Францияның 70-ші премьер-министрі Антуан Пине

Кіріспе

Францияның 70-ші премьер-министрі Антуан Пинай (ɑ̃twan piˈnɛ; 30 желтоқсан 1891 – 13 желтоқсан 1994) – 1952 жылдан 1953 жылға дейін Франция премьер-министрі қызметін атқарған француз консервативті саясаткері.

Өмір

Антуан Пинай 1891 жылғы 30 желтоқсанда Сен-Симфориен-сюр-Коза қаласында дүниеге келген. Ол Клод Пинайдың (5 шілде 1852 – 4 наурыз 1919) және оның әйелі Мари-Антуанетта Бессонның (10 қазан 1861 – 23 қараша 1936) баласы. 1917 жылғы 25 сәуірде Пинай Маргарита Фулетьеге үйленді (3 маусым 1895 – 3 желтоқсан 1970) және екі қызы мен бір ұлы болды: Женевьева (1918–2017), Одет (1920–2015) және Пьер (1922–1964). Жастық шағында Бірінші дүниежүзілік соғыста қатысқан Пинай қолына жарақат алып, қалған өміріне мүгедек болып қалды. Соғыстан кейін ол шағын бизнеспен айналысты және 1929 жылы Луарадағы Сен-Шамон қаласының мэрі болып сайланды. 1936 жылы ол Халық майданына қарсы тәуелсіз кандидат ретінде депутаттар палатасына сайланды. 1938 жылы Сенатқа сайланып, онда Тәуелсіз радикалдар тобына қосылды. 1940 жылғы 10 шілдеде ол маршал Филипп Петен басқаратын үкіметке жаңа конституция жасауға, Францияның үшінші республикасын тоқтатуға және Виши Франциясын құруға уәкілеттік беруге дауыс берді. 1941 жылы Антуан Пинай Виши режимінің Ұлттық кеңесіне тағайындалды және Франциск орденімен марапатталды. Оккупация кезінде Антуан Пинай Сен-Шамон қаласының мэрі қызметін атқарып тұрды, бірақ генерал Жорж оны осы қаланың тұрғындарын жақсы қорғау үшін Алжирге көшуге шақырды. Пинай бірнеше айдан кейін Ұлттық кеңестен кетіп, Лаваль ұсынған Эро департаментінің префектурасы сияқты Виши режиміндегі кез келген лауазымнан бас тартты. Ол еврейлер мен қарсылық көрсетушілерге Франциядан Алжирге немесе Швейцарияға қашуға көмектесу үшін жүздеген жеке куәлік берді. 1946 жылы ресми комиссия оның нацистерге қарсы ұзақ күресін және қарсылық қозғалысына көрсеткен көмегін мойындап, оны айыптаусыз босатты. 1944 жылы ол үй қамауына алынып, 1945 жылғы 5 қыркүйекте сайлауға түсу құқығынан айырылды. Мемлекеттік кеңестің вице-президенті Рене Кассеннің оның неміс оккупациясына қарсы күресіне назар салғаннан кейін, оның азаматтық құқықтары 1945 жылғы 5 қазанда қалпына келтірілді. 1946 жылғы 2 маусымда ол Конституциялық Ассамблеяға орталық саясаткер ретінде сәтті сайланды. Ол консервативті партия құруға көмектесті, ол Ұлттық тәуелсіздер және шаруалар орталығы (CNIP) деп аталды. Ол Францияның ең белсенді саясаткерлерінің бірі ретінде танылды және 1952 жылы CNIP-тің ең танымал сайланған өкілі болғандықтан премьер-министр болды. Оның үкіметі Азаттықтан бері беделсіз болып келген «классикалық оң» идеологияның қайта оралуы ретінде қарастырылды. Ол француз ұлтының қаржысын және француз валютасын тұрақтандырды. 1955 жылы ол 1957 жылы Рим шартына әкелген Мессина конференциясына қатысты. 1958 жылғы мамырдағы Алжир соғысынан туған дағдарыс кезінде ол Шарль де Гольдің билікке оралуын қолдады және Бесінші Республиканың конституциясын мақұлдады. Ол 1960 жылға дейін қаржы министрі болып қызмет етті. 1973 жылы президент Жорж Помпиду оны Республиканың медиаторы (омбудсмен) етіп тағайындады. 102 жас 17 күндік өмірін аяқтаған ол тарихтағы ең ұзақ өмір сүрген ұлттық мемлекет басшыларының бірі болып табылады, одан бұрын тек Чоу Сен Коксал Чхум мен Челяль Баяр ғана болған. Ол 103 жасқа толуға 17 күн қалғанда қайтыс болды және Сен-Симфориен-сюр-Козада жерленді. 1990 жылғы 14 желтоқсанда Қытай Республикасының бұрынғы премьер-министрі Чжан Кунның қайтысынан бастап, өзінің қайтысына дейін Пинай әлемдегі ең қарт бұрынғы үкімет басшысы болды.

