Кіріспе
Volkswagen do Brasil компаниясы өндірген кішкентай көлік Volkswagen Gol – Volkswagen do Brasil компаниясы 1980 жылдан бері Латын Америка нарығында Volkswagen компаниясының бастапқы деңгейдегі көлігі ретінде шығарып келеді. Ол Volkswagen Type 1 (Fusca) және Volkswagen Brasilia көліктерін ығыстырды. Gol негізінде жасалған Voyage және Parati үлгілері 1987 жылдан 1993 жылға дейін Солтүстік Америкада Volkswagen Fox деген атпен сатылды. Gol әртүрлі нұсқаларда шығарылды, мысалы үш және бес есікті хэтчбектер, төрт есікті седан (Volkswagen Voyage), үш және бес есікті универсал (Volkswagen Parati) және екі есікті пикап (Volkswagen Saveiro). Gol 1987 жылдан 2014 жылға дейін қатарынан 27 жыл бойы Бразилияда ең көп сатылған автомобиль болды, ал 1988 жылдан бері Аргентинада ең танымал көлік болып табылады; 1980 жылдан бері Оңтүстік Америкада шамамен бес миллион Gol өндірілді. 2013 жылдың наурыз айында Gol және оның туындыларының (Voyage, Saveiro, Parati) жалпы өндірісі 10 миллион данаға жеткені хабарланды. Аты португал және испан тілдеріндегі футболдағы «гол» сөзінен алынған, бұл бразилиялықтардың осы спортқа деген құштарлығын пайдаланды. 43 жыл үздіксіз өндірілгеннен кейін, Gol көлігінің өндірісі 2023 жылы тоқтатылды. Оның орнына Volkswagen Polo-ның қарапайымдатылған нұсқасы – Polo Track келді. Атауы дәстүрлі бразилиялық балық аулау қайығының атымен байланысты. Қазіргі уақытта Мексикада 1999 жылдан бері Pointer Pick Up ретінде сатылуда.
The Volkswagen Gol is a subcompact car that has been manufactured by Volkswagen do Brasil since 1980 as Volkswagen's entry level car in the Latin American market—where it succeeded the Volkswagen Type 1 (Fusca) and the Volkswagen Brasilia. Several variants of the Gol derived Voyage and Parati were marketed in North America as the Volkswagen Fox from 1987 to 1993. The Gol has been produced in several versions, such as three and five door hatchbacks, four door sedans (the Volkswagen Voyage), three and five door station wagons (the Volkswagen Parati), and two door coupé utilities (the Volkswagen Saveiro). The Gol was the best selling car in Brazil for 27 consecutive years, from 1987 to 2014, and has been the most popular car in Argentina since 1988; approximately five million Gols have been manufactured in South America since 1980. In March 2013 it was announced that cumulative production of the Gol and its derivatives (Voyage, Saveiro, Parati) had reached 10 million units. It takes its name from the Portuguese (and Spanish) word for goal in football, taking advantage of the Brazilians' passion for the sport. Following a continuous production for 43 years, the production of the Gol ended in 2023. A downgraded version of the Volkswagen Polo called the Polo Track became its replacement. It is named after a traditional Brazilian fishing boat. It is currently sold in Mexico since 1999 as the Pointer Pick Up.
