Кіріспе
АҚШ-тың шығыс жағалауындағы ірі өзен, АҚШ-тың шығысындағы өзен – Делавэр өзені. Делавэр өзені АҚШ-тың Атлантика орталық аймағындағы маңызды өзен болып табылады және АҚШ-тың шығысындағы ең ұзын табиғи (бөгетелмеген) өзені. Өзені Нью-Йорк штатының Хэнкок қаласындағы салаларының қосылған жерінен басталып, Нью-Йорк, Пенсильвания, Нью-Джерси және Делавэр штаттарының шекараларымен 454 шақырым (282 миль) ағып, Делавэр шығанағына құяды. Ұлттық жабайы табиғат федерациясы бұл өзенді елдің ұлы суларының бірі деп мойындады, ал American Rivers оны «Солтүстік-шығыстың өмірлік күші» деп атады. Оның су жиналатын алабы 35 066 шаршы километр (13 539 шаршы миль) аумақты қамтиды және 17 миллион адамды, оның ішінде Нью-Йорк қаласының жартысын Делавэр су құбыры арқылы ауыз сумен қамтамасыз етеді. Делавэр өзенінің екі саласы Нью-Йорк штатының Кэтскилл тауларынан басталады: Джефферсон тауындағы Батыс саласы (Шехори округі) және Гранд Гордждағы (Делавэр округі) Шығыс саласы. Бұл салалар Нью-Йорк штатының Хэнкок қаласында бірігіп, Делавэр өзенінің негізгі арнасын құрайды. Оңтүстікке қарай ағатын өзен салыстырмалы түрде жабайы күйінде сақталған, оның 245 шақырымы (152 милі) Жоғарғы, Орта және Төменгі Делавэр ұлттық көрнекті өзендері ретінде қорғалған. Трентон (Нью-Джерси) қаласында Делавэр толысып, кеме жүзе алатын және өнеркәсіптік маңызы зор болады. Бұл бөлік Делавэр аңғарының қалалық аймағының тірегін құрайды және Филадельфия, Камден (Нью-Джерси) және Уилмингтон (Делавэр) порт қалаларына қызмет көрсетеді. Өзен 77 шақырым (48 миль) қашықтықта Листон Пойнтта Делавэр шығанағына құяды.
the river in the Eastern United States
The Delaware River is a major river in the Mid Atlantic region of the United States and is the longest free flowing (undammed) river in the Eastern United States. From the meeting of its branches in Hancock, New York, the river flows for 282 mile (454 km) along the borders of New York, Pennsylvania, New Jersey, and Delaware, before emptying into Delaware Bay. The river has been recognized by the National Wildlife Federation as one of the country's Great Waters and has been called the "Lifeblood of the Northeast" by American Rivers. Its watershed drains an area of 13539 square miles (35,066 km2) and provides drinking water for 17 million people, including half of New York City via the Delaware Aqueduct. The Delaware River has two branches that rise in the Catskill Mountains of New York: the West Branch at Mount Jefferson in Jefferson, Schoharie County, and the East Branch at Grand Gorge, Delaware County. The branches merge to form the main Delaware River at Hancock, New York. Flowing south, the river remains relatively undeveloped, with 152 mile (245 km) protected as the Upper, Middle, and Lower Delaware National Scenic Rivers. At Trenton, New Jersey, the Delaware becomes tidal, navigable, and significantly more industrial. This section forms the backbone of the Delaware Valley metropolitan area, serving the port cities of Philadelphia, Camden, New Jersey, and Wilmington, Delaware. The river flows into Delaware Bay at Liston Point, 48 mile (77 km)
In 1609, the river was visited by a Dutch East India Company expedition led by Henry Hudson. Hudson, an English navigator, was hired to find a western route to Cathay (China), but his encounters set the stage for Dutch colonization of North America in the 17th century. Early Dutch and Swedish settlements were established along the lower section of the river and Delaware Bay. Both colonial powers called the river the South River (Zuidrivier), compared to the Hudson River, which was known as the North River. After the English expelled the Dutch and took control of the New Netherland colony in 1664, the river was renamed Delaware after Sir Thomas West, 3rd Baron De La Warr, an English nobleman and the Virginia colony's first royal governor, who defended the colony during the First Anglo Powhatan War. George Washington's crossing of the Delaware River in 1776 led to the Americans winning the Battle of Trenton, which was a pivotal moment in the American Revolution.
