуге мүмкіндік береді.

Сезімталдық

Кескінді күшейтуші түтіктің сезімталдығы бір люменге микроампермен (μА/lm) өлшенеді. Ол фотокатодқа түскен жарық мөлшеріне шаққанда қанша электрон туындайтынын көрсетеді. Бұл өлшеу белгілі бір түс температурасында жасалуы керек, мысалы, "2854 К түс температурасында". Бұл сынақ жүргізілетін түс температурасы әртүрлі өндірушілерде сәл өзгеше болуы мүмкін. Әдетте, Gen2 құрылғылары үшін, 800 нм және 850 нм (инфрақызыл) сияқты нақты толқын ұзындықтарында қосымша өлшеулер де көрсетіледі. Әдетте, көрсеткіш неғұрлым жоғары болса, түтік жарыққа соғұрлым сезімтал болады.

Қаулы

Нақтырақ айтқанда, шектеуші ажыратымдылық түтікше ажыратымдылығы миллиметрге шаққандағы сызық жұптарының санымен немесе lp/mm өлшенеді. Бұл экранның бір миллиметрлік аумағында жарықтан қараңғыға дейінгі әртүрлі қарқындылықтағы қанша сызықты ажыратуға болатынының өлшемі. Дегенмен, шектеуші ажыратымдылықтың өзі модуляцияны беру функциясының өлшемі болып табылады. Көптеген түтікшелер үшін шектеуші ажыратымдылық модуляцияны беру функциясы үш пайыз немесе одан аз болатын деңгей ретінде анықталады. Сан мәні жоғары болса, түтікшенің ажыратымдылығы да жоғары болады. Бірақ ескеретін маңызды нәрсе – бұл экранның физикалық өлшемдеріне, ал экранның көлеміне пропорционалды емес. Сондықтан, 64 lp/mm ажыратымдылығы бар 18 мм түтікше, 72 lp/mm ажыратымдылығы бар 8 мм түтікшеге қарағанда жоғары жалпы ажыратымдылыққа ие. Ажыратымдылық әдетте экранның ортасы мен шетінде өлшенеді және түтікшелерде осы екі көрсеткіш те жиі беріледі. Әскери стандарттағы немесе milspec түтікшелерде тек "> 64 lp/mm" немесе "64 сызық жұбынан жоғары/мм" сияқты талаптар болады.

Пайдалану

Түтіктің күшеюі әдетте екі бірліктердің бірімен өлшенеді. Ең көп қолданылатын (СИ) бірлігі – cd·m−2·lx−1, яғни метр шаршысына бір люкс үшін кандела. Ескі дәстүр – Fl/Fc (фут-ламберттерге бір фут-шам). Бұл салыстырмалы күшеюді өлшеуде қиындықтар тудырады, себебі екеуі де таза қатынас емес, бірақ екеуі де кіріс қарқындылығына шаққандағы шығыс қарқындылығының шамасы ретінде өлшенеді. Бұл түнгі көру құрылғыларын сатуда дұрыс түсініксіздікке алып келеді, өйткені екі өлшеу арасындағы айырмашылық шамамен пи санына немесе 3,142 есеге тең. Яғни, 10 000 cd/m2/lx күшеюі 31,42 Fl/Fc-ге баламалы.

MTF (модуляциялық беру функциясы)

Кескінді күшейткіштің модуляциялық беру функциясы – фотокатодқа әртүрлі ажыратымдылықта ұсынылған сызықтардан түсетін белгілі бір кіріс деңгейінде дисплейдегі қара және ақ сызықтардың шығыс амплитудасын өлшеу. Ол әдетте ақ және қара сызықтардың белгілі бір жиілігінде (арақашықтығында) проценттік көрсеткіш ретінде беріледі. Мысалы, егер сіз 2 лп/мм жиілігінде 99% MTF көрсеткіші бар ақ және қара сызықтарды қарасаңыз, онда қараңғы және ақ сызықтардың шығысы қара немесе ақ кескінді қарағанда 99% қараңғырақ немесе ақ болады. Бұл мән ажыратымдылық артқан сайын төмендейді. Егер бір түтікшеде 16 және 32 лп/мм жиілігіндегі MTF көрсеткіштері 50% және 3% болса, онда 16 лп/мм жиілігіндегі сигнал 2 лп/мм жиілігіндегі сызықтарға қарағанда екі есе жарық/қараңғырақ болады, ал 32 лп/мм жиілігіндегі сызықтардың бейнесі 2 лп/мм жиілігіндегі сызықтарға қарағанда үш процентке ғана жарық/қараңғырақ болады. Сонымен қатар, шекті ажыратымдылық әдетте MTF үш процент немесе одан аз болатын деңгей ретінде анықталады, демек бұл түтікшенің ең жоғары ажыратымдылығы болып табылады. MTF кескінді күшейткіш түтікшенің жұмысының барлық кезеңіне әсер етеді, ал толық жүйеде қолданылатын оптиканың сапасы да оған әсер етеді. MTF-қа әсер ететін факторларға кез келген талшықты немесе шыны пластина арқылы өту, экран мен фотокатодта, сондай-ақ түтікше мен микроканалдық пластина арқылы өту жатады. Белгілі бір ажыратымдылықта MTF көрсеткіші неғұрлым жоғары болса, соғұрлым жақсы.