Иво Джима классындағы десанттық кеме «Гуам» (LPH 9)

Кіріспе

Иво Джима класындағы десант шабуыл кемесі

USS Guam (LPH 9) – Иво Джима класындағы десант шабуыл кемесі болды. Ол 1962 жылдың 15 қарашасында Филадельфия кеме құрылыс қоймасында салынды, 1964 жылдың 22 тамызында суға түсірілді, спонсоры миссис Воэн Х. Эмори Грин болды және 1965 жылдың 16 қаңтарында қолданысқа енгізілді. Бұл АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Гуам АҚШ территориясынан кейін осы атпен аталған үшінші кемесі еді.

1960 жылдар

Құрылыс аяқталғаннан және сынақ сапарларын өткеннен кейін, жаңа десанттық шабуыл кемесі 1965 жылғы 21 сәуірде АҚШ Атлантика флотына қосылып, Норфолк портына бағыт алды. Келесі күні Вирджиния мүйісіндегі жаттығулар үшін Хэмптон Роудсқа жетіп, Гуантанамо шығанағынан теңіз жаттығуларына Хэмптон Роудстан аттанды. Гуам 1965 жылғы 5 шілдеде қарқынды десанттық жаттығулар үшін Норфолкке оралды. 1965 жылғы 29 қарашада ол Кариб теңізіне жол тартқанда десанттық және суастына қарсы жаттығуларға қатысу үшін Хэмптон Роудстан шықты. 1965 жылғы 10 желтоқсанда Гуам 12-ші десант эскадрильясының флагманы ретінде Кариб теңізіндегі десант эскадрильясына қосылды. Ол Кариб теңізі мен Орталық Американың бейбітшілігі мен қауіпсіздігін сақтауға толық дайындықпен жұмыс істеді. 1966 жылғы 16-28 ақпан аралығында Гуам Доминикан Республикасының оңтүстігінде патрульдеуге шығып, қажет болған жағдайда Гиспаньола аралына әскер түсіруге дайын болды. 1966 жылғы 1 маусымда ол Филадельфия кеме құрастыру зауытына кіріп, сынақ сапарынан кейінгі жұмыстарды аяқтады. 1966 жылғы 2 тамызда Филадельфиядан шығып, "Жемині-11" ғарыш сапары үшін негізгі құтқару кемесі ретінде дайындалды. 15 қыркүйекте, EDT бойынша сағат 09:59-да, Гуам Кеннеди мүйісінен шығысқа қарай 710 миль (1143 км) жерде Пит Конрад пен Дик Гордон астронавттарын құтқарып алды. 28 қарашадан 12 желтоқсанға дейін Гуам "Lantflex 66" жаттығуына қатысып, соңғы күні 8-ші десант эскадрильясының және Кариб теңізіндегі десанттық дайындық тобының флагманы болды.

1970 жылдар

1971 жылдың жазында Гуам адмирал Элмо Цумвальттың теңізді бақылауда ұстау кемесі тұжырымдамасын сынау үшін таңдалды. Бұл кеме бірнеше VSTOL истребителі мен ASW тікұшақтарын пайдалануға тиіс болды, бұл осылайша Совет Одағымен қақтығыс кезінде конвойлерді күзетуден алып тастауға және үлкен авиатасымалдағыштарды босатуға мүмкіндік береді. 1972 жылдың 18 қаңтарында кеме кең ауқымды сынақтарды бастады, ал 1974 жылы Атлантика мұхитында теңізді бақылау кемесі ретінде орналастырылды, оның құрамында Әскери-теңіз күштерінің AV 8A Harrier VSTOL истребителі мен Sea King ASW тікұшақтары болды. Гуам теңізді бақылау кемесінің сынақтарын аяқтағаннан кейін 1974 жылдың 1 шілдесінде амфибиялық шабуыл кемесінің рөлін қайта алды. 1974 жылдың қазан айында АҚШ Теңіз жаяу әскерлерінің құрамындағы ұшақтардың саны алты AV 8A, сегіз CH 46F Sea Knights, бес CH 53D Sea Stallions және екі Bell UH 1N Iroquis көмекші тікұшағынан тұрды. 1977 жылдың 17 қаңтарында Испанияның Барселона қаласында USS Trenton және USS Guam кемелері демалыс үшін пайдаланған десанттық қайық жүк кемесімен қағыстырылды. "Майк-8" қайығы суға батып, кемелердің десанттық айлағына тіреліп қалды. Екі кемеден де экипаж құтқару жұмыстарына көмектесті. Десанттық қайықта жүзден астам теңізші мен теңіз жаяу әскері болды. 49 теңізші мен теңіз жаяу әскері қаза тапты. Осы оқиғаның құрметіне жағажайда ескерткіш орнатылды.