1609 жылы Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясының Генри Хадсон басқарған экспедициясы бұл өзенді зерттеді. Англиялық теңізші Хадсон Қытайға (Катайға) батыс жолын табу үшін жалданып алынған, бірақ оның сапары 17 ғасырда Солтүстік Американы голландтардың отарлауына жағдай жасады. Өзеннің төменгі бөлігі мен Делавэр шығанағы бойында алғашқы голланд және шведтік елді мекендер құрылды. Екі отарлық держава да өзенді «Оңтүстік өзен» (Zuidrivier) деп атады, ал Гудзон өзені «Солтүстік өзен» деп белгілі болды. 1664 жылы ағылшыздар голландтарды ығыстырып, Жаңа Нидерланд колониясын бақылауға алғаннан кейін, өзенге сер Томас Уэст, 3-ші барон Де Ла Уоррдің құрметіне Делавэр деген ат берілді. Бұл ағылшын дворяны және Вирджиния колониясының бірінші корольдік губернаторы бірінші англо-поухатан соғысы кезінде колонияны қорғаған. Джордж Вашингтонның 1776 жылы Делавэр өзенінен өтуі американдықтардың Трентон шайқасында жеңіске жеткеніне әкелді, бұл американдық революцияның шешуші сәті болды.
the river in the Eastern United States
The Delaware River is a major river in the Mid Atlantic region of the United States and is the longest free flowing (undammed) river in the Eastern United States. From the meeting of its branches in Hancock, New York, the river flows for 282 mile (454 km) along the borders of New York, Pennsylvania, New Jersey, and Delaware, before emptying into Delaware Bay. The river has been recognized by the National Wildlife Federation as one of the country's Great Waters and has been called the "Lifeblood of the Northeast" by American Rivers. Its watershed drains an area of 13539 square miles (35,066 km2) and provides drinking water for 17 million people, including half of New York City via the Delaware Aqueduct. The Delaware River has two branches that rise in the Catskill Mountains of New York: the West Branch at Mount Jefferson in Jefferson, Schoharie County, and the East Branch at Grand Gorge, Delaware County. The branches merge to form the main Delaware River at Hancock, New York. Flowing south, the river remains relatively undeveloped, with 152 mile (245 km) protected as the Upper, Middle, and Lower Delaware National Scenic Rivers. At Trenton, New Jersey, the Delaware becomes tidal, navigable, and significantly more industrial. This section forms the backbone of the Delaware Valley metropolitan area, serving the port cities of Philadelphia, Camden, New Jersey, and Wilmington, Delaware. The river flows into Delaware Bay at Liston Point, 48 mile (77 km)
In 1609, the river was visited by a Dutch East India Company expedition led by Henry Hudson. Hudson, an English navigator, was hired to find a western route to Cathay (China), but his encounters set the stage for Dutch colonization of North America in the 17th century. Early Dutch and Swedish settlements were established along the lower section of the river and Delaware Bay. Both colonial powers called the river the South River (Zuidrivier), compared to the Hudson River, which was known as the North River. After the English expelled the Dutch and took control of the New Netherland colony in 1664, the river was renamed Delaware after Sir Thomas West, 3rd Baron De La Warr, an English nobleman and the Virginia colony's first royal governor, who defended the colony during the First Anglo Powhatan War. George Washington's crossing of the Delaware River in 1776 led to the Americans winning the Battle of Trenton, which was a pivotal moment in the American Revolution.
