Тігінші – киім тігуші, түзетуші маман. Тарихы XIII ғасырға дейін барып жетеді. Ежелгі Греция мен Римде де тігіншілер кездескен. Гильдиялар арқылы дамыды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кәсіби түрде киім тігетін, жөндеуші немесе өзгертетін адам.
A person who makes, repairs, or alters clothing professionally
Тігінші – киім тігетін немесе өзгертетін адам, әсіресе ерлер киімін тігетін маман. Оксфорд ағылшын сөздігі бұл терминді он үшінші ғасырда пайда болған деп көрсетеді.
A tailor is a person who makes or alters clothing, particularly in men's clothing. The Oxford English Dictionary dates the term to the thirteenth century.
Тарих
Киім жасау ерте заманға дейін барып тоқтаса да, ежелгі Греция мен Римде тігіншілер дүкендерінің, сондай-ақ темірлер мен қайшы сияқты тігін құралдарының бар екендігіне дәлелдер бар. Еуропада тігінші мамандығы жоғары орта ғасырларда гильдиялардың құрылуы арқылы ресми статус алды. Тігіншілер гильдиясы шеберлер, жұмысшылар және шәкірттер жүйесін енгізді. Гильдия мүшелері бәсекелестікті шектеу және сапа стандарттарын белгілеу үшін қағидалар қабылдады. 1244 жылы Болоньядағы тігіншілер гильдиясының мүшелері өз кәсіптерін басқару үшін жарғылар бекітті және тігінші болып жұмыс істейтін әркімнің гильдияға қосылуын міндеттеді. Англияда 1563 жылы қабылданған «Өнершілер туралы» заңға сәйкес, тігінші мамандығына тек жеті жылдық оқудан өткеннен кейін ғана қол жеткізуге болатын кәсіптердің бірі ретінде қарастырылды. Әдеттегі тігінші шеберханасында шебер, жұмыс жетекшісі, бірнеше жұмысшы және шәкірттер болады. Шәкірттер көбінесе жасөспірім шағында оқуларын бастап, ата-аналары (ақы алған үшін) оларды шеберге тапсыратын. Олар тазалау, отты басқару, үтіктеуге арналған темірді қыздыру, тапсырмаларды орындау және мата мен аксессуарларды үйлестіру сияқты қарапайым жұмыстарды атқаратын. Сондай-ақ шәкірттерге тігіншінің отыру позысы үйретілді – тігін кезінде жоғары тақта немесе ойыққа отырып, аяқтарын қиыстырып отыру. Киім тігу ошағы әдетте клиенттерді өлшеу үшін шебер отыратын жақсы жабдықталған бөлмеден тұратын. Кесу, тігу, түйреу және аяқтау жұмыстары жанындағы бөлмелерде орындалатын. Англияда тігінші мамандығымен байланысты көптеген жағымсыз пікірлер болды. Тігіншілерді көбінесе «қырқыш», «бодкин», «тұмба», «ұсқын» және «қаз» (тігіншінің «қазы» немесе темірін білдіреді) деп атаған. Уильям Шекспирдің пьесаларында тігіншіні әртүрлі «жіп», «тұмба» және «мақта» деп атаған. Әдетте, тігіншілердің шамадан тыс ішімдік ішетіні және әйелге тән мінез-құлықтары бар екені есілген (мүмкін, тігінді әйелдердің жұмысы деп есептегендіктен). Олар денесі әлсіз және нәзік деп есептелді. Олардың диетасы көбінесе капустадан тұратын. Комикстерде оларды аңшы немесе әйелінің ықпалындағы күйеу ретінде бейнелеген. Сол кездегі кең таралған мақал: «Тоғыз тігінші адам жасайды». Басқа да қолөнер кәсіптері сияқты, тігіншілер де жұмысшыларды іздеу үшін «келу үйіне» немесе «келу үйлеріне» жүгінетін, онда олар жұмысшыларды таба алатын. Кейде, келу үйі тағайындаған білікті жұмысшы шебермен тұрақты жұмысқа қабылданатын. Еңбекақы және жұмыс уақыты туралы заңдарды орындамаған шеберлер келу үйіне кіру құқығын жоғалтатын, ал жұмысы нашар деп есептелген жұмысшылар келу кітабынан шығарылатын. Көптеген тігіншілер ұзақ сағат бойы тек шам жарығымен қолмен тігіп, соқыр болып қалды. Тігіншілерге деген сұраныс қыста ең жоғары болды, ал жазда олар бірнеше ай бойы жұмыссыз қалатын. 