Кіріспе

1209–1218 жылдар аралығында Киелі Рим императоры IV Отто (1175 – 19 мамыр 1218) – 1209 жылдан өліміне дейін, 1218 жылға дейін Киелі Рим императоры болды. Отто өмірінің басым бөлігін Англия мен Францияда өткізді. Ол 1196 жылы Пуату графы етіп тағайындаған ағасы Ричард Арыстанжүректің ізбасары болды. Ричардтың қолдауымен 1198 жылы даулы сайлауда Германия патшасы болып сайланды, бұл он жылдық азамат соғысына себеп болды. 1208 жылы оның қарсыласы Швабиялық Филип өлгеннен кейін ол Германияның жалғыз патшасы атанды. 1209 жылы Отто Рим папасы III Иннокентийдің таж кигізуі үшін Италияға жол тартты. 1210 жылы ол Сицилия Корольдігін Империямен біріктіруге тырысты, бұл оның Иннокентиймен арақатынасын үзді, нәтижесінде ол ағыстан шығарылды. 1214 жылы Бувинде одақтың жеңілісіне қатысып, Англиямен Францияға қарсы одақтас болды. 1215 жылы көптеген жақтастары оны тастап кетті, ал ол өмірінің соңына дейін Брансвик маңындағы иеліктерінде зейнетке шықты. Ол Вельф әулетінен шыққан жалғыз неміс патшасы болды.

Ерте өмір

Отто – Бавария герцогы және Саксония герцогы Генрих Арыстанның әйелі Матильда Англиядан туған үшінші ұлы. Оның нақты қай жерде дүниеге келгені туралы ешқандай түпнұсқа деректе айтылмаған. Ол Англияда анасының әкесі, Англия королі Генрих II-нің қамқорлығында өсті. Отто француз және неміс тілдерін мүжіл білді. Ол Англия королі Ричард I-нің асырап алған ұлы болды. 1190 жылы үшінші крест жорығына қатысу үшін Англиядан кеткеннен кейін Ричард Оттоны Йорк графы етіп тағайындады. Бірақ Йоркширдің вассалдары осы тағайындаманың дұрыстығына (немесе құқықтығына) күмән келтірді және Оттоның графтыққа ие болуына кедергі келтірді. Дегенмен, ол 1191 жылы Йоркширге сапар шеккен болуы мүмкін, және ол Германия королі болғаннан кейін графтықтың кірістерін талап етуді жалғастырды, бірақ оларды ешқашан қолға түсіре алмады. Сондай-ақ, ол 1199 жылы ағасы өсиет еткен 25 000 күміс марканы да ала алмады. 1195 жылы Ричард Шотландия королі Вильгельм Арыстанның қызы және мұрагері Маргаретқа Оттоны үйлендіру туралы келіссөздер бастады. Маргареттің құдайы ретінде Лотиан Ричардқа сақтауға берілетін болса, Нортумберленд және Камберленд (Карлайл) графтықтары Оттоға беріліп, Шотландия короліне тапсырылатын еді. Келіссөздер 1198 жылдың тамызына дейін созылды, бірақ Вильгельмнің ұлы мен мұрагерінің дүниеге келуімен қажетсіз болып қалды. 1196 жылдың қыркүйегінде Оттоға ағылшын графтығын немесе шотландтық патшалығын беруге мүмкін болмады, сондықтан Ричард Аквитания герцогы ретінде Оттоға Пуату графтығын берді. Ото Пуатуды Йорк графтығымен алмастырды ма, әлде оған қосымша берді ме деген мәселеде дау бар. Отто 1196 жылдың қыркүйегінен 1197 жылдың ортасына дейін Пуатуда болды, содан кейін Нормандиядағы Ричардқа қосылып, бос қалған Пуатье, Лимож және Перигё епископтықтарына епископтарды тағайындау мәселесін талқылады. Одан кейін ол Ричардтың жағынан Франция королі Филиппке қарсы соғысқа қатысты. Қазан айында ол Пуатуға оралды. Немец тарихшысы Йенс Ахлерс Оттоның 1198 жылға дейінгі өмірін қарастыра отырып, ол Германияның алғашқы шетелдік королі болуы мүмкін деп санайды.

Швабиялық Филиппен қақтығысу

Император Генрих VI қайтыс болғаннан кейін, империяның оңтүстікте орналасқан князьдерінің көпшілігі 1198 жылғы наурыз айында Генрихтің інісі Филиппті патша етіп сайлады, оған қолдау көрсету үшін Филипптен ақша және уәделер алғаннан кейін. Бірақ Хогенштауфен әулетіне қарсы болған князьдер Ричард Англияның бастамасымен Велф әулетінің мүшесін сайлауға шешім қабылдады. Ол кезде Оттоның ағасы Генрих 1197 жылғы крест жорығында болғандықтан, таңдау Оттоға түсті. Отто жақын арада солтүстік-батыс және Рейннің төменгі аймақтарында мойындалды.