Antoine Pinay was born on 30 December 1891 in Saint Symphorien sur Coise. He was a child of Claude Pinay (5 July 1852 – 4 March 1919), and his wife, Marie Antoinette Besson (10 October 1861 – 23 November 1936). On 25 April 1917, Pinay married Marguerite Fouletier (3 June 1895 – 3 December 1970) and had two daughters and one son, Geneviève (1918–2017), Odette (1920–2015), and Pierre (1922–1964). As a young man, Pinay fought in World War I and injured his arm so that it was paralyzed for the rest of his life. After the war, he managed a small business and in 1929 he was elected mayor of Saint Chamond, Loire. He was elected to the Chamber of Deputies in 1936, running as an independent candidate opposed to the Popular Front. In 1938 he was elected to the Senate, where he joined the Independent Radicals. On 10 July 1940 he voted to give the Cabinet presided over by Marshal Philippe Pétain authority to draw up a new constitution, effectively ending the French Third Republic and establishing Vichy France. In 1941, Antoine Pinay was appointed to the Conseil National of the Vichy regime. He was also awarded the Order of the Francisque. During the occupation, Antoine Pinay remained mayor of Saint Chamond, although he had been urged by General Georges to move to Algiers, in order to better protect the residents of this city. Pinay resigned from the Conseil National within a few months and refused any official position with the Vichy regime, such as the préfecture de l'Hérault offered by Laval. He also gave several hundreds of identity papers to help Jews and members of the Resistance flee from France to Algiers or Switzerland. An official commission in 1946 recognized his long lasting opposition to the Nazis and the help he gave to the Resistance and released him without charge. In 1944, he was first placed on house arrest, and stripped of his right to be candidate to an election on 5 September 1945. After the intervention of René Cassin, the vice president of the Conseil d'État, who pointed to his fierce opposition to the German occupation, his citizen rights were restored on 5 October 1945. On 2 June 1946, he could successfully run for election to the Assemblée Constituante as a moderate candidate. He helped create a conservative party, the National Center of Independents and Peasants (CNIP). He acquired the reputation as one of France's more spirited politicians and in 1952 became prime minister by virtue of being the most popular elected CNIP official. His ministry was seen as the return of the "classical right", discredited since the Liberation. He stabilized the finances of the French nation and the French currency. In 1955, he was one of the participants of the Messina Conference, which would lead to the Treaty of Rome in 1957. During the May 1958 crisis precipitated by the Algerian war, he supported Charles de Gaulle's return to power and approved of the Fifth Republic's constitution. He served as finance minister until 1960. In 1973, he was made médiateur de la République (ombudsman) by President Georges Pompidou. Having died aged 102 years, 17 days, he is the third longest lived national state leader in history, behind only Chau Sen Cocsal Chhum and Celâl Bayar. He died 17 days before his 103rd birthday, and was buried in Saint Symphorien sur Coise. From 14 December 1990, when former Republic of China Premier Zhang Qun died until his own death, Pinay was the world's oldest living former head of government.