Оттондар әулеті: Герман монархтарының тарихы (919-1024)
Ottonian dynasty
Отон династиясы (919-1024) – неміс монархтарының ықпалды әулеті. Саксониядан бастау алып, Еуропадағы Германияның беделін арттырды. Тарих, Отон I, Лиудольфингтер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Германия монархтарының саксон әулеті (919–1024)
Saxon dynasty of German monarchs (919–1024)
Оттон әулеті (Ottonen) – Германия монархтарының саксон әулеті (919–1024), үш патшасы мен қасиетті Рим императоры Отто атымен аталып, әсіресе бірінші императоры Отто I есімді. Әулет Саксония герцогтығындағы тегінен кейін саксондық әулет деп те белгілі. Әулеттің өзі кейде ең ерте белгілі мүшесі граф Лиудольф (866 ж. қайтыс болған) және оның ең көп таралған есімдерінің бірінің құрметіне Лиудольфингтер (Liudolfinger) деп аталады. Оттон билеушілері герман патшасы Конрад I-нің мұрагерлері болды, ол Каролингтер әулетінен кейін және осы әулетке дейін Шығыс Франк корольдығында билік құрған жалғыз герман патшасы еді. Оттондықтар қазіргі Батыс Еуропадағы саяси жағдайды өзгертетін айқын әскери жетістіктермен байланысты: «Оттондықтардың оларға мирас қалған шикізатты қауіпті әскери машинаға айналдырудағы табысы Германияның Еуропадағы басты патшалық ретінде оннан он үшінші ғасырдың ортасына дейін орнатылуына мүмкіндік берді». Олар сондай-ақ Оттондық Ренессанс деп аталатын маңызды мәдени қозғалысқа (әсіресе жаңа әдеби дәстүрлерге) байланысты. 1024 жылы Оттондық билік аяқталғаннан кейін Салиан әулеті 1125 жылға дейін императорлық тақты бір ғасырдан астам уақыт бойы иеленді.
The Ottonian dynasty (Ottonen) was a Saxon dynasty of German monarchs (919–1024), named after three of its kings and Holy Roman Emperors named Otto, especially its first Emperor Otto I. It is also known as the Saxon dynasty after the family's origin in the German stem duchy of Saxony. The family itself is also sometimes known as the Liudolfings (Liudolfinger), after its earliest known member Count Liudolf (d. 866) and one of its most common given names. The Ottonian rulers were successors of the Germanic king Conrad I, who was the only Germanic king to rule in East Francia after the Carolingian dynasty and before this dynasty. The Ottonians are associated with the notable military success that transformed the political situation in contemporary Western Europe: "It was the success of the Ottonians in molding the raw materials bequeathed to them into a formidable military machine that made possible the establishment of Germany as the preeminent kingdom in Europe from the tenth through the mid thirteenth century." They are also associated with a notable cultural movement (especially new literary traditions) known as the Ottonian Renaissance. After the end of Ottonian rule in 1024, the Salian dynasty went on to occupy the Imperial throne for just over a century, until 1125.
