Вюртемберг герцогі Ульрих: Өмір және билік жолы

Кіріспе

Вюртемберг герцогы Ульрих (8 ақпан 1487 – 6 қараша 1550) 1498 жылы туысы Эберхард II-нің орнына Вюртемберг герцогы болды. 1503 жылы ол толыққанды жасқа келгендігі жарияланды. Оның шаршын болған мінезі оны жаман атқа шығарды, тарихшылар оны «Швабиялық Генрих VIII» деп атады.

Ерте өмір

Герцог Ульрих 1487 жылдың 8 ақпанында дүниеге келді, ал анасы оны дүниеге әкелген сәтте қайтыс болды. Оның әкесі Генрих, Вюртемберг графы, ақыл-санасы шашырап, Бургундия герцогы Чарльз Батылдың үш жылға түрмеге қамауынан соң, Орах графтығындағы Хогенурах сарайына қуылды, ал оның жалғыз қамқоршысы тоғыз жасында қайтыс болды. Ульрих 1504 жылы Ландшут мұрагерлік соғысында Германия королі Максимилиан I-ге қызмет етті, осының орнына Вюртембергке бірнеше қосымша аймақтар алды; ол Максимилианның 1508 жылы Римге аяқталмай қалған сапарында бірге болды; және 1513 жылы император әскерімен Францияға жорық жасады. Осы уақыт аралығында Вюртембергте Ульрихтің беделі төмендеді. Оның ысырапшылдығы үлкен қарыздар жинақтауына себеп болды, ал оның халқы ақша табудың қатал әдістеріне наразылық білдірді. 1514 жылы Кедей Конрад атымен халық көтерілісі басталды, ол Ульрихтың қаржылық көмекке ие болу үшін егістіктерге маңызды жеңілдіктер бергеннен кейін ғана басылды. Герцогтың Швабия лигасымен қарым-қатынасы да нашар болды, және жақын арада басқа жақтан да қиындықтар туды. 1511 жылы Ульрих Бавария герцогы Альберт IV-нің қызы, император Максимилианның немересі Сабинаға үйленді. Неке өте бақытсыз болды, ал Ульрих фон Гуттеннің туысы Ханс фон Гуттен есімді рыцарьдың әйеліне ғашық болған герцог 1515 жылы жанжал кезінде Хансты өлтірді. Гуттеннің достары енді басқа наразылармен бірікті. Әйелінен қашып, Сабина императордың және бауыры Вильгельм IV Бавария герцогінің қолдауын алды, ал Ульрих екі рет императорлық қара тізімге енгізілді. 1519 жылдың қаңтарында Максимилианның қайтысынан кейін Швабия лигасы күреске араласты, және Ульрих Вюртембергтен қуылды, кейін лига оны Киелі Рим императоры Карл V-ке сатты. Көптеген монастырьлар мен шіркеулер қиратылды, ал шіркеу мүліктерін кеңінен тартып алу оның кедейленген қазынасына үлкен пайда әкелді (бұл әрекет Англия королі Генрих VIII жүзеге асырған монастырьларды таратумен бір уақытта болды). Алайда, салықтар тым ауыр болғандықтан, ол көп ұзамай уақытша танымалдығынан айырылды. 1536 жылдың сәуір айында ол Шмалькальдия лигасына қосылды, бірақ Гессендік Филипптің Карл V-ке шабуыл жасау жоспарларына келіспеді. 1546 жылы оның әскерлері Шмалькальдия соғысы кезінде императорға қарсы шайқасты, бірақ Вюртемберг үшін бұл апатты нәтижелерге әкелді. Герцогтық тез басып алынды, ал герцог 1547 жылдың қаңтарында Хайльбронн келісіміне келісуге мәжбүр болды. Осы келісім бойынша Карл, Фердинандтың Ульрихті қайтадан биліктен қуу ниетін елемей, оған герцогтығын сақтауға рұқсат берді, бірақ ол үлкен сомада ақша төлеуі, кейбір бекіністерді тапсыруы және императордың алдына өтініш етуші ретінде келуі керек деп белгіледі. 1548 жылдың мамырында Аугсбург уақытша келісіміне мәжбүрлі түрде мойынсұнғаннан кейін, Ульрих 1550 жылдың 6 қарашасында Тюбингенде қайтыс болды, ол жерде жерленді. Ол өзінен кейін ұлы Кристоферді (1515-1568) қалдырды, ол оның орнына отырды.

Duke Ulrich was born 8 February 1487 and his mother died in his birth. His father, Henry, Count of Württemberg, was mentally deranged, likely as a result of his three year imprisonment by Duke Charles the Bold of Burgundy, was banished to Hohenurach Castle in the County of Urach, and his only guardian died when he was nine years of age. Ulrich served the German king, Maximilian I, in the War of the Succession of Landshut in 1504, receiving some additions to Württemberg as a reward; he accompanied Maximilian on his unfinished journey to Rome in 1508; and he marched with the imperial army into France in 1513. Meanwhile, in Württemberg Ulrich had become very unpopular. His extravagance had led to a large accumulation of debt, and his subjects were irritated by his oppressive methods of raising money. In 1514 an uprising under the name of Poor Conrad broke out, and was only suppressed after Ulrich had made important concessions to the estates in return for financial aid. The duke's relations with the Swabian League, moreover, were very bad, and trouble soon came from another quarter also. In 1511 Ulrich had married Sabina, a daughter of Albert IV, Duke of Bavaria, and niece of the Emperor Maximilian. The marriage was a very unhappy one, and having formed an affection for the wife of a knight named Hans von Hutten, a kinsman of Ulrich von Hutten, the duke killed Hans in 1515 during an altercation. Hutten's friends now joined the other elements of discontent. Fleeing from her husband, Sabina won the support of the emperor and of her brother William IV, Duke of Bavaria, and Ulrich was twice placed under the imperial ban. After the death of Maximilian in January 1519 the Swabian League interfered in the struggle, and Ulrich was driven from Württemberg, which was afterwards sold by the league to Charles V, Holy Roman Emperor. Many convents and monasteries were destroyed, and extensive seizures of church property formed a welcome addition to his impoverished exchequer (this act was precisely simultaneous with the similar Dissolution of the Monasteries undertaken by King Henry VIII of England). Taxation, however, was so heavy that he soon lost his temporary popularity. In April 1536 he joined the Schmalkaldic League, though he did not assent to some of the schemes of Philip of Hesse for attacking Charles V. In 1546 his troops fought against the Emperor during the Schmalkaldic War, but with disastrous results for Württemberg. The duchy was quickly overrun, and the duke compelled to agree to the Treaty of Heilbronn in January 1547. By this treaty Charles, ignoring the desire of Ferdinand to depose Ulrich again, allowed him to retain his duchy, but stipulated that he should pay a large sum of money, surrender certain fortresses, and appear as a suppliant before the Emperor at Ulm. Having submitted under compulsion to the Augsburg Interim in May 1548, Ulrich died on 6 November 1550 at Tübingen, where he was buried. He left a son, Christopher (1515–1568), who succeeded him.