18 ғасырда бұл мамандық ірі масштабты және мамандандырылған өндіріске қарай өзгере бастады. Дағдылардың иерархиясы қалыптасты, ең беделді деңгей мата кесушілерге берілді. «Жай тігушілер» «кесушілерден» төмен саналды. Шебердің шеберханасында жұмыс істейтіндерге өз үйінде жұмыс істейтіндерге қарағанда көбірек құрмет көрсетілді. Тапсырмалар көбірек мамандандырылды; ғасырдың соңына қарай бір адам жағалар мен жеңдерге ғана назар аударуы мүмкін. Бұл мамандық Англияда еңбек дауларын тудырған алғашқы мамандықтардың бірі болды, тігіншілер ұзақ жұмыс уақытына, төмен жалақыға және шеберханадан тыс әйелдер мен балалар сияқты жұмысшыларды пайдалануға қарсы жиі ереуілге шықты. Ереуілдер көбінесе сәтсіз аяқталды; кейбір қатысушылар түрмеге жабылды немесе Америкаға немесе Австралияға жер аударылды. Бұл тәртіпсіздіктер Парламентті тігіншілер саласындағы жалақы, жұмыс уақыты және еңбек жағдайларына қатысты ережелерді қабылдауға ықпал етті. Тігіншілер Англияда кәсіподақ құрған алғашқы мамандықтардың бірі болды. 1851 жылғы британдық санақ бойынша 152 672 тігінші тіркелді, бұл сол кездегі теміржол саласының барлық қызметкерлерінен көп, және бұл көрсеткіш ғасыр бойы өсті. Сол кезде көптеген тігіншілердің өмір сүру және жұмыс жағдайлары нашарлаған, бірақ бұл мамандық Лондонның төртінші ірі мамандығы болып қала берді. Бір себеп – «жеңіл киімдердің» кеңінен таралуы: арзан, дайын киім. Тағы бір себеп – тігіншілердің басым көпшілігі шеберханаларда жұмыс істемейтін, көбісі жұмыс берушілердің дүкендерінен тыс жерде жұмыс істейтін болды. Сырттан жұмыс істейтіндерге сүйенген шеберлер жарық пен жылуға, сондай-ақ кейбір материалдық шығындарды үнемдеді. Жұмысты бақылау үшін жұмыс жетекшілеріне ақы төлемей, шеберлер сапасы төмен өнімдер үшін сырттан келген жұмысшыларға айыппұл салды. Сырттан жұмысшыларды пайдалану шеберлерді сағаттар мен жалақыны регламенттеген заңдық шектеулерден де босатты. Шеберханадан тыс жұмыс істейтін тігіншілер киім тігуге әйелдері мен отбасы мүшелерін тартты, бұл олардың табысын арттыру үшін өндірісті күшейтті. Кейбір тігіншілер жұмыстың кейбір бөліктерін мердігерлерге тапсырды. Келу үйі жүйесі тоқтатылды. 1814 жылы «Өнершілер туралы» заң күшін жойғанда, оқушылық талабы жойылды, сондықтан тігіншілер енді мамандыққа кіруді бақылай алмады. 1827 және 1834 жылдарғы тігіншілер ереуіліне әйелдерді сырттан жұмысқа алуға қарсылық себеп болды. Басқа салалардан айырмашылығы, технологиялық жетістіктер мамандықтардың төмендеуіне әкелген, тігіншілер саласындағы жұмыс әдістеріндегі өзгерістер механикалық тігіш машинаның дамуынан бірнеше ондаған жыл бұрын болды.