Шығу тегі
9-ғасырда саксон графы Людольф Харц тауларының батысындағы Лейне өзені бойында және оған іргелес Тюрингияның Айксфельд аймағында кең аумақтарға ие болды. Оның ата-бабалары, шамасы, сакстар соғыстарынан кейін Каролинг империясына қосылған саксондық түбірлік герцогтығындағы министрлер қызметін атқарған. Тюрингиядағы отбасының мол мүліктері олардың осы аймақтан шыққандығын көрсетеді, ал олардың саксон жерлері Каролингтерге көрсеткен қызметі үшін сыйлық ретінде берілген болуы мүмкін. Людольф франк әулеті Биллунгтің мүшесі Одаға үйленді. 852 жылы жұбайлар епископ Альтфрид Хилдесхайммен бірге Брунсхаузен аббаттығын құрды, ол кейін Гандерсхаймға көшірілгеннен кейін отбасылық монастырь мен зиратқа айналды. Людольф саксон герцогының жоғары әлеуметтік мәртебесіне ие болды, бұл оның қызы Лютгардтың 869 жылы Каролинг патшасы Людовик Немістің ұлы Людовик Кішіге үйленуімен расталды. Людольфтің ұлдары Бруно мен Отто дана саксондық Шығыс Фалияның көп бөлігін басқарды, сонымен қатар Отто Герсфельдтегі императорлық аббаттықтың монахы ретінде қызмет етті, оның Тюрингияда кең мүліктері болды. Ол Бабенберг герцогы Генрих Франконияның қызы Хедвигаға үйленді. Отто 894 жылы король Арнульфтің Италияға жасаған жорығына қатысқан болуы мүмкін; оның қызы Оданың Арнульфтің заңды емес ұлы Звентибольдпен некелесуі Каролинг билеушісінің күшті саксон әулетін одақтас ретінде ұстауға жасаған тытысынан хабар береді. Саксондық жылнамашы Видукинд Корвейдің айтуынша, Отто 911 жылы соңғы Каролинг патшасы Людовик Баланың қайтысынан кейін Шығыс франк тағына үміткер болды, бірақ ол франк герцогы Конрад I-ге бұйырды. 912 жылы Отто қайтыс болғаннан кейін оның ұлы Генрих құсшыл Саксония герцогы болды. Генрих легендарлық саксон билеушісі Видукиндтің ұрпағы және Вестфалиядағы кең аумақтардың мұрагері Рингельхаймдық Матильдаға үйленді.
In the 9th century, the Saxon count Liudolf held large estates on the Leine river west of the Harz mountain range and in the adjacent Eichsfeld territory of Thuringia. His ancestors probably acted as ministeriales in the Saxon stem duchy, which had been incorporated into the Carolingian Empire after the Saxon Wars of Charlemagne. The family's substantial holdings in Thuringia suggest that they originated from that region, and their Saxon lands may have been granted as a reward for their service to the Carolingians. Liudolf married Oda, a member of the Frankish House of Billung. About 852 the couple together with Bishop Altfrid of Hildesheim founded Brunshausen Abbey, which, once relocated to Gandersheim, rose to a family monastery and burial ground. Liudolf already held the high social position of a Saxon dux, documented by the marriage of his daughter Liutgard with Louis the Younger, son of the Carolingian king Louis the German in 869. Liudolf's sons Bruno and Otto the Illustrious ruled over large parts of Saxon Eastphalia, moreover, Otto acted as lay abbot of the Imperial abbey of Hersfeld with large estates in Thuringia. He married Hedwiga, a daughter of the Babenberg duke Henry of Franconia. Otto possibly accompanied King Arnulf on his 894 campaign to Italy; the marriage of his daughter Oda with Zwentibold, Arnulf's illegitimate son, documents the efforts of the Carolingian ruler to win the mighty Saxon dynasty over as an ally. According to the Saxon chronicler Widukind of Corvey, Otto upon the death of the last Carolingian king Louis the Child in 911 was already a candidate for the East Frankish crown, which however passed to the Franconian duke Conrad I. Upon Otto's death in 912, his son Henry the Fowler succeeded him as Duke of Saxony. Henry had married Matilda of Ringelheim, a descendant of the legendary Saxon ruler Widukind and heiress to extended estates in Westphalia.
Генрих I
Император болмаса да, Генрих Фоллер императорлық династияның іргесін қалаушы деп есептелуі мүмкін. Шығыс Францияны соңғы Каролингтер патшалары билеген тұста, венгр шапқыншылығымен қиратылған болатын, сол кезде ол неміс герцогтары арасында біріншілердің бірі (primus inter pares) болып таңдалды. 919 жылдың мамыр айында Франктар королі (Rex Francorum) сайланған Генрих, ыдырап бара жатқан Каролинг империясын толық бағындыру туралы талабынан бас тарды және оның ізашары Конрад I-ден өзгеше, Франкония, Бавария, Швабия және Лотарингия герцогтарының қолдауын алды. 933 жылы ол Риада шайқасында неміс әскерін венгр әскерлеріне қарсы жеңіске жеткізді және полаб славяндарының жерін, сондай-ақ Богемия герцогтығына жорықтар жасады. Ол өзінің жаулаулары арқылы көп билікке ие болғандықтан, билікті екінші ұлы Отто I-ге табыс ете алды.
