Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эдгар Аллан Поның жалған хабары
1844 жылғы шар туралы жалған хабар
Edgar Allan Poe hoax
the 1844 balloon hoax
"Шар туралы жалған хабар" – американдық жазушы Эдгар Аллан Поның 1844 жылы Нью-Йорктегі The Sun газетінде алғаш жарияланған газет мақаласының жинақтары мен антологияларында қолданылатын атау. Бастапқыда шын оқиға ретінде ұсынылған мақалада еуропалық Монк Мейсонның газды шармен Атлант мұхитын үш күнде кесіп өту сапары туралы айтылған. Кейін бұл жалған екені анықталды және оқиға екі күннен кейін қайтарылып алынды.
"The Balloon Hoax" is the title used in collections and anthologies of a newspaper article by American writer Edgar Allan Poe, first published in 1844 in The Sun newspaper in New York. Originally presented as a true story, it detailed European Monck Mason's trip across the Atlantic Ocean in only three days in a gas balloon. It was later revealed as a hoax and the story was retracted two days later.
Шолу
"Баллон туралы аңыз" деп белгілі болған оқиға алғаш рет Нью-Йорктегі "The Sun" газетінде жарияланды. Мақалада еуропалық Монк Мейсонның Атлант мұхиты арқылы 75 сағатқа созылған, ауадан жеңіл баллонмен саяхат жасауы туралы егжей-тегжейлі және өте сенімді ақпарат, сондай-ақ аппараттың схемасы мен техникалық сипаттамалары келтірілген. По, кем дегенде, ішінара, 1835 жылы осы газетте жарияланған "Ұлы Ай аңызы" деп аталатын бұрынғы журналистік алаяқтықтан шабыттанған болуы мүмкін. Сол алаяқтықтың күдікті авторларының бірі Ричард Адамс Локк, "Баллон аңызы" жарияланған кезде Поның редакторы болған. По он жыл бойы газеттің "Ұлы Ай аңызын" плагиаттағанына (Локк арқылы) шағымданды, бұл идея Поның аса сәтті болмаған "Бір Ханс Пфаолдың теңдесі жоқ оқиғасы" әңгімесінен алынған. По "The Sun" газетінің өзінің әңгімесінен үлкен пайда тапқанын, ал оған бір тиын да бермегенін сезді. (Поның "The Sun"-ға деген ашуы Мэтью Гудманның 2008 жылғы "Күн мен Ай" кітабында сипатталған.)
The story now known as "The Balloon Hoax" was first printed in The Sun newspaper in New York. The article provided a detailed and highly plausible account of a lighter than air balloon trip by European balloonist Monck Mason across the Atlantic Ocean taking 75 hours, along with a diagram and specifications of the craft. Poe may have been inspired, at least in part, by a prior journalistic hoax known as the "Great Moon Hoax", published in the same newspaper in 1835. One of the suspected writers of that hoax, Richard Adams Locke, was Poe's editor at the time "The Balloon Hoax" was published. Poe had complained for a decade that the paper's Great Moon Hoax had plagiarized (by way of Locke) the basic idea from "The Unparalleled Adventure of One Hans Pfaall", one of Poe's less successful stories which also involved similar inhabitants on the Moon. Poe felt The Sun had made tremendous profits from his story without giving him a cent. (Poe's anger at The Sun is chronicled in the 2008 book The Sun and the Moon by Matthew Goodman.)
