Франсес Моррелл: Британ саяхатшысы және білім беру саласының қайраткері

Кіріспе

Фрэнсис Моррелл (туған кезде Фрэнсис Мейн Галлуэй; 28 желтоқсан 1937 – 10 қаңтар 2010) – британдық Лейборист партиясының саяхатшысы, 1983 жылдан 1987 жылға дейін Ішкі Лондондық Білім беру органына жетекшілік еткен.

Өмір

Франсис Моррелл Йорк қаласында өсті, сондай-ақ осы қаланың Королева Анна грамматикалық мектебінде және Халл университетінде білім алды. Кейін ол Лондон университетінің Голдсмит колледжінде магистр дәрежесін аяқтады. 1960 жылдан бастап мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді, ал 1964 жылы Брайан Морреллге үйленді. 1970 жылы Фабиан қоғамы мен Ұлттық студенттер одағында баспасөз хатшысы болып жұмыс істеді. Бұл қызмет оны сол кездегі Лейбористік партияның сол қанатының көшбасшысы болып саналатын Тони Беннмен байланыстырды, және олар көптеген маңызды мәселелер бойынша келісімге келді. 1973 жылы Бенн Морреллді келесі сайлауда Лейбористер жеңіске жеткен жағдайда саяси кеңесшісі болуға шақырды. 1974 жылғы ақпан айында өткен жалпы сайлауда ол Челмсфордтан Лейбористтік партияның үміткері болды және 1974 жылдан 1979 жылға дейін Бенннің Өнеркәсіп және Энергетика министрліктеріндегі арнайы кеңесшісі қызметін атқарды. Парламенттік өмірдің барысында Бенн ықпалы азайды, бірақ Моррелл оны парламенттен тыс белсенділер желісімен байланыстыруға тырысты. 1979 жылғы жалпы сайлауда ол бірнеше Лейбористтік сайлау округтерінде (соның ішінде Биркенхед және Манчестер Блэкли) кандидат болып таңдалмады. Лейбористтік партия үкіметтен кеткеннен кейін ол партия ішіндегі өзгерістерді енгізу үшін солшылдар ұйымдастырған «Ранк және қатар мобилизациялық комитетін» құруға көмектесті. Осы ретте ол кейбір БАҚ-та сынға ұшырады: «Private Eye» журналы «Тони Бенннің балта ұстаушысы болуы қаншалықты типик» деп еске салды. «The Eye» сонымен қатар Clerihew өлеңін жариялады: «Франсис Моррелл / ILEA басшысы болу үшін / қара, жұмысшы немесе гомосексуал болмай-ақ / өте жақсы жетістікке жетті». 1981 жылғы Ұлы Лондон Кеңесінің (GLC) сайлауына дейін ол Ислингтон-Саут пен Финсбери округтерінде күресу үшін таңдалды және сайлаудан кейін Кен Ливингстонды қолдаған GLC-нің солшыл фракциясының құрамына кірді. Алайда, Морреллдің мұғалімдік тәжірибесі оны көп уақытын Ішкі Лондон білім беру органында (ILEA) өткізуге мәжбүр етті, оның мүшелігі ішкі ауданды білдіретін GLC мүшелігімен байланысты болды. Ол Брин Дэвис басшылығымен ILEA-ның жаңа солшыл басшылығының орынбасары болып сайланды. Ол оның әлсіз басшылығына қанағаттанбады, GLC әйелдер тобы арқылы өзгерістерге қолдау тапты; 1983 жылдың сәуірінде ол оған қарсы шығып, жаңа көшбасшы болып сайланды. Моррелл басшылығымен ILEA гендерлік теңдікті насихаттаумен айналысты. Орган басқаратын мектептердегі үгіт-насихат деп санайтын нәрсе үшін оңшылдардан қатты сынға ұшырады. Дэвис басшылығының көптеген саясаты сақталды, соның ішінде жоғары шығындар да болды: ILEA 1985 жылға заңсыз жоғары бюджет белгіледі. Премьер-министр Маргарет Тэтчер басқаратын үкімет GLC-ні таратуды ұсынды, сонымен қатар ILEA-ны да таратуды қалады, бірақ мұны істеудің қиын екенін түсінді. Алайда, жаңа заңнама үкіметке ILEA-ның бюджетін шектеуге мүмкіндік берді, ол солай етті. ILEA-ға GLC бір жылға қаржылай көмек берді. 1986 жылы GLC-нің таратылуы ILEA-ға болашақ сайлауды қамтамасыз ету үшін де шаралар қабылдау қажеттігін білдірді. Алдымен ILEA-ның құрамында 12 ішкі Лондон округтерінен делегаттар болуы мүмкін деген ұсыныс айтылды, бірақ ILEA-дағы консерваторлар бұл саясатқа қарсы болды; ақырында тікелей сайлаулар өткізілуіне келісім берілді. Моррелл Лейбористтік партияны науқанға бастады, ал Лондон GLC-нің таратылуына қарсы болғандықтан, Лейбористтік партия жеңіске жетті. Морреллдің өзі де аз дауыспен қайта сайланды, өйткені Социал-демократтар партиясы күшті қарсылық көрсетті. Моррелл 1987 жылы 23 дауысқа 22 дауыспен көшбасшылық лауазымынан шеттетілді, бұл оның екі алдыңғысы қалыптастырған ішкі таңдау дәстүрін жалғастырды. Ол бір ILEA мектебінде талаптарға сай келмейтін мұғалімдерді жетіспейтін мектепке ауыстыруды талап етті және бас тартқандарды жұмыстан шығарумен қорқытты. Келесі жылы ол Парламент спикерінің азаматтық жөніндегі комиссиясының хатшысы болды және 1991-1992 жылдары Королева Мэри және Вестфилд колледжінің аға ғылыми қызметкері болды, содан кейін Азаматтық зерттеулер институтының атқарушы директоры болды. 1995 жылы ол Линда Пейнмен бірлесіп мектептер мен колледждер арасында кәсіби суретшілер мен өнер ұйымдарымен қарым-қатынас орнату үшін құрылған ArtsInform компаниясының бірлескен бас директоры болды.