Although clothing construction goes back to prehistory, there is evidence of tailor shops in Ancient Greece and Rome, as well as tailoring tools such as irons and shears. The profession of tailor in Europe became formalized in the High Middle Ages through the establishment of guilds. Tailors' guilds instituted a system of masters, journeymen, and apprentices. Guild members established rules to limit competition and establish quality standards. In 1244, members of the tailor's guild in Bologna established statutes to govern their profession and required anyone working as a tailor to join the guild. In England, the Statute of Artificers, passed in 1563, included the profession of tailor as one of the trades that could be entered only by serving a term of apprenticeship, typically seven years. A typical tailor shop would have a master, a foreman, several journeymen, and apprentices. The apprentices, often beginning their training as young adolescents and indentured to the master by their parents (for a fee), performed menial tasks such as cleaning, managing the fires to heat the pressing irons, running errands, and matching fabric and trims. Apprentices were also taught the "tailor's posture", to sit cross legged on a raised board or bench while they sewed. A tailoring establishment then generally consisted of a well appointed room in which the master would measure customers. Cutting, sewing, buttonholes, and finishing work were performed in adjoining rooms. In England, there were many negative associations with the profession of tailoring. Tailors were often called "snips", "bodkins", "thimbles", "shreds", ", and "geese" (referring to the tailor's "goose" or iron). In William Shakespeare's plays, a tailor was variously called a "thread", a "thimble", and a "rag". By reputation, tailors were generally presumed to drink to excess and to have effeminate tendencies (likely because of the view of sewing as a woman's activity). Tailors were presumed to be physically weak and to have delicate constitutions. It was commonly asserted that their diets consisted of cabbage. In comics, they were portrayed as cuckolds or henpecked husbands. A common saying at the time was "Nine tailors make a man". As with other artisanal trades, tailors relied on the "house of call" or "call houses", a trade club at which they could procure workmen. Sometimes, a skilled journeyman assigned by the call house would be taken on permanently by the master. Master tailors who failed to comply with laws of wages or hours could lose access to the call houses, and journeymen whose work was reported as poor could be removed from the call book. Many tailors became virtually blind from the extensive hours of stitching by hand with only candelight to illumine the work. The call for tailoring peaked in the winter, and tailors were often unemployed for several months over the summer. During the 18th century, the profession began to shift toward large scale and specialized production. A hierarchy of skills resulted, with the most prestigious level reserved for those who cut the cloth. "Mere sewers" ranked below the "cutters". More respect was given to those who worked in a master's workshop than those who took in piecework in their own home. Tasks grew more specialized; by the end of the century, one individual might focus solely on collars and sleeves. The trade was one of the first in England to exhibit labor disputes, with tailors frequently on strike against lengthy working hours, low wages, and the use of laborers outside the workshop such as women and children. The strikes generally failed; some participants were imprisoned or transported to America or Australia. The unrest eventually influenced Parliament to establish rules for wages, hours, and working conditions in the tailoring industry. Tailors were one of the first trades in England to form a labor union. The British census in 1851 identified 152,672 tailors, more than the entire railway industry at the time, and that number increased throughout the century. By then, living and working conditions of many tailors had deteriorated, but the trade was still the fourth largest of London professions. One factor was the growing availability and popularity of "slops": cheap ready made clothing. Another was a shift from the vast majority of tailors being engaged in workshops to most working outside the shops of employers. Master tailors who relied on outside workers saved themselves the costs of lighting and heating, as well as some supplies. Rather than pay for foremen to supervise the work, masters would fine the outside workers for inferior products. Using outside workers also freed masters from the legal constraints that dictated hours and wages. Tailors who worked outside of workshops began to use their wives and family members in manufacturing garments, which increased their production to maximize their incomes. Some tailors would subcontract aspects of the work to laborers. The house of call system was abandoned. When the Statute of Artificers was repealed in 1814, it abolished the apprenticeship requirement and so tailors could no longer control admission to the trade. Tailor strikes in 1827 and 1834 were largely motivated by opposition to employing women as outworkers. Unlike other industries, in which technological advances contributed to decline of trades, the changes to the work methods in the tailoring industry that led to its decline had occurred several decades before the development of the mechanical sewing machine.