Although never Emperor, Henry the Fowler was arguably the founder of the imperial dynasty. While East Francia under the rule of the last Carolingian kings was ravaged by Hungarian invasions, he was chosen to be primus inter pares among the German dukes. Elected Rex Francorum in May 919, Henry abandoned the claim to dominate the whole disintegrating Carolingian Empire and, unlike his predecessor Conrad I, succeeded in gaining the support of the Franconian, Bavarian, Swabian and Lotharingian dukes. In 933 he led a German army to victory over the Hungarian forces at the Battle of Riade and campaigned both the land of the Polabian Slavs and the Duchy of Bohemia. Because he had assimilated so much power through his conquest, he was able to transfer power to his second son Otto I.
Отто I
936 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Саксония герцогы Отто I бірнеше апта ішінде патша болып сайланды. Ол барлық герман тайпаларын біртұтас патшалыққа біріктіру жұмысын жалғастырды, аристократия есебінен патша билігін күшейтті. Стратегиялық некелер мен жеке тағайындаулар арқылы ол өз отбасы мүшелерін патшалықтың ең маңызды герцогтықтарына орналастырды. Бірақ бұл оның туыстарының азамат соғысына қатысуына кедергі болмады: Оттоның інісі Бавария герцогы Генрих және оның ұлы Швабия герцогы Людольф оның үкімшілігіне қарсы бүлік көтерді. Отто олардың көтерілісін басып тастады, нәтижесінде бұрын патшамен тең дәрежеде болған герцогтар патшаның билігіне бағынышты етуге келді. 955 жылы Лехфельд шайқасындағы мажарлар үстінен жеңісі Оттоның патшалығын мажар шапқыншылығының қауіпінен сақтап, билігін нығайтты. Ол мәсіхшілдік әлемнің құтқарушысы ретінде танылып, «Ұлы» деген лақап атты. Германиядағы шіркеуді ол жеке меншік шіркеуге айналдырып, патшалық биліктің маңызды тірегіне айналдырды, оған қайырымдылық жасады және оның құрылуына отбасы жауапкершілік тартты. 961 жылы Отто ешкімге керек болмаған Италия патшалығын бағындырып, патшалығының шекарасын солтүстік, шығыс және оңтүстікке қарай кеңейтті. Орталық және оңтүстік Еуропаның көп бөлігін билеу кезеңінде Отто мен оның тікелей мұрагерлерінің қолдауы өнер мен сәулет өнерінің шектеулі қайта жаңаруына себеп болды. 754 жылғы Пепиннің сыйлығын бекітіп, Карл I-нің мұрагерлігіндегі *translatio imperii* тұжырымын пайдалана отырып, 962 жылы Римге барып, Рим папасы Иоанн XII-ден Киелі Рим императоры болып коронацияланды. Ол тіпті Византия императоры Иоанн I Цимискеспен келісімге келіп, өз ұлы және мұрагері Отто II-ні Иоаннның қызы Теофануға үйлендірді. 968 жылы ол ұзақ жылдар бойы тұрған орнында Магдебург архиепископтығын құрды.
Otto I, Duke of Saxony upon the death of his father in 936, was elected king within a few weeks. He continued the work of unifying all of the German tribes into a single kingdom, greatly expanding the powers of the king at the expense of the aristocracy. Through strategic marriages and personal appointments, he installed members of his own family in the kingdom's most important duchies. This, however, did not prevent his relatives from entering into civil war: both Otto's brother Duke Henry of Bavaria and his son Duke Liudolf of Swabia revolted against his rule. Otto was able to suppress their uprisings, in consequence, the various dukes, who had previously been co equals with the king, were reduced to royal subjects under the king's authority. Otto's decisive victory over the Magyars at the Battle of Lechfeld in 955 ended the threat of Hungarian invasions and secured his hold over his kingdom. The defeat of the pagan Magyars earned King Otto the reputation as the savior of Christendom and the epithet "the Great". He transformed the Church in Germany into a kind of proprietary church and major royal power base to which he donated charity and for the creation of which his family was responsible. By 961, Otto had conquered the Kingdom of Italy, which was a troublesome inheritance that none wanted, and extended his kingdom's borders to the north, east, and south. In control of much of central and southern Europe, the patronage of Otto and his immediate successors caused a limited cultural renaissance of the arts and architecture. He confirmed the 754 Donation of Pepin and, with recourse to the concept of translatio imperii in the succession of Charlemagne, proceeded to Rome to have himself crowned Holy Roman Emperor by Pope John XII in 962. He even reached a settlement with the Byzantine emperor John I Tzimiskes by marrying his son and heir Otto II to John's niece Theophanu. In 968 he established the Archbishopric of Magdeburg at his long time residence.