Оттоның сайлануы империяны Англия мен Франция арасындағы қақтығысқа тартты. Филипп француз королі Филипп II-мен одақтасты, ал Отто бастапқыда Ричард I, ал 1199 жылы Ричард қайтыс болғаннан кейін оның інісі Джон қолдау көрсетті. Осы арада, Сицилия мен Киелі Рим империясының біртұтас монархтың билігіне бірігуіне жол бермеуді көздеген Иннокентий III басқарымындағы паптық билік, өз ықпалын кеңейту мүмкіндігін пайдаланды. Сондықтан Иннокентий III Оттоны қолдады, өйткені оның отбасы Хогенштауфен әулетіне әрқашан қарсы болған. Сонымен қатар, Иннокентий Тоскана қалаларын Италиядағы императорлық мүдделерге қарсы Сан-Дженезио лигасы деп аталатын одақ құруға шақырды. Қалалар Иннокентийдің қорғауына өтті. Оттоның ісіне Данияның Вальдемар II-нің қолдауы да септігін тигізді. Филипп азамат соғысында үлкен жетістіктерге жетіп, 1204 жылы тағы да король болып таққа отырды, бұл жолы оны Кёльн архиепискобы тағайындады. Иннокентий III екі тарапты Кёльнде келіссөздерге мәжбүрледі, ал Филипп Оттоға өзінің қызы Беатрикстің қолын, Швабия герцогтігін және үлкен күйеужайын ұсынды. 1208 жылғы 11 қарашада Франкфуртта өткен императорлық сайлауда ол барлық сайлаушы князьдердің қолдауын алды, өйткені ол императорлық тәжге өзінің балаларының атынан мұрагерлік талаптар қоймайтынына уәде берді. Римде бүліктер басталып, Отто қаладан кетуге мәжбүр болды.

Иннокентий III-мен қақтығысы

Осы уақытқа дейін жеткен жетістіктеріне қанағаттанбай, Иннокентий Отодан Папалық орынға қосымша жазбаша уступкалар алды, соның ішінде неміс епископтарының барлық сайлауын Шіркеудің ережелеріне сәйкес өткізуге және Римге шағымдануға кедергі жасамауға рұқсат берді. Ол бұрынғы уәдесінен бас тартты. Отто бірден Италиядағы императорлық билікті қалпына келтіру үшін жұмыс істеді. Рим папасы оны құлшылыққа тағайындағаннан кейін, ол шіркеуге Тоскана графинясы Матильдадан мұра етіп қалған жерлерді қайтарып беруге және Сицилия патшасы Фредерикке қарсы әрекет етпеуге уәде берді. Бірақ ол тез арада барлық уәделерін бұзды. Ол папа әскерлерін Анкона мен Сполетодан қуып шығып, осы аумақты императорлық феодалдық жер ретінде қайтарып алды. Ол Фридрихтен Калабрия мен Апулия герцогтіктерін құрметтеуді талап етті, ал Фридрих келмей қалғанда, Отто бұл феодалдық жерлерді жоғалтып алды деп жариялады. Кейіннен ол Стауфен патшасы Фредериктің қамқорлығымен Иннокентий III-нің қарамағында болған Сицилияны жаулап алуға тырысты. Осыған орай, неміс дворяндары Отоға деген наразылықтары арта түсті. Олар оның Италияда уақытын ысырап етіп, папамен билік саясатын ойнаудың орнына, империяның солтүстік провинцияларын Данияның Вальдемар II-інен қорғауы оның бірінші міндеті болу керек деп ойлады, өйткені Вальдемар II Оттоның алаңдаушылығынан пайдаланып империяның солтүстік провинцияларына басып кірді және Холштейннен Ливонияға дейінгі Балтық жағалауын иеленді. Франция королі Филипп II-нің бастамасымен және папаның келісімімен 1211 жылы Нюрнбергте өткен созыста Фредерик Рим патшасы болып сайланды. Оттоның Миландағы елшілері Төртінші Латеран кеңесінің алдында оның қауымнан шығарылуын талап етіп, өтініш жасады. Францияның Филипп II-нің Фредерикке берген қолдауы Англия королі Джонды өзінің немере інісі Оттоға қолдау көрсетуге мәжбүр етті. 1213 жылы ағылшындықтардың француз флотын жойғаны Джонды Францияға шабуыл жасауға дайындыққа итерді; Отон бұл жерде Фредериктің француздық қолдауын жоюдың және өзінің беделін нығайтудың жолын көрді. 1214 жылы 27 шілдеде қарсыластар бір-біріне жақын екенін анықтады, олар Бювинь көпірінің жанында Марке өзенінің жағасында (Деуле өзенінің саласы) орналасты. Филипптің әскерінің саны шамамен 15 000 болса, одақтас күштердің әскері шамамен 25 000 болды; әскерлер Бувин шайқасында соқтығысты. Бұл қатаң шайқас болды, бірақ Оттоның жараланған және қорқып қалған аты оны шайқас алаңынан алып кеткенде, оның күштері даладан кетуге мәжбүр болды. Филипп II Фридрихке Отоның шайқас алаңында қалдырған Императорлық бүркітін жібергендігі айтылады. Бұл жеңіліс Фредерикке Аахен мен Кельнді алуға мүмкіндік берді. Оның өлім себебі даулы, кейбір деректер бойынша ол 1218 жылы 19 мамырда Харцбург замгында аурудан қайтыс болды, және өзінің күнәларын өтеу үшін өлімге кесілуін сұрады. Алайда, тарихшы Канторович өлімін қорқынышты деп сипаттады: "Аббат оны орнынан түсіріп, тақтан түсіріп, күнәларын мойындаған кезде, оны жерге толық боймен лақтырып тастады, ал қайырымды діни қызметкерлер оны таяқпен қанды соққымен ұрып өлтірді. Осылай аяқталды алғашқы және соңғы Вельф императорының өмірі". Ол Брансуик соборында, оның ата-анасы жерленген жерде жерленген.

Отбасы

Отто Германияның барлық басқа патшаларымен туыс еді. Ол екі рет үйленді:
1209 немесе 1212 жылы неміс королі Филипптің және Ирен Ангелинаның қызы Беатричеге үйленді. 1214 жылдың 19 мамырында Аахенде Брабант герцогы Генрих I және Булонь графының қызы Матильданың қызы Марияға үйленді. Екеуінің де балалары болмады.