Атаудың шығу тегі
Делавэр өзені Томас Уэсттің құрметіне аталған, 3-ші барон Де Ла Уорр (1577–1618), ағылшын дворяны және Вирджиния колониясының бірінші корольдік губернаторы, ол Бірінші англо-поухатан соғысы кезінде колонияны қорғады. Лорд де ла Уорр поухатандықтарды жазалау үшін, олар колонияның кеңес төрағасы Джон Ратклифті өлтіргеннен кейін және колонияның жаңа қоныстарына шабуыл жасағаннан кейін жазалау науқанын бастады. Лорд де ла Уорр 150 сарбазбен келді, Джеймстаундағы колонияның алғашқы қоныстанушыларын басып қалғандықтан Англияға қайтудан сақтап қалды және Вирджиния колониясын құтқарып қалды. Оның аты француз тіліндегі «de la Guerre» сөзінен шыққан деп есептеледі. Көптеген деректерде, 1664 жылы Ричард Николлс басқарған ағылшын әскерлері голландтарды жеңіп, Жаңа Нидерланд колониясын бақылауға алғаннан кейін өзен мен шығанаққа «Делавэр» деген ат берілгені айтылады. Алайда, өзен мен шығанақ 1641 жылдан бері Делавэр деген атпен белгілі болған. Делавэр штаты бастапқыда Уильям Пенннің Пенсильвания колониясының бір бөлігі болды. 1682 жылы Йорк герцогы Пенннің теңізге шығу туралы өтінішін қабылдап, оған Делавэр шығанағының батыс жағалауындағы аумақты жалға берді, ол «Делавэрдегі төменгі округтер» деп аталды. 1704 жылы Төменгі округтерге жеке провинциялық ассамблея құру үшін саяси тәуелсіздік берілді, бірақ олар 15 маусым 1776 жылы екі колония бөлінгенге дейін Пенсильванияның провинциялық губернаторымен бірге басқарды және АҚШ құрылғаннан кейін штаттар ретінде бөлек қалды. «Делавэр» атауы сонымен қатар Сускехана, Делавэр және төменгі Гудзон өзендерінің бассейндерінде тұратын Ленапе тайпасының ұжымдық аты ретінде де, олардың тілі үшін де қолданыла бастады. Француз және үнді соғысы, Американдық революция және кейіннен АҚШ-тың шығысынан үнділерді күштеп шығару салдарынан туған жағдайлар «Делавэр» атауының Ленапе халқының диаспорасымен бірге Американдық Орта Батыс және Канададағы муниципалитеттерге, округтерге және басқа географиялық нысандарға таралуына әкелді.
Су бөлу
Делавэр өзенінің су жинау алабының ауданы 13 539 шаршы миль (35 066 км²) және АҚШ-тың бес штатындағы 42 округ пен 838 муниципалитетті қамтиды: Нью-Йорк, Нью-Джерси, Пенсильвания, Мэриленд және Делавэр. Бұл жалпы аумақ АҚШ жер көлемінің шамамен 0,4% құрайды. Минисинк – Делавэр өзенінің ағысы соңғы мұз дәуірінде эрозияға ұшыраған тау жыныстарын жапқан мұздық шөгінділерінде жатқан көмілген аңғар. Одан кейін өзен Киттатинни жотасының баурайымен өтеді, Делавэр су айдынында құмтас, кварцит және конгломераттан тұратын тік қабырғаларды кесіп өтеді, содан соң шабындылар мен орманды аймақтармен әртүрленген, тыныш және әдемі елді мекендер арқылы ағып өтеді. Бұл жерден ол Аппалачи жазығынан өтіп, Пенсильвания штатының Истон қаласы тұсында қайтадан төбелерге жетеді. Осы нүктеден бастап өзен ара-арасында әдемі төбелермен және кейбір жерлерде жартастармен шектеледі, олардың ең танымалдары – 3 миль (5 км) ұзындығы және 200 футтан (61 м) биік Нокамиксон жартастары. Нью-Джерсидегі Киттатинни тауының қырлары мен Пенсильваниядағы Блю-Маунтин тауынан өтетін Аппалачи жолы Нью-Джерсидегі Колумбия маңындағы Делавэр су айдынында Делавэр өзенін кесіп өтеді.
Орталық Делавэр аңғары
Пенсильвания штатының Истон қаласында Лехай өзені Делавэр өзенімен қосылады. Трентон қаласында Делавэр Атлант жағалауының құлау сызығынан 8 фут (2 метр) төмен түседі.