Бірінші буын (30-тип, 1980)
Gol 1980 жылы Brasilia-ны алмастыру үшін шығарылды, ол өз кезегінде Бразилия нарығында Beetle-ді алмастырған болатын. Ол қазіргі VW/Audi B1 және B2 платформаларынан туындаған өзінің бірегей BX платформасына негізделген. Латын Америкасына тән дизайнмен Gol 1.3 литрлік, ауамен салқындатылатын, қатарлы төрт цилиндрлі қозғалтқышты Beetle-ден алған, бірақ алдыңғы бөлігіне орналастырылған. 1982 жылдың мамыр айына қарай Voyage 1.5 1.6-ға дейін жаңартылды. 1984 жылы жоғары деңгейлі опция ретінде сумен салқындатылатын Voyage 1.8 ("Super") ұсынылды. 1.6 литрлік дизельді қозғалтқыш жасалды, бірақ Бразилия нарығында жолаушылар автокөліктерінде дизельді қозғалтқыштарға рұқсат болмағандықтан, тек экспортқа арналды. 1983 жылдың қаңтар айында төрт есікті Voyage седаны шығарылды. Кейбір экспорттық нарықтарда ол VW Amazon деп, ал кейін Солтүстік Америкада Fox деп аталды. Төрт есікті Voyage 1983 жылдан 1994 жылға дейін Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласындағы Autolatina Pacheco зауытында өндірілді. Ол Gacel (кейін Senda) деген атпен, аргентиналық 1.6 OHC карбюраторлы қозғалтқышпен, кейіннен 1.6 дизельді қозғалтқышпен сатылды. Gol-дың бірінші буыны (немесе "G1") 1987 және 1991 жылдары екі рет шағын жаңартулардан өтті. 1989 жылғы Gol GTi – отын инъекциясын қолданған Бразилияда жасалған алғашқы автомобиль. 2.0 литрлік қатарлы төрт цилиндрлі қозғалтқыш Santana-да қолданылған. 1991 жылы Бразилиядағы салық заңнамасына енгізілген өзгерістердің нәтижесінде бір литрден кіші қозғалтқыштары бар көптеген автомобильдер пайда болды. Fiat бірінші болып (Fiat Mille) шықты, ал Volkswagen тез арада қарапайым Gol 1000 ұсынды. Ол Ford компаниясы жасаған 997 см³ қозғалтқышпен жабдықталған (бұл олардың Autolatina бірлескен кәсіпорнының нәтижесі) және басқа ешқандай кузов стилінде қол жетімді болмады. 1990 және 1995 жылдар аралығында Ford CHT 1.6 қозғалтқышы Autolatina желісінің нәтижесінде, алғашқы 1.6 қозғалтқыштарды алмастырды.
ГТ 1.8 (1984-1986 жж.)
Gol GT 1.8 – BX отбасының алғашқы спорттық нұсқасы және Бразилия нарығында сәтті болған Ford Escort XR3 машинасына жауап ретінде жасалған. Santana (MkII Passat) көлігінен алынған 1.8 литрлік қозғалтқышымен жабдықталған Gol GT, Escort XR3-тен әлдеқайда жылдам болды, бірақ сыртқы түрі оған қарағанда әдемі болмады. Алғашқы модельдерде төрт жылдамдықты механикалық беріліс қорабы болған, бірақ жақын арада ол бес жылдамдықты беріліс қорабына ауыстырылды.
GTS 1.8 (1987-1994) (Қазақстан Республикасы)
Gol GT-нің мұрагері GTS, жаңа 87 BX модельдерінің стилінде жаңартылған дизайнға ие болды, сонымен қатар бұрын қолжетімсіз болған артқы спойлер және бүйірлік юбкалар сияқты жаңа аксессуарларды ұсынды. 1,8 литрлік қозғалтқыш бензин немесе этанол отынымен жұмыс істеді. GTS өте табысты модель болды және жаңа GTI шығар тұсында да өндірісте сақталды.
2000 жылғы жалпы техникалық нұсқаулық (1989-1994)