Frances Morrell was brought up in York, and educated at that city's Queen Anne Grammar School and at Hull University. Much later she undertook an MA at Goldsmiths College, London University. She worked as a schoolteacher from 1960, and married Brian Morrell in 1964. In 1970 she became a Press Officer, working for the Fabian Society and the National Union of Students. This latter role brought her into contact with Tony Benn, then coming to be seen as the leader of the Labour left, and with whom she then agreed on many important issues. In 1973, Benn invited Morrell to be his political adviser should Labour win the next election. She was Labour candidate for Chelmsford at the February 1974 general election, and served as a Special Adviser to Benn at the Departments of Industry and Energy from 1974 to 1979. Benn was increasingly marginalised as the Parliament went on, but Morrell worked to link him with a network of activists outside Parliament. She was unlucky in failing to be selected as candidate for any of several Labour constituencies at the 1979 general election (among them Birkenhead and Manchester Blackley). After Labour left office she helped to create the Rank and File Mobilising Committee, through which the left organised to bring changes in the party. In this capacity she was referred to cynically by some in the media: Private Eye commented "How typical of Tony Benn to have a hatchet woman". The Eye also published a Clerihew: "Frances Morrell / Has done very well / To be leader of the ILEA / Without being black, working class or gay." In the run up to the 1981 Greater London Council (GLC) elections she was chosen to fight Islington South and Finsbury, and on election formed part of the GLC's left faction in support of Ken Livingstone. However, Morrell's background as a teacher led her to spend most time on the Inner London Education Authority (ILEA), membership of which came with membership of the GLC representing an inner borough. She was chosen as Deputy Leader of the new left leadership of the ILEA under Bryn Davies. She became unsatisfied with his leadership, which she considered weak, and built support for a change through the GLC Women's Group; in April 1983 she challenged him and was elected as the new leader. Under Morrell, the ILEA became concerned with promoting gender equality. The authority was severely criticised for what the right wing regarded as propaganda in the schools it administered. Many of the policies of the Davies leadership were continued, which included the high spending: the ILEA deliberately set an illegally high budget for 1985. The government under Prime Minister Margaret Thatcher, which was proposing to abolish the GLC, would have wanted to abolish the ILEA as well, but found it was impractical to do so. However, new legislation allowed the Government to limit the ILEA's budget, and it did so. The ILEA was helped by a bail out from the GLC for one year. The abolition of the GLC in 1986 also meant something had to be done to provide for future elections to the ILEA. It was first suggested that the ILEA could be made up of delegates from the 12 inner London Boroughs, but the Conservative group on the ILEA was strongly against this policy; eventually it was decided that there would be direct elections. Morrell led Labour into the campaign, and with London hostile to the abolition of the GLC, Labour won an easy victory. Morrell was re elected quite narrowly herself, as the SDP had a strong challenge. Morrell lost her leadership in 1987 by 23 votes to 22, continuing a tradition of internal deselection established by both her predecessors. She had insisted that teachers who were surplus to requirements at one ILEA school should transfer to another where there was a shortfall, and threatened to dismiss those who refused. She became secretary of the Speaker of the House of Commons' Commission on Citizenship the next year and a senior research fellow at Queen Mary and Westfield College briefly in 1991–92, before becoming executive director of the Institute for Citizenship Studies. She was joint chief executive of ArtsInform, which she set up with Linda Payne in 1995 to build relationships between schools and colleges with professional artists and arts organisations.

Отбасы

2009 жылы сәуірде Мореллдің күйеуі Брайан өз-өзіне қол жұмсады, ал ол денсаулығы нашарлап, ауырып жүрді. Ол 2010 жылы 10 қаңтарда 72 жасында қатерлі ісіктен қайтыс болды. Оның қызы Дейзи және інісі Питер есімді жақындары бар.