Төменгі Делавэр және Таидуотер
Трентоннан төмен Делавэр өзені Филадельфия мен Нью-Джерси аралығында ағып, теңіздің кең, баяу сағасына айналады. Оның бойында көптеген батпақтар орналасқан, және ол Делавэр шығанағына қарай біртіндеп кеңейеді. Делавэр өзені Делавэр мен Нью-Джерси арасындағы шекараны белгілейді. Делавэр – Нью-Джерси шекарасы іс жүзінде Нью-Каслдың он екі шақырымдық аймағындағы өзеннің ең шығыс жағалауында орналасқан, өзен ортасында, арнасының ортасында немесе тальвегте емес. Сондықтан, жағалаудың батысында, бірақ өзеннің Нью-Джерси жағында орналасқан кішкентай жер участақтары Делавэрдің құзыретіндегі пена эксклавтар болып табылады. Қалған шекаралар арнаның ортасымен жүреді.
Тарих
Еуропалықтар 17 ғасырдың басында келген кезде Делавэр өзенінің жанындағы аймақты Ленапе тайпасының түпкі тұрғындары мекендеген. Олар Делавэр өзенін "Ленап Вихиттук" деп атады, яғни "Ленапе тайпасының таяз ағысы" деген мағынаны білдіреді. Делавэр өзені Атлантика орталық аймағының экономикалық және әлеуметтік дамуында маңызды роль атқарды. 17 ғасырда ол голландтардың (Жаңа Нидерланд) және шведтердің (Жаңа Швеция) отарлауына мүмкіндік берді. 1664 жылдан бастап аймақ Англияның иелігіне өтті, квакерлер Пенсильвания (қазіргі Делавэрді қоса) және Батыс Джерси колонияларын құрды. 18 ғасырда Филадельфия, Камден (бұрын Купердің паромдық өтпесі), Трентон, Уилмингтон және Нью-Касл сияқты қалалар Делавэр өзенінің бойында салынды, және олардың бүгінгі күнге дейінгі коммерциялық сәттілігі сауда және энергия алу үшін өзенге қол жеткізуге байланысты. Өзен Солтүстік-Шығыс Пенсильванияның Лехай аңғары мен Солтүстік-Батыс Нью-Джерсиге неміс Палатин иммигранттарының қоныстану жолын ашты, бұл халық аймақтың ауыл шаруашылығының дамуында маңызды рөл атқарды.
Америка революциялық соғысы
Стратегиялық Делавэр өзені Америка Тәуелсіздік соғысы барысында бірнеше маңызды әскери науқандардың ортасы болды. Ең әйгілі оқиғалардың бірі – Джордж Вашингтонның 1776 жылғы 25-26 желтоқсан түні Континенттік армиясымен Делавэр өзенін кесіп өтуі. Бұл 26 желтоқсан таңында Нью-Джерси штатының Трентон қаласын басып алған гессендік әскерлерге қарсы күтпеген шабуылға және жеңіске алып келді. Филадельфия науқаны кезінде Делавэр өзенін бақылау британдықтарға өте қажет болды, бұл олардың теңіз флотына Филадельфияны басып алған әскерлерді жабдықтауға мүмкіндік берді. Осы мақсатта, Делавэр өзенінің жағалауында және бойында Америка және британдық теңіз күштері, сәйкесінше Комодор Джон Хейзелвуд және адмирал Фрэнсис Рейнольдс басшылығымен Ред-Банк шайқасы мен Форт-Миффлин қоршауы болды. Сол науқанның тарихи картасын қараңыз.
Құбырлар
Филадельфия қаласының саудасының ауқымы сол порттың төменгі ағысындағы өзенді жақсартуды өте маңызды етті. Пенсильвания штаты 1771 жылдан бастап шағын жақсартулар жасауға тырысты. Сауда бұрын жоғарғы өзенде маңызды болды, негізінен 1857 жылғы теміржол бәсекесіне дейін. 1830 жылы Истоннан Бристольге дейін өзенмен қатар жүретін Пенсильвания каналының Делавэр бөлігі ашылды. Делавэр және Раритан каналы, Нью-Джерси штатының Делавэр өзенінің жанында Буллс аралынан Трентонға дейін созылып, Делавэр және Раритан өзендерінің суларын біріктіреді, Делавэр өзенінің суларын Нью-Брансуиктегі канал арқылы құйып жібереді. Бұл су жолы әлі күнге дейін Нью-Джерси штаты үшін сумен жабдықтау көзі ретінде қолданылады. Моррис каналы (қазіргі уақытта қолданылмайды және көбінесе толықтырылған) және Делавэр мен Гудзон каналы Делавэр мен Гудзон өзендерін байланыстырды. Чесапик және Делавэр каналы Делавэр өзенінің суларын Чесапик шығанағының суларымен қосады.
