Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Месопотамияның сауаттылық және жазушылар құдайы
Mesopotamian god of literacy and scribes
Набу (,) – бұл сауаттылық, зиялы дамыту өнері, жазушылар мен даналықтың бабылдық қамқоршы құдайы. Ол вавилондық астрономияда классикалық Меркурий планетасымен байланысты.
Nabu (, ) is the Babylonian patron god of literacy, the rational arts, scribes, and wisdom. He is associated with the classical planet Mercury in Babylonian astronomy.
Этимологиясы мен мағынасы
Ақкад тіліндегі nabû сөзі "жариялаушы" немесе "өкілетті тұлға" мағынасын білдіреді, және оның түбі семит тілдеріндегі n b y немесе nbʾ түбірінен шыққан. Бұл сөз [[:Wiktionary:نبي]] және [[:Wiktionary:נביא]] сөздерімен туыс, олардың барлығы "пайғамбар" дегенді білдіреді.
The Akkadian nabû means "announcer" or "authorised person", derived from the Semitic root n b y or nbʾ. It is cognate with , [[:Wiktionary:نبي, and [[:Wiktionary:נביא, all meaning 'prophet'.
Тарих
Набуға бабылдіктер мен ассириялықтар құлшылық еткен. Набу б.з.б. 1-ші мыңжылдықта бабылдіктер арасында маңызға ие болды, ол Мардуктың ұлы ретінде танылды. Набудың ғибадатханасында ерекше каллиграфиялық шеберлікпен жасалған саз тақталар құрбандық ретінде ұсынылды. Оның әйелі – аккадтық құдайы Ташмет. Жазу құдайы ретінде Набу адамдарға белгіленген тағдырларын жазып, Нинурта жазушы құдайымен теңестірілді. Оракул ретінде ол Месопотамияның ай құдайы Синмен байланысты болды. Набуға 2-ші ғасырға дейін құлшылық ету жалғасты, содан кейін клинопись жоғалған өнерге айналды.
Nabu was worshiped by the Babylonians and the Assyrians. Nabu gained prominence among the Babylonians in the 1st millennium BC when he was identified as the son of the god Marduk. Clay tablets with especial calligraphic skill were used as offerings at Nabu's temple. His wife was the Akkadian goddess Tashmet. As the god of writing, Nabu inscribed the fates assigned to men and he was equated with the scribe god Ninurta. As an oracle he was associated with the Mesopotamian moon god Sin. Nabu was continuously worshipped until the 2nd century, when cuneiform became a lost art.
Месопотамиядан тыс жерлер
Набуға табыну ежелгі Египетке тарады. Набу аты бар есімдер – Египеттегі семит тілінде сөйлейтін халық арасында ең көп кездесетін теофориялық есімдер, дәл осылай Нео-Вавилондық мәтіндерде де болған. Набу сонымен қатар Елефантина мен Асванда Яхве, Нанай, Бетел, Анат және Аспан патшайымы сияқты құдайлармен бірге қанаандықтар мен израильдіктердің құдайларының бірі болды. Еврей Библиясында Набу Ишая 46:1 және Еремия 48:1-де Nəḇo (נְבוֹ) деп еске алынады. Эллинистік дәуірде Набу кейде Аполлонмен, пайғамбарлық сыйлаушы ретінде теңестірілді. Набу даналық құдайы және құдайлық хабаршы болғандықтан, оны грек құдайы Гермес, рим құдайы Меркурий және египет құдайы Тотпен байланыстырды.
Nabu's cult spread to ancient Egypt. Names with Nabu in them are the most common theophoric names for Semitic speakers in Egypt as it was in the Neo Babylonian texts. Nabu was also one of the Canaanite and Israelite deities worshipped in Elephantine and Aswan alongside gods like Yahweh, Nanay, Bethel, Anat, and the Queen of Heaven. In the Hebrew Bible, Nabu is mentioned as Nəḇo (נְבוֹ) in Isaiah 46:1 and Jeremiah 48:1. In the Hellenistic period, Nabu was sometimes identified with Apollo as a giver of prophecies. As the god of wisdom and a divine messenger, Nabu was linked with the Greek god Hermes, the Roman god Mercury, and the Egyptian deity Thoth.