1980 жылдар

1981 жылы 19 шілдеде Солтүстік Каролина штатының Морехед-Сити қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 50 шақырым жерде Sikorsky CH 53 Sea Stallion тікұшағы басқа CH 53 және Bell UH 1N Twin Huey тікұшағымен жерге түскен кезде соқтығысты. Нәтижесінде 4 экипаж мүшесі қаза тауып, 10-ы жарақат алды. «Гуам» 1982 жылы Ливан азаматтық соғысына көпұлтты бейбітшілік сақтау күштерінің құрамында Бейрутке жіберілді. 1983 жылдың қазан айында Ливан жағалауында тағы бір міндетті сапарға шыққан кеме, Кариб теңізіне «Жедел ашу» операциясы – Гренадаға басып кіру үшін флагман ретінде қайта бағытталды. Вице-адмирал Джозеф П. Меткалф III және оның 50 адамдық командасы «Гуамның» штаб-орнынан бір апталық басып кіруді басқарды, бұл бақылау орталығы осы сандың төрттен бірін қабылдауға арналған. Гренададағы операциялардан кейін кеме Ливанға Амфибиалық эскадрилья Төртінші/22-ші теңіз жаяу әскері бөлімімен бірге жалғасты, содан кейін 1984 жылдың 1 мамырында CONUS-қа оралды. 1985 жылдың басында кеме Филадельфия әскери-теңіз кемежайында құрғақ докқа қойылып, бірнеше айға созылған толық жөндеуден өтті. Осы кезде кемеге екі «Фаланкс» CIWS орнатылды. 1986 жылдың 28 қаңтарында USS «Гуам» Норфолктан оңтүстікке қарай Кариб теңізіндегі «Oppies» операциялық сынақтарына бет алғанда, көптеген экипаж мүшелері теледидардан қарап отырғанда, Флорида жағалауынан оңтүстікке қарай 750 шақырым жерде «Челленджер» ғарыш кемесі жарылды. USS «Гуам» апаттан қалған көптеген сынықтарды, соның ішінде бір күйдіргіш ракетаның мұрындық бөлігін де алып шықты. Оның экипажы құтқару операциясындағы тәулік бойы жұмысы үшін Әскери-теңіз күштері мен Жағалау күзетінің бірлескен мақтау қағазына ие болды. 1986 жылдың мамыр айынан қараша айына дейін кеме Жерорта теңізіндегі MARG 2–86 миссиясына қатысты. Бұл миссия кезінде кеме Испанияның Рота қаласына бағыт алғанда, АҚШ-тың шығыс жағалауындағы тропикалық дауылда зақымданды. Дәлдіксіз командалық шешім дауылдың айналып өтудің орнына тікелей ішінде жүзуге бағытталды (осыған ұқсас оқиға 1983 жылы Солтүстік Каролина жағалауында болған). Қорғау кемесіндегі бір теңізші құлап қайтыс болды (расталмаған: https://www.ibiblio.org/hyperwar/NHC/accidents.htm). Толқындар әдетте судан 50 фут биіктікте орналасқан кеменің артқы бөлігінің қаптамасын жыртып алды. Күшті шайқалу салдарынан барлық экипаж үш күн бойы өз орындарында қалып қойды. Кеме жөндеу жұмыстары үшін Францияның Тулон портында үш аптадай тұрды.