Делавэр су алаңы ұлттық демалыс аймағы
Делавэр су айрығы ұлттық демалыс аймағы Делавэр өзенінде, Токс аралының солтүстігінде орналасқан су деңгейін реттеу және су электр станциясын салу жоспарының сәтсіз аяқталуы нәтижесінде құрылды. Бұл бөгет салынғанда, қазіргі саябақтың ортасында 60 шақырымдық көл пайда болып, ол су қоймасы ретінде пайдаланылуы тиіс еді. 1960 жылдан бастап, қазіргі демалыс аймағының жері Армия инженерлік корпусы үшін мәжбүрлі сатып алу арқылы алынды. Жоба кезінде 3000-нан 5000-ға дейін үйлер, соның ішінде тарихи ескерткіштер бұзылды және шамамен 15000 адам қоныс аударды. Ауқымды экологиялық қарсылықтар, қаржы тапшылығы және бөгеттің қауіпсіздігіне қатысты геологиялық сараптаманың қолайсыз нәтижелері салдарынан, 1978 жылы үкімет мүлікті Ұлттық саябақтар қызметіне берді. Ұлттық саябақтар қызметі бұрынғы қауіп төнген аумақтың қорғаушысы болды және федералды үкімет пен айналасындағы қауымдастықтардың көмегімен демалыс орындарын дамытып, қалған тарихи құрылымдарды сақтауға кірісті. Жақын орналасқан Шоуни қонақ үйі 1990 жылдары Делавэр өзенінің жағалауындағы жалғыз демалыс орны ретінде танылды. American Rivers экологиялық ұйымы 2020 жылы Делавэр өзенін "Жыл өзені" деп атады, өйткені соңғы 75 жылда ластануды азайту және жабайы табиғатты қалпына келтіруде үлкен жетістіктерге қол жеткізілді.
Шарап өсіретін өңірлер
1984 жылы АҚШ Қазынашылық департаменті Пенсильвания мен Нью-Джерсидің оңтүстік-шығысында орналасқан «Орталық Делавэр алқабы» деп аталатын шарап өсіретін аймақ немесе «Америкалық жүзім шаруашылығы аймағы» құруға рұқсат берді. Бұл шарап аймағы Филадельфия мен Трентонның солтүстігіндегі Делавэр өзенін қоршаған аумақты қамтиды. Пенсильванияда ол Бакс округінің Делавэр өзені бойындағы жерін құрайды; ал Нью-Джерсиде AVA Хантердон округі мен Мерсер округінде Титусвиллден (Нью-Джерси), Трентоннан солтүстікке қарай Мусконетконг тауына дейін созылады. 2013 жылғы мәліметтерге сәйкес, Орталық Делавэр алқабында Нью-Джерсиде шарап зауыттары жоқ.
