Кіріспе

1957 жылы сәуірде BBC телеарнасында таратылған Ақымақтар күнінің әдемі әзілі

Спагетти ағашы әдемі әзілі – 1957 жылғы Ақымақтар күнінде BBC-нің «Панорама» ақпараттық бағдарламасы арқылы таратылған үш минуттық әзіл хабарлама. Онда Швейцарияның оңтүстігіндегі бір отбасының спагеттиді өздерінің «спагетти ағашынан» жинап алатыны көрсетілді. Сол кезде спагетти Ұлыбританияда көп танымал емес еді, сондықтан көптеген британдықтар оның бидай ұны мен судан жасалатынын білмеді. Кейіннен көптеген көрермендер өздерінің спагетти ағаштарын қалай өсіруге болатыны туралы кеңес алу үшін BBC-ге хабарласты. Он жылдар өткен соң CNN бұл хабарламаны «кәдімгі жаңалықтар ұйымы жасаған ең ірі әдемі әзіл» деп атады.

Эфир

1957 жылы 1 сәуірде, Ақымақтар күніне арналған әзіл ретінде дайындалған хабарлама, Швейцарияның оңтүстігіндегі Тичино кантонындағы бір отбасының жұмсақ қыстан кейін және «спагетти құрттарының дерлік жоғалуынан» кейін мол спагетти жиналымын көрсетті. «Жеміс-жидектерді жинау мерекесі» деп аталатын дәстүрлі бағдарлама көрсетілді, онда спагеттидің қажетті ұзындығын беретін штаммды дамыту үшін қажетті селекция талқыланды. Кейбір сахналар Хертфордширдегі Лондон жолындағы (қазір жабық) Pasta Foods фабрикасында және Швейцарияның Кастагнола қаласындағы қонақ үйде түсірілді. «Панорама» операторы Шарль де Ягер, Австриядағы мектебіндегі мұғалімдердің сыныптастарын олардың ақымақтығы үшін қысым көрсеткенін есіне түсіргеннен кейін осы оқиғаны ойлап тапты – егер оларға спагетти ағаштарда өседі десе, олар сенеді. «Панорама» редакторы Майкл Пикок 2014 жылы BBC-ге де Ягерге 100 фунт стерлингтік бюджет бергенін және оны жолға шығарғанын айтты. Хабарламаны беделді тележүргізуші Ричард Димблби дауыстық тіркеу арқылы сенімдірек етті. Пикок Димблбидің олардың әзіл үшін оның беделін пайдаланып жатқанын білгенін, Димблбидің бұл идеяны ұнатқанын және оған ынтамен кіріскенін айтты. Сол кезде Ұлыбританиядағы 15,8 миллион үйдің 7 миллионында (шамамен 44%) теледидарлар болды. 1950 жылдардағы Ұлыбританияда спагетти күнделікті тағам емес еді, ол көбінесе қызанақ соусындағы консервіленген спагетти арқылы белгілі болды және көптеген адамдар оны экзотикалық деликатес деп санайтын. 1957 жылдың 1 сәуірінде бағдарламаны шамамен сегіз миллион адам көрді, ал келесі күні жүздеген адамдар оқиғаның рас емеуіне күмән келтіріп, спагетти өсіру және өз спагетти ағаштарын қалай өсіру туралы қосымша ақпарат сұрады; BBC оларға «спагеттидің бір тармағын қызанақ соусының банкасына салып, жақсы нәтиже күтіңіз» деді.