While operating 50 km southeast of Morehead City, North Carolina (USA), on 19 July 1981, a Sikorsky CH 53 Sea Stallion helicopter crashed into another CH 53 and a Bell UH 1N Twin Huey on landing. 4 crewmen died and 10 were injured. Guam deployed to Beirut in 1982 for the Lebanese civil war as part of a multi national peacekeeping force. In October 1983, bound for another stint off the coast of Lebanon, she was redirected to the Caribbean to serve as the flagship for Operation Urgent Fury, the invasion of Grenada. Vice Adm. Joseph P. Metcalf III and his command team of 50 directed the week long invasion from the flag plot of the Guam, a control center designed to accommodate one quarter that number. After operations in Grenada, she continued onto Lebanon with Amphibious Squadron Four/22nd Marine Amphibious Unit embarked, finally returning to CONUS on 1 May 1984. In early 1985, the ship was drydocked at the Philadelphia Naval Shipyard and given a massive overhaul lasting several months. Two Phalanx CIWS were added to the ship at this time. On 28 January 1986, the USS Guam was steaming south from Norfolk, VA en route to Operational Trials, "Oppies", in the Caribbean sea when, while many crewmen were watching it on TV, the Space Shuttle Challenger blew up just 750 miles South of their location off the coast of FL. USS Guam recovered many floating pieces of debris from the disaster, including a nose cone from one of the booster rockets. For her around the clock efforts in the recovery mission her crew earned a Joint Navy/Coast Guard Meritorious Unit Citation. May through November 1986 she was deployed on MARG 2–86 in the Mediterranean. During this deployment, the ship was damaged while sailing through a tropical storm off the East Coast of the United States while en route to Rota, Spain. Gross command error had decided to sail directly through the storm, rather than go around it (a very similar event took place off the N. C. coast in 1983). A sailor on an escort ship was killed in a fall (not verified:https://www. ibiblio. org/hyperwar/NHC/accidents. htm). Waves stripped the decking from the fantail, normally 50 ft above the water. All personnel were confined to racks for three days due to immense rocking. The ship stayed at port in Toulon, France for almost three weeks for repairs.