Қабылдау және маңыздылығы
По өзінің әңгімесі қоздырған ынтаны сипаттай келе, ол Sun ғимараты газеттің көшірмелерін алуға ниеттенген адамдармен "қоршауға алынды" деп жазады. "Газетті алуға осындай құлшыныс көрген емеспін", - деп жазды ол. Бұл әңгіменің әсері сол кезеңдегі прогреске деген құштарлықты көрсетеді. По балонның құрылымын және қозғалту жүйесін егжей-тегжейлі талқылап, шынайы элементтер қосты. Оның Уильям Харрисон Эйнсворт сияқты нақты адамдарды пайдалануы да әңгімеге сенімділік сыйлады. "Баллонды алдау" Поның "ой-қиялымен шешілетін әңгімелері" ("Руль Моргтағы кісі өлтірулер") сияқты, кері бағыттағы нұсқасы: мәселені шешу үшін нәрсені талдаудың орнына, По оны шындыққа ұқсату үшін ойдан тудырған дүниелерді құрайды. Бұл әңгіме сондай-ақ ғылыми фантастиканың ерте түрлерінің бірі болып табылады, ол әсіресе ыстық ауа шарларының жаңа технологиясына жауап береді. Кейіннен бұл әңгіме Жюль Верннің "Жер шарының айналасында сексен күнде" романына шабыт берген болуы мүмкін. Вернь зерттеушісі Уильям Батчердің айтуынша, Вернь Поның ерте жанкүйері болған және оның "Баллонда бес апта" романы "Эдгар По және оның шығармалары" (Edgar Poe et ses œuvres) атты ғылыми емес кітабынан бір жыл ішінде жарық көрген. Вернь кейіпкері тіпті "Жерден Айға" романында Поның әңгімесін еске алады. Францияда "Ерекше оқиғалар" (Histoires extraordinaires) деп жарияланған Поның шығармаларын Верннің "Ерекше сапарлар" (Voyages extraordinaires) романдарына әсер еткендердің бірі деп санау қиын емес.
Poe himself describes the enthusiasm his story had aroused: he writes that the Sun building was "besieged" by people wanting copies of the newspaper. "I never witnessed more intense excitement to get possession of a newspaper", he wrote. The story's impact reflects on the period's infatuation with progress. Poe added realistic elements, discussing at length the balloon's design and propulsion system in believable detail. His use of real people, including William Harrison Ainsworth, also lent credence to the story. "The Balloon Hoax" is like one of Poe's "tales of ratiocination" (such as "The Murders in the Rue Morgue") in reverse: rather than taking things apart to solve a problem, Poe builds up fiction to make it seem true. The story is also an early form of science fiction, specifically responding to the emerging technology of hot air balloons. The story may have later been an inspiration for Jules Verne's Around the World in Eighty Days. As Verne scholar William Butcher pointed out, Verne was an early admirer of Poe and his novel Cinq semaines en ballon (Five Weeks in a Balloon) was published within a year of his non fiction book Edgar Poe et ses œuvres (Edgar Allan Poe and his Works). Verne even has a character mention Poe's story in From the Earth to the Moon. It is not difficult to see Poe's works, published in France as Histoires extraordinaires ("Extraordinary Stories"), as one of the influences on Verne's Voyages extraordinaires ("Extraordinary Journeys").
Ауадан жеңіл ұшақпен шынайы трансокеандық ұшулар
Адам баласы алғаш рет 1919 жылы әуеден жеңіл кемемен Атлантикалық мұхитты кесіп өтті. Британдық R 34 дирижаблі, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбританияда құлаған неміс L 33-тің тікелей көшірмесі еді. Ұлыбританиядан Нью-Йоркке дейінгі 3559,5 мильдік сапар 108 сағат 12 минутқа созылды. Атлант мұхитын адам тасыған, күшсіз шармен алғаш рет 1978 жылдың 11-17 тамызы аралығында Double Eagle II шармен кесіп өтті. 1944 жылы, Поның әңгімесі жарық көргеннен тура 100 жыл өткен соң, жапондық ұшқышсыз "Фу Го" деп аталатын "өрт шарлары" үш күн ішінде Тынық мұхитты басып өтті.
The first human carrying lighter than air craft of any type to cross the Atlantic was in 1919. The British dirigible R 34, a direct copy of the German L 33 which crashed in Britain during World War I. The 3559.5 mile flight from Britain to New York City took 108 hours 12 minutes. The first human carrying unpowered balloon to actually cross the Atlantic Ocean was Double Eagle II from August 11 to 17, 1978. The Pacific was crossed in three days by unmanned Japanese "fire balloons" called Fu Go in 1944, exactly 100 years after Poe's story.