Теңіз қатынасы
1885 жылы АҚШ үкіметі Филадельфиядан Делавэр шығанағының терең суларына дейін 26 фут (8 метр) тереңдігі және 600 фут (183 метр) ені бар арнаны жүйелі түрде құруға кірісті. 1899 жылғы Өзен және Порт заңы Филадельфиядан шығанақтың терең суларына дейін 30 фут (9 метр) тереңдігі және 600 фут (183 метр) ені бар арнаны қарастырды. 1941 жылдан бері Делавэр өзенінің негізгі арнасы 40 фут (12 метр) тереңдікте ұсталып келді. Қазіргі уақытта Филадельфия мен Камденнен Делавэр шығанағының аузына дейінгі 102,5 мильдік федералды навигациялық арнаның тереңдігін 45 футқа дейін жеткізу жұмыстары жүргізілуде. Делавэр өзенінің порт кешені – өзен бойында орналасқан порттар мен энергетикалық объектілердің жиынтығы. Оларға Салем порты, Уилмингтон порты, Честер порты, Полсборо порты, Филадельфия порты және Камден порты кіреді. Бірігіп, олар АҚШ-тың ең ірі кеме қатынасы аймақтарының бірін құрайды. 2015 жылы Филадельфия, Камден және Уилмингтон порттары 2243 кемемен 100 миллион тонна жүк тасымалдап, 135 000 тікелей және тікелей емес жұмыс орнын қамтамасыз етті. Импорттың ең үлкен үлесін 490 кемемен жеміс-жидектер құрады, одан кейін 410 кемемен мұнай және 381 кемемен контейнерлер келді. Экспорттың ең үлкен үлесін 470 кемемен контейнерлік тасымалдау құрады. 2016 жылы Делавэр өзенінің порттық құрылыстарына 2427 кеме келді. Жеміс-жидек тасымалдайтын кемелер 577, мұнай тасымалдайтын кемелер 474, контейнерлік жүк тасымалдайтын кемелер 431 болды. Бұрын бұл мұнай және химия өнімдерінің ірі орталығы болды және құрамында Делавэр қалалық мұнай өңдеу зауыты, «Дупонт Чемберс» өндірістік кешені, Клеймонттағы «Оушенпорт» терминалы, Маркус Хук мұнай өңдеу зауыты, Трейнер мұнай өңдеу зауыты, Полсборо асфальт зауыты, Полсборо мұнай өңдеу зауыты, «Игл Пойнт» мұнай өңдеу зауыты және «Суноко Форт Миффлин» кірді. 2011 жылғы мәліметтерге сәйкес, шикі мұнай Делавэр өзенімен тасымалданатын ең ірі тауар болып табылды және барлық жылдық жүк көлемінің жартысын құрады.
Жол қиылыстары
Делавэр өзені Нью-Джерси мен Пенсильвания арасында саяхат етуге үлкен тосқауыл болып табылады. Көптеген ірі көпірлер тек батыс бағытында ғана ақы төленеді және Делавэр өзені мен шығанақ басқармасы, Делавэр өзені порты басқармасы, Берлингтон округі көпір комиссиясы немесе Делавэр өзені бірлескен ақылы көпір комиссиясына қарасты.
Нью-Йорк қаласының сумен жабдықтау
Нью-Йорк қаласы өсіп келе жатқан халқына су жеткізу үшін 15 суқойма салғаннан кейін, Делавэр өзенінің салаларындағы тағы бес суқойма салуға рұқсат ала алмады. Осының салдарынан, 1928 жылы қала Делавэр өзенінен су алуға шешім қабылдады, бұл оны Пенсильвания штатындағы өзеннің қарсы жағындағы, Делавэрді өз сумен қамтамасыз ету үшін пайдаланып келген ауылдар мен қалалармен тікелей қақтығысқа түсірді. Екі тарап та мәселені АҚШ Жоғарғы Сотына жеткізді және 1931 жылы Нью-Йорк қаласына Делавэр өзенінен және оның жоғары ағысындағы салаларынан күніне белгілі бір көлемде су алуға рұқсат берілді.
Ластану
Делавэр өзені жоғары ластану деңгейіне байланысты аймақтармен байланысты. 2012 жылы PennEnvironment және Environment New Jersey ұйымдары мәлімдегендей, Делавэр өзені АҚШ-тағы ең ластанған өзендердің тізімінде 5-орынды иеленді. Белсенділер тобының пікірінше, DuPont Chambers Works компаниясының қалдықтары салдарынан су жолдарында шамамен 7–10 миллион фунт токсикалық химиялық заттар ағып жатыр. PennEnvironment сондай-ақ, өзендегі ластаушы заттар туа біткен ақауларға, әйелдердің сүексіздігіне және қатерлі ісіктерге себеп болуы мүмкін екенін мәлімдейді. Таза су туралы заңның бір бөлігі, өзеннің жағдайы адамдардың балық аулауы мен жүзуі үшін жеткілікті түрде тұрақты болуын қамтамасыз ету керектігін көрсетеді. Өзенді тазалау жұмыстары сәтті жүргенімен, Делавэр өзені Филадельфия/Честер аймағында жүзуге және балық аулауға жарамды жағдайдың талаптарына әлі де толыққанды сай емес. 2023 жылдың наурыз айында Пенсильвания штатының Бристоль қаласындағы Trinseo химия зауытында құбырдың жарылуына байланысты 8000 галлоннан астам латекс қосымшасы Оттер Крик саласына құйылып, Филадельфияда су пайдалануға қатысты ескерту жарияланды.