Бразилияда жасалған алғашқы электронды отын құю жүйесімен жабдықталған автомобиль ретінде танымал Gol GTI 1989 жылдың қаңтар айында таныстырылды және ол бензинмен ғана жұмыс істейтін 2.0 литрлік үлкен қозғалтқышпен жабдықталды. Бастапқыда екі есікті және төрт есікті седан, сондай-ақ екі есікті вагон ретінде ұсынылды, вагон 1991 жылғы модель үшін, екі есікті седанмен бірге, Канада нарығынан алынып тасталды. Сол жылы қалған Fox үлгілері сәл жаңартылды. Солтүстік Американың барлық модельдерінде бойлық орналасқан, тік 1.8 литрлік бензинді қозғалтқыш қолданылды, ол 5500 айналымда қуаттылығы және 3250 айналымда крутящий моментін өндірді. Ерте үлгілерде (1987–1989) Bosch CIS E типті Jetronic электромеханикалық отын құю жүйесі, отын басқаруға көмектесу үшін оттегі сенсорымен бірге қолданылды. Кейінгі үлгілерде (1990–1994) Bosch Digifant электронды отын құю жүйесі қолданылды. Канадада 1987–1989 жылдар аралығында отын басқару жүйесінде оттегі сенсоры жоқ, қарапайым Bosch CIS отын құю жүйесі ұсынылды. Модель тарихы барысында жабдық деңгейлеріне базалық Fox, GL, GTS, GLS, GL Sport, Polo және Wolfsburg Edition кірді. Қосымша опциялар кондиционер, бес жылдамдықты (төрт жылдамдығына қарсы) қолмен басқару және металл бояу болды. Автоматты беріліс қосылмады. GL жабдықтамасы жаңартылған маталық интерьер, артқы номерлік тақтаның жабыны, төбеге орнатылған карта жарығы, перчатка бөлімінің жарығы, багаж бөлімінің жарығы, тахометр (вагон үлгілерін қоспағанда), кузов түсіндегі бамперлер, доңғалақ қақпақтары, жолаушы жағындағы сыртқы артқы көріспе айнасы, 175/70 13 шиналары, жанармай бак қақпағының құлпы және үш нүктелі артқы қауіпсіздік белбеулерін қамтыды. 1991 жылғы жаңарту радиатор торына, фараларға, бұрылыс көрсеткіштеріне, логотиптерге және доңғалақ қақпақтарына өзгерістер енгізді, сондай-ақ сүйреу ілгектерінің саны төрттен екіге дейін азайтылды. Кейінгі АҚШ үлгілері "автоматты" емес, электрмен жұмыс істемейтін алдыңғы орындық иық белбеулерін, тізе таяғын және қолмен басқарылатын алдыңғы жамбас белбеулерін қамтыды, ал Канада үлгілері алдыңғы орындық белбеулерін тіреуге орнатылған күйінде сақтап қалды.
Екінші буын (тип 37/5X/5W, 1994 ж.)
Екінші буын (немесе "G2") Gol, әзірлеме кезінде AB9 жобасы ретінде белгілі болды, 1994 жылдың қыркүйегінде таныстырылды. Ол әлі де BX платформасына негізделген, бірақ бұрынғы модельден мүлдем өзгеше, жаңартылған корпусы мен 1980 жылғы түпнұсқаға қарағанда ұзын дөңгелек базасы бар. "Гол Болинья" (шамамен "Дөңгеленген Гол" немесе "Көпіршік Гол") деген лақап атымен танымал болған бұрынғы буынға "Гол Квадрадо", "Төртбұрышты Гол" деген ат берілді. Жаңа нұсқа сол кезде жаңадан шыққан Chevrolet Corsa машинасына жауап ретінде жасалды. Gol G2 келесі нұсқаларда қол жетімді болды: 1000i, 1000i Plus, CL, GL, Furgão (Универсал) және GTi (1996 жылға дейін 8 клапанды қозғалтқышпен жабдықталған, кейін неміс құрамында жасалған, қуаты жоғары 16 клапанды нұсқасымен алмастырылды), 1.0, 1.6, 1.8 және 2.0 литрлік қозғалтқыштармен. 1.0 литрлік қозғалтқышты Ford, AutoLatina ынтымақтастығы аясында жеткізді. Gol G2 екі арнайы шығарылымда да қол жетімді болды. Біріншісі, "Gol Rolling Stones", 1995 жылы Бразилиядағы "Voodoo Lounge Tour" гастрольдік сапарының құрметіне арналды. Ал келесі жылы "Гол Атланта" (Олимпиада ойындарынан кейін) шықты. 1996 жылдың қарашасында Volkswagen өзінің 1.0 литрлік қозғалтқышын AT 1000 деп атады. Бұл нұсқа олардың үлкен 1.6 литрлік қозғалтқышынан (999 см³) алынған. 1.0 16V нұсқасы сегіз клапанды нұсқаға қарағанда жоғары қуатқа ие. 1995 жылы AutoLatina серіктестігі таратылды. 1998 жылы Gol G2-ге 1.9 литрлік дизельдік қозғалтқыш орнатылды, ол тек Бразилиядан тыс нарықтарда ғана сатылды.