Отто II
961 жылдан бастап әкесімен бірге билік жүргізген және 967 жылы император болып тажына отырған Отто II, 18 жасында таққа отырды. Бавариялық Оттондықтарды мұрагерлік тізбегінен шығару арқылы ол императорлық билікті нығайтып, өз ұлының императорлық таққа мұрагер болуын қамтамасыз етті. Билік кезінде Отто II бүкіл Италияны империя құрамына қосуға тырысты, бұл оны Византия императорымен және Фатимид халифатының сарацендерімен қақтығысқа түсірді. Сарацендерге қарсы жорығы 982 жылы Стило шайқасындағы апатты жеңіліспен аяқталды. Сонымен қатар, 983 жылы Отто II өзінің билігіне қарсы Ұлы славян көтерілісін бастан өткерді. Отто II 28 жасында 983 жылы, он жылдық биліктен кейін қайтыс болды. Оның үш жасар ұлы Отто III патша болып тағайындалғаннан кейін, күтпеген өлімі Оттон әулетін дағдарысқа ұшыратты. Византиялық ханшайым Теофана қайтыс болған күйеуінің империалистік саясатын тоқтатып, Италиядағы өз мақсаттарын ілгерілетуге толыққанды берілді.
Co ruler with his father since 961 and crowned emperor in 967, Otto II ascended the throne at the age of 18. By excluding the Bavarian line of Ottonians from the line of succession, he strengthened Imperial authority and secured his own son's succession to the Imperial throne. During his reign, Otto II attempted to annex the whole of Italy into the Empire, bringing him into conflict with the Byzantine emperor and with the Saracens of the Fatimid Caliphate. His campaign against the Saracens ended in 982 with a disastrous defeat at the Battle of Stilo. Moreover, in 983 Otto II experienced a Great Slav Rising against his rule. Otto II died in 983 at the age of 28 after a ten year reign. Succeeded by his three year old son Otto III as king, his sudden death plunged the Ottonian dynasty into crisis. During her regency for Otto III, the Byzantine princess Theophanu abandoned her late husband's imperialistic policy and devoted herself entirely to furthering her own agenda in Italy.
Отто III
Отон III ересек болған кезде, Италиядағы иеліктерінде билікті бекітуге күш салды, өзіне сенген Бруно Каринтиялықты және Герберт Ауриллақты Папа ретінде тағайындады. 1000 жылы Польшадағы Гнезненьо құрылтайына қажылық жасап, Гнезненьо архиепископтығын құрды және Пиаст әулетінен Батыл Болеслав I-нің патшалық мәртебесін бекітті. 1001 жылы Римнен қуылған Отон III келесі жылы 21 жасында қаланы қайта жаулап алу мүмкіндігі болмай қайтыс болды.
When Otto III came of age, he concentrated on securing the rule in the Italian domains, installing his confidants Bruno of Carinthia and Gerbert of Aurillac as Popes. In 1000 he made a pilgrimage to the Congress of Gniezno in Poland, establishing the Archdiocese of Gniezno and confirming the royal status of the Piast ruler Bolesław I the Brave. Expelled from Rome in 1001, Otto III died at age 21 the next year, without an opportunity to reconquer the city.