Су тасқыны
Плотина жобасының іске аспауы өзендегі су тасқынына қарсы бақылаудың жоқтығынан оны осал қалдырды, нәтижесінде қардың еруінен немесе кұйреуінен туындаған бірнеше ауыр су тасқыны оқиғалары болды. 1955 жылдың тамызында, бір апта ішінде аймақтан екі жеке-жеке дауылдың қалдықтары өткеннен кейін рекордтық су тасқыны болды: біріншісі – «Конни» дауыл, содан кейін – «Дайан» дауыл, ол Солтүстік-Шығыс АҚШ-қа келген ең ылғалды тропикалық циклон болып табылады. 1955 жылдың 19 тамызында Пенсильвания штатының Ригельсвилл қаласындағы өзен деңгейін өлшеу станциясы 38,85 фут (12 метр) биіктіктегі рекордтық деңгейді тіркеді. Жақында өзен бойында орташа және күшті су тасқыны оқиғалары болды. Ригельсвиллдегі сол станция 2004 жылдың 23 қыркүйегінде 30,95 фут (9 метр), 2005 жылдың 4 сәуірінде 34,07 фут (10 метр) және 2006 жылдың 28 маусымында 33,62 фут (10 метр) деңгейін тіркеді, бұл 22 фут (7 метр) су тасқыны деңгейінен әлдеқайда жоғары. Делавэрдің жоғарғы бассейнінде жағалау бойында халық тығыз қоныстанбағандықтан, бұл аймақтағы су тасқыны көбінесе табиғи, адам қоныстанбаған су тасқыны жазықтарына әсер етеді. Делавэр бассейнінің орталық бөлігіндегі тұрғындар су тасқынына ұшырады, соның ішінде үш жыл (2004–2006) ішінде болған үш ірі су тасқыны олардың үйлері мен жерлеріне ауыр зақым келтірді. Делавэр бассейнінің Филадельфиядан оңтүстікке қарай, Делавэр шығанағына дейінгі төменгі бөлігі таяз сулы және солтүстікке қарағанда әлдеқайда кең, сондықтан өзенге байланысты су тасқынына бейім емес (бірақ жағалау толқындары осы аймақта шағын су тасқынына әкелуі мүмкін). Делавэр өзені бассейні комиссиясы және жергілікті билік өзен бойындағы су тасқыны мәселесін шешу үшін бірлесіп жұмыс істеп жатыр. Соңғы жылдары су тасқынының өсуіне байланысты, өзен бассейнінің көптеген тұрғындары бірдеңе жасау қажет деп санайды. Жергілікті билік FEMA ұйымымен бірлесіп осы мәселелердің көптерін шешуге тырысты, бірақ жеткіліксіз федералдық қаржының салдарынан прогресс баяу жүріп жатыр.
Атлантикалық есерог
Ұлттық теңіз балық шаруашылығы қызметі Атлант асқабағының қорғалатын ортасы ретінде он алты өзенді белгілеуді қарастырып жатыр, бұл балыққа әсер ететін өзендерді пайдалануға көбірек назар қажет етеді.
Ұлттық табиғи және табиғатты суретті өзен
Өзен Ұлттық жабайы табиғат көрікті өзендер жүйесінің құрамына кіреді.
Жалпы және келтірілген сілтемелер
Делавэрдегі қирау: 1955 жылғы қатерлі су тасқынының тарихтары мен суреттері (2005, Word Forge Books, Ферндейл, ПА) Делавэр өзені аңғарындағы осы ауа райы апаты туралы толыққанды құжаттамалық еңбек.