Кіріспе

Француз саясаткері (1897–1974)

Андре Мари (3 желтоқсан 1897 – 12 маусым 1974) – француз радикалды саясаткер, 1948 жылы Төртінші Республика кезінде Премьер-министр болып қызмет атқарған.

Өмірбаян

Кальвадос облысының Хонфлер қаласында туған жас Андре Мари бастауыш және орта білімді сол жерде алды, содан кейін 1908 жылы ата-анасы Руан қаласына көшкеннен кейін Лицей Корнельге түсті. École Normale Supérieure Lettres et Sciences Humaines-ке түсуге дайындалып жатқанда, 1916 жылдың соңында әскерге шақырылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяғына қарай 75 адамнан тұратын батареяға қолбасшылық етті. Екі жеңіл жарақат алды және көптеген мақтауларға ие болды. Ол "Кроу де Гер" орденімен марапатталды. 1922 жылы заңгерлік қызметін бастады. 1928 жылдан 1962 жылға дейін Бурбон сарайында мандат алып, Сена Инфериор (қазіргі Сена Маритим) округінен депутат болып сайланды. 1933 жылы Андре Мари Альбер Сарроның Альзас-Лотарингия ісі бойынша мемлекеттік хатшысы ретінде үкіметке кірді. Ол бірнеше хатшылық қызметтерде болды және Францияны Ұлттар Лигасында өкілдік етті. Екінші дүниежүзілік соғыс күшейген кезде, резервтегі капитан Андре Мари ерікті түрде әскерге жазылған бірнеше парламентарийдің қатарында болды. Артиллерия капитаны ретінде ол екінші "Кроу де Гер" орденімен марапатталды, тұтқынға алынып, Саарбургтағы Офлагқа қамалды. Осы себепті ол 1940 жылдың 10 шілдесінде өткен дауыс беруге қатыса алмады, ол маршал Петенге билік беруге және Виши Франция режимін орнатуға мүмкіндік берді. Мари 1941 жылы босатылды, ол екі дүниежүзілік соғыста офицер болып қызмет еткен. Сейн-Маритимге оралғаннан кейін Виши саясатын қабылдамай, барлық сайланған лауазымдарынан бас тартты және сайлаушыларына жолдаған хатында, халық еркін кеңесе алмағанда, ол өзінің мандатын орындай алмайтынын түсіндірді. Жорж Франц қарсылық желісінің мүшесі ретінде, ол 1943 жылдың 12 қыркүйегінде оккупациялық билік тарапынан жарияланып, тұтқындалды, Компиеньде қамалды, содан кейін 1943 жылдың 16 желтоқсанында Бухенвальд лагеріне жер аударылды, онда ол 1945 жылдың 11 сәуірінде американдық әскерлер лагерді азат еткенге дейін қалды. Ол 30 килограмм салмақтан айырылып, жүрек және бауыр инфекциясына шалдықты. Францияға оралғаннан кейін Андре Мари саяси өміріне оралып, департаменттік және ұлттық деңгейде белсенділік танытты.

Әділет министрі

1947 жылы Рамадиер үкіметінде әділет министрі болып тағайындалды және коллаборационистердің Жоғарғы соттағы соңғы істеріне төрағалық етті.

Франция Премьер-Министрі

Президент оны 1948 жылғы 27 шілдеде Роберт Шуманды алмастырып премьер-министр болуға шақырды, бірақ ол бір айдан соң отставкаға кесуге мәжбүр болды.

Кейінгі министрлік кеңселері

1948 жылы Күйль кабинетінде премьер-министрдің орынбасары лауазымын қабылдады, сондай-ақ 1948 жылғы кеншілер ереуілінен кейін коммунистерді қуғындаудан бас тартып, қайтадан әділет министрі болып тағайындалды. 1949 жылдың 3 ақпанында әділет министрі ретінде ол экономикалық қызметтес Пьер Брайс мәселесі бойынша Ұлттық Ассамблеяда жауап беруге шақырылды. Радикалды депутат Эммануэль д’Астиер де ла Вижерье былай деді: «Коллаборация нәтижесінде қор жинаған адамдар енді өздерінің сатқындығының жемісін толыққанды пайдалануға мүмкіндік алды, себебі үкімет коллабораторларға кешірімді қарап, жұмысшы табына қарсы репрессия саясатын ұстанды». Бұл мәселеден әлсіреген Андре Мари 1949 жылдың 13 ақпанында отставкаға кетті. Содан кейін 1951 жылдың тамызынан 1954 жылдың маусымына дейін білім министрі қызметін атқарды. Ол тегін білім беруді қолдаған Мари және Баранге заңдарын қабылдады. Мемлекеттік білім беруді ынталы түрде қолдаған ол, қазірге дейін қолданылып келе жатқан заңды енгізді, ол жоғары нормалды мектептердің студенттерін мемлекеттік қызметкерлерге айналдырады: айлық төлемақының орнына, олар бітіргеннен кейін он жыл ішінде кез келген уақытта үкіметке қызмет етуге міндетті болуы мүмкін.

Қалалық басқарма

1945 жылдан 1974 жылға дейін Барентин қаласының мэрі болған ол қаланың әйгілі "көше музейінің" мүсіндерін қойды. 76 жасында Руан қаласында дүние салды.