Кіріспе
Солтүстік Каролина штатындағы өзен, АҚШ. Бұл өзен Солтүстік Каролинадағы ең өнеркәсіптік дамыған өзен болып табылады, оның бойында электр станциялары, өндіріс орналасқан зауыттар, сарқынды суларды тазарту станциялары, полигондар, қағаз фабрикалары және өнеркәсіптік егін шаруашылығы орналасқан. Осыған байланысты, өзен әр түрлі заттармен, соның ішінде ерітілген қатты заттармен және адам жасаған химиялық заттармен ластанған. Бұл химиялық заттарға перфторлы және полифторлы алкилдік заттар (PFAS), GenX, перфтор-октанесульфон қышқылы, перфтор-октаноат қышқылы, Nafion фторполимерін өндірудің қосалқы өнімдері; сондай-ақ, басқа фторполимерлерді (мысалы, PPVE, PEVE және PMVE перфторэфирлері) жасау үшін қолданылатын аралық заттар кіреді. Өзеннің саласы – Хау өзенінен 1,4-диоксан және басқа да ластаушы заттар сияқты өнеркәсіптік химиялық заттар табылған. 2020 жылы жүргізілген ұлттық зерттеуде Брансуик округінде PFAS концентрациясы ең жоғары болды, себебі бұл аймақ ішу суын Кеп-Фейр өзенінен алады.
The river is the most industrialized river in North Carolina, lined with power plants, manufacturing plants, wastewater treatment plants, landfills, paper mills, and industrial agriculture. Relatedly, the river is polluted by various substances, including suspended solids and manmade chemicals. These chemicals include per and polyfluoroalkyl substances (PFAS), GenX, perfluorooctanesulfonic acid, perfluorooctanoic acid, byproducts of production of the fluoropolymer Nafion; and intermediates used to make other fluoropolymers (e. g. PPVE, PEVE and PMVE perfluoroether). Industrial chemicals such as 1,4 Dioxane and other pollutants have been found in its tributary, the Haw River. In 2020, a national study of tap water found the highest concentration of PFAS in Brunswick County, which gets its drinking water from the Cape Fear River.
Курс
Ол Хейвудта, Ли және Чатем округтері арасындағы округ шекарасына жақын жерде, Иордан көлінен төменгі ағысындағы Терең және Хоу өзендерінің қосылуымен пайда болады. Ол оңтүстік-шығысқа қарай Лиллингтон, Файетвилл және Элизабеттаун қалаларынан ағып өтеді, содан кейін Уилмингтоннан солтүстік-батысқа қарай 16 шақырым жерде Блэк өзенін қабылдайды. Уилмингтон қаласында Солтүстік-Шығыс Кейп-Фер және Брансуик өзендері құяды, ол оңтүстікке бұрылып, кеңейе бастап сағаға айналады және Кейп-Ферден батысқа қарай 5 шақырымдай жерде Атлантика мұхитына құяды. Колониялық дәуірде бұл өзен Солтүстік Каролинаның ішкі аймақтарына басты көлік арнасы болды. Бүгінде өзен бірнеше шлюздер мен бөгеттер арқылы Файетвиллге дейін кеме жүзе алады. Өзеннің сағасы Интракостл су жолының бір бөлігін құрайды. Шығыс жағалауының жасыл жолы өзен бойымен созылып өтеді.
Ластану
Кейп-Фейр өзенінің су жиналатын алабындағы өнеркәсіп, қалалар және шаруашылық жерлер оны ластайды. Ластану нүктелік және нүктелік емес көздерден келеді, оның ішінде фермалар, қалалық ағынды сулар және өзен жағалауларының эрозиясы бар. Бұл зиянды химиялық заттар мен тыңайтқыштар сияқты ластағыштарға, сондай-ақ ірі шөгінділерге, мысалы, еріген қатты заттарға әкеледі. Ластағыштардың арасында көмір шаңы да бар. Кез келген өзен сияқты, судың сапасы әр түрлі аймақтарда абиотикалық және биотикалық факторларға байланысты өзгереді. 2018 жылғы зерттеу көрсеткендей, өзендегі балықтардың қанындағы PFAS мөлшері аквамәдениет шаруашылығында өсірілген балықтарға қарағанда 40 есе артық болды.
