Құстар туысы: Кіші сұрғылар (Otus)

Кіріспе

Құстар туысы

Құсқұйрықтар (Scops owls) – Strigidae тұқымдасына жататын және Ескі әлемге ғана тән Otus туысына жататын әдеттегі құсқұйрықтар. Otus – 59 түрі бар құсқұйрықтардың ең ірі туысы. Құсқұйрықтардың түсі әртүрлі қоңыр реңктерде болады, кейде олардың төменгі жағы және/немесе беті ақшыл келіп, ағаш қабығына қарсы жасыруға көмектеседі. Кейбіреулері полиморфты, сұрғылт және қызыл қоңыр түрлерде кездеседі. Олар кішкентай және епті, екі жынысы да дене бітімінде тығыз. Әдетте, ұрғашы құсқұйрықтар еркектерге қарағанда ірілеу болады. 20 ғасырдың көп бөлігінде бұл туысқа американдық сыңғырлап өсетін құсқұйрықтар да кірген, бірақ қазір мінез-құлқы, биогеографиялық ерекшеліктері, морфологиясы және ДНК тізбегінің мәліметтері негізінде олар Megascops туысына бөлінді.

Таксономия

Otus тұқымдасын 1769 жылы Уэльстің натуралисті Томас Пеннант үнділік соу (O. bakkamoena) үшін енгізді. Атауы латын сөзі otus және грек сөзі ὦτος ōtos дегеннен алынған, бұл мүйізді немесе құлақты соу дегенді білдіреді (гр. οὖς, ὠτός, "құлақ"). 1809 жылы Мари Жюль Сезар Савиньи ұсынған Scops атауы кіші синоним болып табылады және грек тіліндегі σκώψ (skōps) – шағын соу, Otus scops дегенді білдіреді. XIX ғасырдың ортасына қарай Otus бір ғана тұқымдас емес екені анық болды. Біріншіден, 1848 жылы шыңқырлайтын соулар Megascops тұқымдасына бөлінді. Африканың ақ бетті соулары, олардың үлкен көздері мен ерекше бет түсімен, 1851 жылы Ptilopsis тұқымдасына бөлінді. 1854 жылы Анд тауларының ерекше белгілі ақ тамақ соуы Macabra тұқымдасының жеке түрі ретінде жіктелді. Gymnasio сол жылы Пуэрто-Рико соуы үшін құрылды, ал жалаң аяқты соу (немесе "кубалық шыңқырлайтын соу") келесі жылы Gymnoglaux тұқымдасына бөлінді; кейінгі авторлар осы тұқымды кейде Gymnasio тұқымдасымен біріктірді. Палау соуы, тек 1872 жылы сипатталған және бүгінге дейін жақсы зерттелмеген, 1938 жылы Йосимаро Ямашина Pyrroglaux тұқымдасына бөліп шығарды. ХХ ғасырдың басында таксондарды біріктіру басымдыққа ие болды. 1910 жылы AOU тізімінің 3-ші басылымы шыңқырлайтын соуларды Otus тұқымдасына қайта орналастырды. Бұл қадам толыққанды қабылданбаса да, 20-шы ғасырдың көп бөлігінде басымдық сақталды. 1988 жылы бұл мәселені шешу үшін 140 жыл бұрын бөлінген барлық тұқымдар Otus тұқымдасының ішіндегі кіші тұқымдар деңгейіне қайта қосуға тырысты. Алайда, топтың әртүрлілігі мен ерекшелігі жақсы эволюциялық және филогенетикалық тұрғыдан толыққанды бейнеленбеді, және ДНК тізбегінің деректері қолжетімді болғанға дейін мәселе шешілмеді. 1999 жылы мтДНК цитохром b-ның кең ауқымды соулар бойынша алдын ала зерттеуі, тіпті кіші тұқымдар ретінде қарастырудың да тұрақты емес екенін көрсетті және 1850 жылы ұсынылған көптеген тұқымдарды қабылдау қажет екенін ұсынды. Бұл зерттеулердің сенімділігіне бастапқыда күмәндік білдірілсе де,

The genus Otus was introduced in 1769 by the Welsh naturalist Thomas Pennant for the Indian scops owl (O. bakkamoena). The name is derived from the Latin word otus and the Greek word ὦτος ōtos meaning horned or eared owl (cf. οὖς, ὠτός, "ear"). The generic name Scops that was proposed by Marie Jules César Savigny in 1809 is a junior synonym and is derived from the Greek σκώψ (skōps) meaning small kind of owl, Otus scops. By the mid 19th century, it was becoming clear that Otus encompassed more than one genus. First, in 1848, the screech owls were split off as Megascops. The white faced owls of Africa, with their huge eyes and striking facial coloration, were separated in Ptilopsis in 1851. In 1854, the highly apomorphic white throated screech owl of the Andes was placed in the monotypic genus Macabra. Gymnasio was established in the same year for the Puerto Rican owl, and the bare legged owl (or "Cuban screech owl") was separated in Gymnoglaux the following year; the latter genus was sometimes merged with Gymnasio by subsequent authors. The Palau scops owl, described only in 1872 and little known to this day, was eventually separated in Pyrroglaux by Yoshimaro Yamashina in 1938. In the early 20th century, the lumping together of taxa had come to be preferred. The 3rd edition of the AOU checklist in 1910 placed the screech owls back in Otus. Although this move was never unequivocally accepted, it was the dominant treatment throughout most of the 20th century. In 1988 it was attempted to resolve this by re establishing all those genera split some 140 years earlier at subgenus rank inside Otus. Still, the diversity and distinctness of the group failed to come together in a good evolutionary and phylogenetic picture, and it was not until the availability of DNA sequence data that this could be resolved. In 1999, a preliminary study of mtDNA cytochrome b across a wide range of owls found that even the treatment as subgenera was probably unsustainable and suggested that most of the genera proposed around 1850 should be accepted. Though there was some debate about the reliability of these findings at first,

Эволюция

Скоптар мен сыңғырлап өскен соулардың эволюциялық байланыстары толыққанды анық емес. Бір анық нәрсе – олар өте жақын туыстар; оларды аллопатриялық ареалдарында бірдей экологиялық нишаны толтыратын бауырлас желілер деп санауға болады. Канзастағы кейінгі плиоцен дәуірінен табылған сыңғырлап өскен соудың қазба қалдығы.