Генрих II
Баласыз қалған Отто III-ден кейін Генрих II патша болды, ол Бавария герцогы Генрих II мен оның әйелі Бургундиялық Жизеланың ұлы еді, осылайша Оттондықтар әулетінің Бавария тармағының мүшесі болды. 995 жылдан Бавария герцогы болған ол 1002 жылдың 7 маусымында патша болып тағайындалды. Генрих II билігінің алғашқы жылдарын Германия патшалығының шекарасындағы саяси билігін нығайтуға жұмсады. Ол Польшаның Болеслав I-ге қарсы бірнеше жорықтар жасады, содан кейін Италияға сәтті аттанды, онда 1014 жылдың 14 ақпанында Папа Бенедикт VIII оны император етіп коронациялады. Ол 1007 жылы Бамберг епископтығы сияқты көптеген діни округтерді құру және дамыту арқылы билігін нығайтты, соның нәтижесінде империядағы рухани және мемлекеттік билік өзара байланысты. Генрих II 1146 жылы Папа Евгений III-тің бұйрығымен қасиетті деп жарияланды. Люксембургтің Кунигундасымен некесі баласыз аяқталғандықтан, 1024 жылы Генрих II қайтыс болғаннан кейін Оттон әулетінің тамыры кесілді. Тақ Саль әулетінен Конрад II-ге көшті, ол Отто I-нің қызы Лиутгардтың шөбересі және Саль герцогы Конрад Қызылдың ұрпағы еді. 1032 жылдың 2 ақпанында Бургундия королі Рудольф III мұрагерсіз қайтыс болғаннан кейін Конрад II бұл патшалыққа да ие болды, себебі 1006 жылы император Генрих II одан мәжбүрлеп мұра алған еді. Рудольф 1016 жылы одан бас тартуға тырысқаннан кейін, Генрих II оның талабын орындау үшін Бургундияға шабуыл жасады.
The childless Otto III was succeeded by Henry II, a son of Duke Henry II of Bavaria and his wife Gisela of Burgundy, thereby a member of the Bavarian line of the Ottonians. Duke of Bavaria since 995, he was crowned king on 7 June 1002. Henry II spent the first years of his rule consolidating his political power on the borders of the German kingdom. He waged several campaigns against Bolesław I of Poland and then moved successfully to Italy where he was crowned emperor by Pope Benedict VIII on 14 February 1014. He reinforced his rule by endowing and founding numerous dioceses, such as the Bishopric of Bamberg in 1007, intertwining the secular and ecclesiastical authority over the Empire. Henry II was canonized by Pope Eugene III in 1146. As his marriage with Cunigunde of Luxembourg remained childless, the Ottonian dynasty became extinct with the death of Henry II in 1024. The crown passed to Conrad II of the Salian dynasty, great grandson of Liutgarde, a daughter of Otto I, and the Salian duke Conrad the Red of Lorraine. When King Rudolph III of Burgundy died without heirs on 2 February 1032, Conrad II successfully claimed also this kingship on the basis of an inheritance Emperor Henry II had extorted from the former in 1006, having invaded Burgundy to enforce his claim after Rudolph attempted to renounce it in 1016.
Остон билігі
Тарихшылар Отон патшалары мен императорларының өкіметтеріндегі жерлерін қалай басқарғаны туралы кеңінен жазды. Кейбір тарихшылар, Карл Лейзерден кейін, Отон үкіметі негізінен ауызша және ритуалдық жолдармен жүргізілді, онда жазбаша түрдегі ақпарат екінші орынға қойылды деп есептейді. Ал Девид Бакрах сияқты басқа тарихшылар Отонның шалқар жерлерін басқаруда жазудың үздіксіз қолданылуын қатты дәлелдеді. Соңғы кезде билеушілердің патшалық иеліктерінен, яғни fisc-тен қалай пайдаланғанына назар аударылып келеді.
Historians have written extensively about how the Ottonian kings and emperors ruled their lands. For some historians, following in the wake of Karl Leyser, Ottonian government was primarily conducted through oral and ritual means, in which the written word took a back seat. Other historians, such as David Bachrach, have argued strongly for the continuing use of writing in administering the Ottonians' far flung lands. Attention has recently focused on how the rulers took advantage of their royal estates, known as the fisc.