1990 жылдар мен тағдыр

1990 жылы тамызда капитан Чак Саффеллдің басшылығымен Норфолктан Персия шығанағына «Құлақ қалқаны» және «Құлақ дауыл» операцияларына аттанды. 1991 жылдың 2 қаңтарында «Гуам» және USS Trenton Оман жағалауынан Сомалиге, Сомали астанасы Могадишодағы АҚШ елшілігін әуемен эвакуациялау үшін жіберілді. Қалаға көтерілісшілер енгеннен кейін және орталық үкімет құлағаннан кейін елшілік күрт зорлық-зомбылыққа тоналды. 5-6 қаңтарда елшіліктен 281 американдық және шетелдік азамат әуемен эвакуацияланды, оның ішінде елшіліктің барлық қызметкерлері және бірнеше елдің дипломаттары (әсіресе, Сомалидегі кеңестік елші және 38 кеңестік дипломат). Кемелер Оманға оралды және эвакуацияланғандар 11 қаңтарда жағаға түсті, осымен «Шығысқа қарай эвакуация» операциясы аяқталды. 1993 жылы Атлант флоты үшін Марджори Стерреттің ұрыс кемесі қорының сыйлығын жеңіп алды. 1996 жылы USS Guam Либерия жағалауындағы «Қамқорлық операциясы» кезінде 22-ші экспедициялық жасаққа (MEU) көмектесті. MEU-дың авиациялық шайқас тобының тікұшақтарынан басқа, MEU-да 4 AV 8B («Харриер») CONUS резервтік жиынтығы болды, оны «Гуам» төтенше жағдайларда қолдау үшін ұшу палубасына қоса алды. Ол сондай-ақ, 1997 жылдың қыркүйегінен 1998 жылдың сәуіріне дейінгі соңғы сапарынан басқа, тұрақты түрде орналасу жұмысының бөлігі ретінде «Харриер» операцияларын жүргізді. Соңғы операция 1998 жылдың мамыр айында Йорктаундағы теңіз қару-жарақ стансасында оқ-дәрілерді түсіруден бұрын жүргізілді. USS Guam 1998 жылдың 25 тамызында қызметтен босатылды және бірнеше ай Норфолк теңіз кеме құрастырушы зауытында болды, одан кейін кемемен не істеу керектігін әскери-теңіз күштері шешті. «Гуам» 2001 жылдың 16 қазанында АҚШ-тың шығыс жағалауында мақсатты нысана ретінде батырылды. SINKEX операциясын Джон Ф. Кеннедидің шайқас тобы жүргізді. USNS Mohawk оны теңізге сүйреп әкеп, Кеннедиден әуе кемесі SINKEX операциясын жүргізді. Кеменің батуына 12 сағаттан астам уақыт кетті, себебі кемеден шығарылған экипаж барлық су өткізбейтін бөлімдерді жапқан болуы мүмкін. Нақты орналасқан жері: 031° 14' 22.0" солтүстік ендік, 071° 16' 35.0" батыс бойлық. Оның екі 3"/50cal Mk33 зениттік орнатылысы Меса, Аризонадағы Әуе күштерінің естелік мұражайында сақталған. «Жетіздер-11» қазір Лос-Анджелестегі Калифорния ғылым орталығында қойылған.

She departed from Norfolk in August 1990, under the command of Captain Chuck Saffell, to deploy to the Persian Gulf for Operation Desert Shield and Operation Desert Storm. On 2 January 1991, the Guam along with the USS Trenton were dispatched from anchorage off Oman to Somalia to airlift the US embassy in Somalia's capital Mogadishu, which had been suddenly enveloped by violence when rebels entered the city and the central government collapsed. On 5–6 January 281 US and foreign nationals were airlifted from the embassy, including all of the embassy's staff along with diplomats from several nations (notably, the Soviet ambassador to Somalia and 38 Soviet diplomats). The vessels returned to Oman and the evacuees disembarked on 11 January, ending Operation Eastern Exit. In 1993, she won the Marjorie Sterrett Battleship Fund Award for the Atlantic Fleet. In 1996, the USS Guam supported the 22nd MEU in Operation Assured Response off the coast of Liberia. In addition to the MEU's Aviation Combat Element's helicopter load out, the MEU had a CONUS standby package of 4 AV 8Bs (Harriers) that Guam was capable of adding to the flight deck in support of contingency operations. She also conducted Harrier ops as part of the deployment work up on a regular basis with the exception of the final voyage from September 1997 through April 1998. The last operation conducted was in May 1998 before the final ammunition offload at Naval Weapon Station Yorktown. The USS Guam was decommissioned on 25 August 1998 and spent several months at the Norfolk Naval Shipyard while the Navy decided what to do with the ship. Guam was disposed of as a target off the US east coast on 16 October 2001. The SINKEX was conducted by the John F. Kennedy Battle Group. USNS Mohawk towed her out to sea and a carrier air wing operating from Kennedy conducted SINKEX. She took over 12 hours to sink most likely due to all watertight compartments sealed by the decommissioning crew. The exact location was 031° 14' 22.0" North, 071° 16' 35.0" West. Her dual 3"/50cal Mk33 anti aircraft mount is preserved at the Mesa Arizona Commemoration Air Force Museum. Gemini 11 is now on display at California Science Centre in Los Angeles.