Суспензиядағы қатты заттар
Судағы қалыпты тұнбаған қатты заттар – су жүйесіне шығарылып, ерітілмей, суда аспалы күйде қалатын кез келген бөлшектерді (тірі немесе тірі емес) білдіреді. Бұл бөлшектер өзендерге нүктелік емес ластану арқылы немесе 2018 жылы болған Флоренс даулы сияқты ірі нүктелік ластану оқиғалары арқылы енуі мүмкін. Дауылдан бөгет бұзылып, Солтүстік Каролина штатындағы Уилмингтон қаласынан солтүстік-батысқа қарай шамамен 5 миль жердегі Кейп-Фер өзеніне көмір шаңының көп мөлшерде ағып кетуіне себеп болды.
GenX химиялық заттары
GenX – бұл адам жасаған перфторлы және полифторлы алкилді заттар тобына жататын химиялық зат, немесе PFAS, жабыспайтын қасиетке, су мен кір өткізбеуге арналған заттарда қолданылады. GenX – ескі және зиянды PFAS заттары қолданудан шығарылып жатқандықтан, олардың орнына қолданылатын PFAS. GenX Файетвилл қаласындағы Chemours зауытында өндіріледі және зауыттың сарғыш сулары арқылы Cape Fear өзеніне түсіп кеткен. Басқа PFAS сияқты, GenX оңай ыдырамайды және қоршаған ортада жиналуы мүмкін. Өзеннің сағасында Уилмингтон қаласы ауыз су көзі ретінде Cape Fear өзенін пайдаланады. Уилмингтон тұрғындарының қан үлгілерінде GenX анықталды. Бірнеше зерттеуде GenX жабайы жануарларға әсер ететіні көрсетілді. PFAS Cape Fear өзенінен ұсталған жолақты балықтарда табылды және бұл химиялық зат бауыр мен иммундық жүйеге әсер етті. Өсімдіктерде GenX биомассаны азайтып, организмде жинақталады. Бұл биожинақталу түрлерге қарай өзгеше болды. GenX химиялық затының сақталу қабілетін және оны кеуекті материалдар арқылы қалай тасымалдауға болатынын анықтау үшін жасалған зерттеуде, GenX химиялық затының әртүрлі формалары үшін сіңу жылдамдығы жоғары екені анықталды. Бұл зерттеу болашақ зерттеушілерге осы химиялық заттың қасиеттерін түсінуге көмектеседі. GenX топырақ сияқты кеуекті материалдар арқылы өте алатындықтан, ластанған жерлер судан топыраққа дейін тексерілуі керек. Солтүстік Каролинада GenX химиялық заты туралы ақпараттың жетіспеуі адамдардың ауыз судан басқа осы химиялық заттарға қалай ұшырауы мүмкін екендігі туралы білімнің жетіспеушілігіне әкелді. GenX химиялық затының денсаулыққа тигізетін әсері туралы да ақпарат шектеулі, жануарлармен жасалған аз ғана тәжірибелер бауыр мен ұйқы безінің зақымдануын көрсетті. GenX химиялық затына қатысты федералдық ережелер жоқ. Алайда, Солтүстік Каролина Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызмет департаменті «денсаулық мақсатын» белгіледі, бұл реттелмейтін және міндетті емес, төменгі ластану деңгейі, онда уақыт өте келе ешқандай қосымша әсерлер күтілмейді. Озондау және биофильтрация сияқты әдістерді қолдана отырып, ластанған сулардан GenX және PFEA-ны жоюдың тиімділігі туралы ақпарат аз. Көміртегінің әртүрлі формаларын ластанған суды тазалау үшін қолдануға болады. Бұл әдіспен жасалған тәжірибелер көрсеткендей, қысқа тізбекті PFAS сіңірілмейді.