Тегін тігу
14 ғасырда Еуропада ерлер жакеттерін төсеммен қаптау танымал болды. Уақыт өте келе, киімнің астына қосымша төсемдер салынып, киімнің денеге жақсы жабысып, әдемі түрін сақтауына көмектесті. 19 ғасырда жақсы тігілген киімдер иесіне қатал сай келіп, астыңғы құрылымы одан да нәзік болды. Қазіргі заманғы машиналар пайда болғанмен, тапсырыс бойынша тігілген костюмнің тігісінің 75 пайызы әлі де қолмен жасалады. Тігіншілердің кесу жұмыстары туралы ең алғашқы жазба 1580 жылы Испанияда пайда болды. 16 ғасырдағы испан тігіншісі Хуан де Алсега "Геометрия, практика және үлгі кітабы" ("Libro de Geometría, practica, y traça") атты кітап жариялады, онда матаның ең тиімді пайдаланылуын қамтамасыз ету үшін үлгілерді қалай дайындау әдістері сипатталған. Алсега ерлер мен әйелдер киімдерінің 23 түріне қатысты 163 үлгіні нақты өлшемдермен суреттеді. Шебер тігіншілер киім үлгілерін жасау үшін өздерінің құпия әдістерін қолданды. 1790 жылға дейін кесуге қолданылатын үлгілер шеберлердің эксклюзивті коммерциялық құпиясы саналды. 18 ғасырдың соңында үлгілерді ғана емес, кесу және орналастыру туралы нұсқауларды да қамтитын басылымдар кеңінен қолжетімді болды. Кейбір шебер тігіншілер мен кескіштер үлгілер мен шаблонға қоса, "көздің тасын" пайдалану әдісін қолданды: бұл сандарға емес, өз көзіңізге және тәжірибеңізге сене отырып, қолмен үлгі жасаудың еркін тәсілі. Үлгіні дайындау үшін қаламның орнына көбінесе сырға қолданылады.
Tailoring men's jackets by adding underlayers of padding became fashionable in Europe by the 14th century. Over the years, additional areas were padded to provide an understructure that helped the garment lie neatly on the body. By the 19th century, well tailored garments were carefully fit to the wearer with a more subtly shaped understructure. Even with the advent of modern machines, nearly 75 percent of a custom tailored suit's stitching is still done by hand. The earliest extant work on cutting by tailors is from Spain in 1580. Juan de Alcega, a Spanish tailor in the 16th century, published Libro de Geometría, practica, y traça (Book on Geometry, Practice, and Pattern) which documented methods of laying out patterns to achieve the most economical use of the fabric. Alcega illustrated 163 patterns to scale in 23 categories of men's and women's garments. Master tailors used proprietary methods for creating their clothing patterns. Up until approximately 1790, patterns to be used for cutting were considered trade secrets to be exclusively owned by the masters. By the late 18th century, publications that not only printed patterns but also gave directions for cutting and layout were widely available. In addition to patterns and templates, some master tailors and cutters use the rock of eye method of cutting: which is a freehand way of drafting a pattern by trusting your eye and experience rather than focusing on numbers. Instead of using pencil to draft the pattern, the rock of eye typically involves chalk to mark.
Өңірлік стильдер
Тігіс әдістері сан алуан болғандай, әр аймақта әр түрлі стильдер де кездеседі. Бұған әлемдегі климат пен мәдениеттің әртүрлі болуы себеп, нәтижесінде кәсіптік тігісте әр өңірдің өзіндік "үй стилі" қалыптасады.
Just as there are various methods of tailoring, there are also styles that differ regionally. This is due to different climates and cultures in the world, causing "house style" cuts of the trade.
Британдық кесу
Британдық костюмнің силуэті әскери тігіннен әсер алады, бел және иықтардың анық болуымен ерекшеленеді. Көзделетін образ – жоғары сыныпты джентльмендікі. Британдық тігімнің ерекшеліктерін ішкі құрылымның әртүрлі тәсілдері арқылы анықтауға болады. Ұлыбританияның климаты (мысалы) Жерорта теңізінен салқын болғандықтан, британдық кесімдер ауыррақ болып келеді және әскери стильдің ықпалы зор. Бұл стильдегі қабаттама 3 деңгейден тұрады: дене бөлігі үшін жүн немесе түйе жүнінен жасалған мата, кеуде аймағы үшін жылқы қылынан жасалған бөлік, ал еркектік пішін беру үшін фланельді домет қолданылады. Британдық костюмдердің иықтары көбірек тігіледі. Британдықтар қолданатын маталардың тығыздығы суық климатқа байланысты 9-13 унция аралығында болады. Бұл кесім стилінің авторы Генри Пул & Co және H. Хантсман & Sons болып саналады. Британдықтар сонымен қатар өздерінің аса танымал таңбалық белгісі – Дрейп кесімін жасаумен де мақтанады, оның авторы Фредерик Шолте, ол Андерсон мен Шепардтың негізін қалаушыларын тәрбиелеген.
