Кіріспе

Құс түрлері

Жапондық соу (Otus semitorques) – Strigidae тұқымдасына жататын кішкентай соу түрі. Ол Otus туысына, соу соулар туысына жатады. Жапония, Қытай, Корея және Ресейде қоныстанады. Жапондық соулардың сұр қоңыр реңді қауырсыны, қызыл көздері және айқын құлақ түктері бар. Олар орман, тоғай және тауларда мекендейді. Олар етқоректі, көбінесе жәндіктер мен ұсақ кеміргіштермен қоректенеді. Ағаш қуыстарында ұя салады және аз бала күтіміне алады. Еркектер жұптасу үшін немесе жыртқыштарды қорқыту үшін дауыстарын пайдаланады.

Таксономия

Жапондық кіші сұрғыр құс алғаш рет 1845 жылы Темминк пен Шлегель тарапынан жіктемеленді. Ол барлық сұрғыр құстардың 90% құрайтын нағыз сұрғыр құстар тұқымдасына жатады. Қалған 10% сұрғыр құстар Tytonidae тұқымдасына, яғни қора сұрғыр құстары тұқымдасына жатады. Жапондық кіші сұрғыр құс – Otus туысының құрамына кіреді, ол сұрғыр құстардың ең ірі туысы болып табылады. Бұл туысқа 59 түр кіреді, олар Африка-Еуразия аймағында таралған. Otus туысын алғаш рет Томас Пеннант 1769 жылы үнді кіші сұрғыр құсын ашқан кезде енгізді. O. s. ussuriensis (Buturlin, 1910) – Солтүстік-шығыс Қытай, Оңтүстік-шығыс Сібір және Корея түбегі. O. s. semitorques Temminck & Schlegel, 1845 – Курил аралдары мен Хоккайдо, оңтүстікке қарай Якусима (Осуми аралдары, Оңтүстік Жапония). O. s. pryeri (Gurney, JH Sr, 1889) – Окинавадан Ириомотеге дейін (орталық, оңтүстік Рюкю аралдары, Оңтүстік Жапония).

Сипаттама

Жапондық кіші сұр соуларының биіктігі 16,5–30 см (6,5–12 дюйм), ал қанаттарының ені 60–66 см (23,5–26 дюйм). Олардың салмағы 130–200 грамм (4,5–7 унция). Олардың қауырсындары сұр және қоңыр түсті, бұл оларға қоршаған ортада жасырынуға көмектеседі, себебі олар ағаш қабығына ұқсайды. Бұл түрдің бетінде ақшыл сұр-қоңыр дискі, қызыл көздері, жасыл аяқтары, қауырсынды еңгешектері және жасыл мүсігі болады. Олар көбінесе жапондық кіші сұр соуынан кішірек және ақшыл Collard кіші сұр соуымен шатастырылады. Сонымен қатар, оларды Солтүстік ақ бетті кіші сұр соуымен шатастыру оңай, ол да жапондық кіші сұр соуынан ақшылрақ, бірақ шамамен бірдей өлшемде болады. Бұл түрдің ұшу жылдамдығы сағатына 80 километрге (50 миль/сағ) жетеді.

Тіршілік ету ортасы және таралуы

Жапондық соулар төменгі жазықтықтағы орман, орманды дала және орманды төбелер, сондай-ақ бұталы жерлер мен тауларда мекендейді. Кеміргіштермен қоректенгенде, олар көбінесе жас төлдерді аулайды, себебі ұядағы жас жануарлар сияқты қозғалмайтын олжаны табу оңай. Олар ашық кеңістікте аң аулайды және олжаны және оның ұясын табу үшін дыбысқа тәуелденеді. Аналық 3-4 аптаға дейін жұмыртқаларды күтеді, ал осы уақытта аталық оған тамақ әкеледі. Балапандар мамыр және маусым айларында ұшып кетеді. Олар көптеп кездеседі және адамдарға жақын жерде өмір сүреді. Дегенмен, әсіресе Кореяда, жапондық соулардың адам қызметінен зардап шегуі мүмкін. Көлік апаттары, мекендеу ортасының жойылуы, аң аулау және улану осы түрге қауіпті және оның санының азаюына әкелуі мүмкін.

Мәдени маңызы

Жапон мәдениетінде соулар бақыт, даналық және қайырсыздықтан қорғауды символдайды. Кіші соулар жапон өнерінде, мысалы, қыш ыдыстар мен картиналарда бейнеленеді. Олардың ерекше және құпиялы келбетіне байланысты әдебиетте және фильмдерде жиі кездеседі.