Кіріспе

Ванфу ғибадатханасы – Қытайдың Фуцзинь қаласындағы Хуанбо тауында орналасқан будда ғибадатханасы. Бұл ғибадатхана 33-ші абысы және Чан шебері Йиньюань Лонцзидің туған жері ретінде белгілі. Кейін ол шәкірті Мюянмен бірге Жапонияға сапар шегіп, жапондық Обаку дзен мектебін құрды. 789 жылы Тан әулеті (618–907) кезеңінде Чан шебері Чжэнган құрған бұл ғибадатхана бірнеше рет қирап, қайта салынған. 1989 және 2016 жылдары ғибадатхананың барлық кешені жаңартылды. Обаку мектебінің бас ғибадатханасы – Мампуку-джи осы ғибадатхананың құрметіне аталған.

Тан әулеті

Ғибадатхана алғаш рет 789 жылы Тан дәуірінде (618–907) Чан шебері Чжэнган салған, оны Боруо залы немесе Боре залы деп атаған. Сегіз жылдан кейін ол ғибадатхана ретінде кеңейтілді. Чжэнган Чан буддизмінің алты патриархы Хуиненгтің шәкірті болған. 848 жылы Хуанбо Сюнь осы ғибадатханада монахқа бекітілді. Байжан Хуайхайдан білім мен тәжірибе алғаннан кейін, ол Ванфу ғибадатханасына Чан буддизмін үйрету үшін қайтып келді.

Сун әулеті

Сун династиясының (960–1279) Шоусин кезеңінде (1131–1162) Чан шебері Шангуо Хунань провинциясының Миин ғибадатханасынан Ванфу ғибадатханасына көшіп, он жылдан астам бойы буддалық ілімдерді таратып, буддалық үйретімдерді жеткізді.

Мин әулеті

Хунь-ву дәуірінің 23-ші жылы Мин әулетінің (1368–1644), яғни 1390 жылы, Чжоу Синьцзяньның қолдауымен монах Дасиу ғибадатхананы алғашқы орнында қайта жаңартып салды. Ванфу ғибадатханасы жапон қарақшылары мен Мин әскері арасындағы шайқастарда толығымен қирады. Кейіннен оны 17 ғасырдың соңында Сун Цзяньюань мен Сун Цзиньюань қайта салды. Император "Ванфу Чан ғибадатханасы" деген атты жазып, құрметтеді, ол қазірге дейін қолданылып келеді. 1637 жылы Юньюань Лонгцзи бірауыздан жаңа абат болып сайланды. Ол 30-нан астам зал мен бөлмелерді, оның ішінде Шанмен, Махавира залы, Дхарма залы, қоңырау мұнарасы, барабан мұнарасы және т.б. салу үшін қаражат жинады.

Цин әулеті

1654 жылы, Цинь династиясының Шуньцзи дәуірінің 11-ші жылында (1644–1911), жапон монахтарының шақыруымен Йиньюань Лонцзи монахтар тобын шығыс Жапонияға буддизмді уағыздау үшін алып барды. Оның шәкірті Шыңпей оның орнына жаңа абат болып тағайындалды. Цянлон императоры тұсында монах Цинфу ғибадатхананы жөндеп, қайта жаңартты.

Қытай Республикасы

1928 жылы қатты су тасқыны ғибадатханаға шапты және ғибадатхана ғимараттарының көп бөлігін жойды.

Қытай Халық Республикасы

1949 жылы, Қытай азамат соғысында Коммунистердің ұлтшылдарды жеңген жылы, Ванфу ғибадатханасы қатаң өртке түсті. Апат салдарынан барлық мәдени мұралар, жазбалар, тарихи құжаттар және өнер туындылары зақымдалды немесе жойылды. Дхарма залы мен Аббаттың бөлмесі 1957 жылы қайта салынды. 1979 жылы Ямасиро Симамин бастаған жапондық делегациясы жапондық Обаку будда мектебінің отанына құрмет көрсету үшін келді. 1983 жылы Ванфу ғибадатханасы Қытай Мемлекеттік Кеңесінің шешімімен Хан қытай аймағындағы ерекше маңызды будда ғибадатханасы деп жарияланды. 1989 жылғы сәуір айында ғибадатхананы қайта жаңарту жобасы басталды. Қайта жаңарту жұмысы 8 жылға созылды, 1989 жылдан 1997 жылға дейін жалғасты. 1997 жылдың 8 желтоқсанында жаңа ғибадатхананы көрнекті монахтар қадірледі. 2016 жылы Қытайдың белгілі кәсіпкері Цао Дэван Ванфу ғибадатханасын қайта безендіруге 250 миллион юань (38,4 миллион АҚШ доллары) қаржылай көмек көрсетті.

Сәулет

Қазіргі қолда бар ғимараттар 1989 және 1997 жылдар аралығында салынған, олар Мин және Цин династияларының дәстүрлі сәулет өнері үлгісінде жасалған. Кешенге келесі залдар кіреді: Шанмен, Махавира залы, Төрт Көк патшасының залы, Қоңырау мұнарасы, Дабыл мұнарасы, Гуру залы, Дхарма залы, Йиньюань Лонгцзи ескерткіш залы және т.б.