The silhouette of a British cut suit is influenced by military tailoring, with a defined waist and shoulders. The target image is that of an upper class gentleman. The British cut of tailoring can be defined by various ways of inner construction. Since the United Kingdom has a cooler climate than (for example) the Mediterranean, the cut of the British is more heavy, with a more military influence. This style of canvassing has 3 layers, a wool or camel hair canvas for the body, a horsehair chest piece for the breast area, and a flannel domette for a more masculine pronounced bulk. The shoulders of the British are more padded. The fabrics used by the British are in the range of 9 13 oz due to the colder climate. This style of cut can be credited to Henry Poole & Co, and H. Huntsman & Sons. The British are also credited in creating their ever so popular trademark, the Drape cut, credited to Frederick Scholte who trained the founders of Anderson & Sheppard.
Италиялық кесінді
Италиялық кесімдегі костюм киген адамға ең тартымды көрініс беру үшін жұмсақ тігістермен жасалған әдемі пішінге ие. Солтүстік Италияда костюм жакеттері көбінесе тік иықты болады, ал оңтүстік Италияда табиғи иыққа басымдық беріледі. Британдық кесім сияқты, итальяндық кесім де ішкі құрылысымен ерекшеленеді. Италия Оңтүстік Еуропада орналасқандықтан және жылы климатқа ие болғандықтан, итальян тігіншілері ауа райына сәйкес жеңіл және салқын костюмдер жасады. Олардың әзірлеген әдісі итальяндық-еуропалық кесім деп аталады. Бұл кесім жеңіл, матасы 7-9 унция салмақты. Кенептің қалыңдығы 1-2 қабаттан тұрады, оның ішінде зығыр кенеп және жеңіл жылқы шашы қолданылады. Италиялық иықтар табиғи, кейде "жеңнің сызығы" және иықтың дөңгелек пішіні байқалады. Бұл кесім британдық кесімге қарағанда тар және күнделікті киюге қолайлы. Осы кесімдерді жасаған тігіншілер – Brioni және Rubinacci. Италиялық тігінші жасаған жеке тігілген костюмдер “su misura” деп аталады. “Su misura” костюмінің орташа бағасы – 300-1000 доллар, бірақ ең жақсы тігіншілерден жасалғандары одан да қымбатқа түсуі мүмкін. Шебер тігінші костюмді шамамен 40 сағатта тіге алады. Италияда тігіншілердің саны жыл сайын 8 пайызға азайып келеді, 2016 жылғы мәліметтер бойынша 750-ден аз тігінші қалды.
An Italian cut suit offers a flattering shape with soft tailoring, aiming for the most attractive appearance for the wearer. A suit jacket in northern Italy will usually have a square shoulder, while in southern Italy, the preference is for a more natural shoulder. Like the British cut, the Italian cut is defined by its inner construction. Since Italy lies in southern Europe and has a warm climate, the Italian tailors developed a cut that was light and cooler to coincide with the conditions. What they developed is called the Italian/European cut. This cut is more light, with fabrics ranging from 7 9 oz. This way of doing canvas has a range of 1 2 layers, a linen body canvas, and a light horsehair canvas. The Italian shoulder is more natural, and sometimes has a "shirt sleeve" with a roping head. The cut is also slimmer than the British, with a more casual setting. The tailors credited with these cuts are Brioni and Rubinacci. Bespoke suits created by an Italian tailor are called su misura. The average cost of a su misura suit is between and , although one might cost more than from the finest tailoring houses. A master tailor can create a suit in approximately 40 hours. The number of tailors in Italy decreases at a rate of 8 percent annually, with fewer than 750 tailors as of 2016.
Америка кескіні
Америкалық киім тігу итальяндық және британдық тәсілдердің қоспасы болып табылады. Америкалық кесім кең және еркін, табиғи иықпен және жеңіл иық жастығымен сипатталады. Америкалық тігіншілер көбінесе жеңіл кенеп қолданады, онда тек кенеп пен фланельді домтет пайдаланылады. Америкалықтардың ең танымал кесімі – Айви Лигасы кесімі. Осы кесімді жасаған тігіншілердің есімдері белгісіз.
The American cut of tailoring is a mix of the Italian and the British ways. The American cut is more baggy and full, with a natural shoulder that is lightly padded. American tailoring usually involves doing light canvas, where only the canvas and the flannel domette are used. The most well known cut developed by the Americans is the Ivy League cut. The tailors credited with this cut remain anonymous.