Христиан Генрих Персон: Өмір және ғылыми еңбектері
Christiaan Hendrik Persoon
Христиан Генрик Персон (1761-1836) – оңтүстік африкалық миколог, Линейдің саңырау құлпынайларын жіктемесіне үлкен үлес қосып, медицина ғылымдарының докторы атанған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс микологы (1761–1836)
German mycologist (1761–1836)
Кристиан Хендрик Персон (1 ақпан 1761 – 16 қараша 1836) – Оңтүстік Африка микологы, ол Линнейдің саңырауқұлақтар таксономиясын толықтырған.
Christiaan Hendrik Persoon (1 February 1761 – 16 November 1836) was a South African mycologist who made additions to Linnaeus' mushroom taxonomy.
Ерте өмір
Персон Оңтүстік Африкада, Жақсы Үміт мүйісінде, иммигранттық Помераниядан келген әкесі мен голланд анасының үшінші баласы ретінде дүниеге келді. Ол туылғаннан кейін анасы көп ұзамай қайтыс болды; он үш жасқа келгенде әкесі (бір жылдан кейін қайтыс болған) оны білім алу үшін Еуропаға жіберді.
Persoon was born in South Africa at the Cape of Good Hope, the third child of an immigrant Pomeranian father and Dutch mother. His mother died soon after he was born; at the age of thirteen his father (who died a year later) sent him to Europe for his education.
Білім
Бастапқыда Галледе теологияны оқыған Персон 22 жасында (1784 жылы) Лейден және Геттингенде медицинаға көшті. 1799 жылы ол "Kaiserlich Leopoldinisch Carolinische Deutsche Akademie der Naturforscher" академиясынан докторлық диплом алды.
Initially studying theology at Halle, at age 22 (in 1784) Persoon switched to medicine at Leiden and Göttingen. He received a doctorate from the "Kaiserlich Leopoldinisch Carolinische Deutsche Akademie der Naturforscher" in 1799.
Кейінгі жылдар
1802 жылы ол Парижге көшіп, өмірінің соңына дейін сол қалада тұрды, қаланың кедей ауданындағы үйдің жоғарғы қабатын жалдап алды. Ол, көрінері, жұмыссыз, отбасы құрмаған, кедейлікте және жалғыздыққа көнген өмір сүрді, бірақ Еуропаның ботаниктерімен хаттасып тұрды. Қаржылық қиындықтарға байланысты Персон өзінің гербариясын Оранж үйіне сыйға беруге келісті, оның орнына өмір бойына жеткілікті зейнетақы алуға уағдаланды.
He moved to Paris in 1802, where he spent the rest of his life, renting an upper floor of a house in a poor part of town. He was apparently unemployed, unmarried, poverty stricken and a recluse, although he corresponded with botanists throughout Europe. Because of his financial difficulties, Persoon agreed to donate his herbarium to the House of Orange, in return for an adequate pension for life.
Академиялық мансап
Персонның ботаникалық қызығушылығының бастауы белгісіз. Оның ең алғашқы еңбегі – Abbildungen der Schwämme (Саңырауқұлақтардың суреттері), ол 1790, 1791 және 1793 жылдары үш бөлімге бөлініп жарық көрді. 1794 жылы Персон Graphis туысына жататын тегіс аскоматтарды атау үшін термин енгізді. 1805 және 1807 жылдар аралығында ол өзінің Synopsis plantarum еңбегінің екі томын жариялады, бұл еңбек барлық түрдегі өсімдіктердің 20 000 түрін сипаттайтын танымал жұмыс болды. Бірақ оның жаңалық ашқан жұмысы саңырауқұлақтар саласында болды, ол бірнеше еңбек жариялады, бастапқысы – Synopsis methodica fungorum (1801); ол Uredinales, Ustilaginales және Gasteromycetes номенклатурасының бастапқы нүктесі болып табылады. Персон көптеген полипорлы түрлерді сипаттады; олардың көпшілігі Орталық Еуропадағы оның жеке жинақтарынан, ал бірнеше тропикалық түрлер француз ботанигі Шарль Гаудишо Бопренің дүниежүзілік экспедициясы барысында жасаған жинақтарынан жіберілді. Бұл соңғы саңырауқұлақтар ең алғаш сипатталған тропикалық полипоралардың қатарына жатады.
The origin of Persoon's botanical interest is unknown. The earliest of his works was Abbildungen der Schwämme (Illustrations of the fungi), published in three parts, in 1790, 1791, and 1793. In 1794, Persoon introduced the term for the furrowed ascomata of the lichen genus Graphis. Between 1805 and 1807, he published two volumes of his Synopsis plantarum , a popular work describing 20,000 species of all types of plants. But his pioneering work was in the fungi, for which he published several works, beginning with the Synopsis methodica fungorum (1801); it is the starting point for nomenclature of the Uredinales, Ustilaginales, and the Gasteromycetes. Persoon described many polypore species; most were from his own collections in central Europe, while several other tropical species were sent to him from collections made by French botanist Charles Gaudichaud Beaupré during his circumglobal expedition. These latter fungi are among the first tropical polypores ever described.
Тану
Персония туысы, Австралиядағы шағын ағаштар мен бұталардың бірнеше түрі оның құрметіне аталған. «Персония» атауы сондай-ақ Нидерланды Ұлттық гербарийі мен CBS Саңырауқұлақтың биологиялық әртүрлілігі орталығы бірлесіп жариялайтын, саңырауқұлақтың молекулалық филогенезиясы және эволюциясы туралы екі жылдық ғылыми журналға да берілген.
The genus Persoonia, a variety of small Australian trees and shrubs, was named after him. The title Persoonia is also given to a biannual scientific journal of molecular phylogeny and evolution of fungi, published jointly by the National Herbarium of the Netherlands and the CBS Fungal Biodiversity Centre.