Үшінші буын (5U тип, 2008)
Gol-дың үшінші буыны 2008 жылдың 29 маусымында Бразилияда 2009 жылғы модель ретінде шығарылды. Іске қосылғанға дейін "Nachfolger" немесе "Neue Familie" (неміс тілінде "мұрагер" және "жаңа отбасы") деп аталған бұл модель "Novo Gol" деп сатылады. Дегенмен, ол енді BX платформасына негізделмейді, Volkswagen PQ24 платформасын Fox және Polo модельдерімен бөліседі, сондай-ақ PQ25 платформасының кейбір компоненттерін де қамтиды. Бразилияда ол 1.0 литрлік немесе 1.6 литрлік flex қозғалтқыштармен жабдықталған үш және бес есікті хэтчбек түрінде ұсынылды. Оның габариттері: ұзындығы 3.90 м, ені 1.66 м, биіктігі 1.45 м, дөңгелек базасы 2.47 м, жүк көлемі 285 литр. Бұл автоматтандырылған механикалық беріліспен ұсынылған алғашқы Gol. Рекламалық роликтер Лос-Анджелесте, Калифорнияда Сильвестр Сталлоне мен Жизель Бюндхеннің қатысуымен түсірілді. Volkswagen High Torque (VHT) технологиясы Gol отбасының үшінші буынында қолданысқа енгізілді. Бұл жаңа технология flex қозғалтқышқа төмен айналымдарда жоғары момент алуға мүмкіндік береді, ал қозғалтқыштар этанол отынында жоғары момент пен ат күшіне ие болады.
Саяхат
2008 жылдың қыркүйегінде таныстырылған Voyage, қазіргі Gol модельінің седан түрі болып табылады және осыған байланысты 1.0 және 1.6 литрлік VHT этанолға бейімделген жүйесімен жабдықталған. Көптеген елдерде Voyage Gol Sedan деп аталады. Бразилия нарығында Voyage төрт нұсқада қолжетімді: 1.0, 1.6, 1.6 Trend және 1.6 Comfortline, барлығы стандартты түрде ABS тежегіштерімен және екі фронталды қауіпсіздік жастықтарымен жабдықталған. Voyage-дің багаж бөлімін приборлық тақтадағы батырма арқылы немесе панельдегі түймелерді басып электронды түрде ашуға болады, багаж сыйымдылығы 480 литрді құрайды. Бразилияда седан кузовының өндірісі 1995 жылы тоқтатылып, 2008 жылы қайта жаңартылды, сондықтан бұл Voyage-дің екінші ұрпағы болғамен, Gol хэтчбегімен үйлесімді G5 деп аталады.
Савейро
2009 жылдың тамызында VW Бразилия үшінші буын Saveiro жеңіл жүк көлігін таныстырды. Жаңа Saveiro стандартты немесе кеңейтілген кабинамен қол жетімді, ал дөңгелек аралығы Gol және Voyage-тің дөңгелек аралығынан ұзын. Қол жетімді жалғыз қозғалтқыш – 1.6L VHT, ол Gol және Voyage-тен алынған. Ең қарапайым 1.6 комплектациясында қара бамперлер және 14 дюймдік болат доңғалақтар бар. Опциялық Trend жиынтығына 14 дюймдік жеңіл қорытпа доңғалақтар, сондай-ақ есік тұтқалары мен айна қақпақтарының түс жағынан үйлесімді жабыны кіреді; модельдердің ең жоғары деңгейі – Saveiro Trooper, ол қара түспен боялған 15 дюймдік болат доңғалақтармен жабдықталған. Стандартты кабина үшін жүк көтергіш қабілеті тонна, ал кеңейтілген кабина үшін тоннаны құрайды. Gol және Voyage Бразилияда өндірілістен тоқтатылғаннан кейін де Saveiro пикапы өндіріле берді және 2023 жылдың тамызында сәл жаңартылды.
Қозғалтқыштың ерекшеліктері
1.0L VHT: (Этанол) 3,850 айналымда (Этанол) өндіреді
1.0L MPI: (Этанол) 3,000 айналымда (Этанол) өндіреді
1.6L VHT: (Этанол) 2,500 айналымда (Этанол) өндіреді
1.6L MSI: (Этанол) 3,000 айналымда (Этанол) өндіреді
1.0L MPI: ( Ethanol) producing ( Ethanol) at 3,000 rpm
1.6L VHT: ( Ethanol) producing ( Ethanol) at 2,500 rpm
1.6L MSI: ( Ethanol) producing ( Ethanol) at 3,000 rpm
Бетті көтеру
Gol-дың үшінші буыны 2012 жылы Volkswagen Jetta-ға ұқсас бұрышты жарықтар мен артқы жарықтармен жаңартылды. Модель бесінші буын Volkswagen Polo және жетінші буын Volkswagen Golf негізінде 2016 жылы тағы бір жаңарту алды. Жаңа 1.0 литрлік үш цилиндрлі қозғалтқыш пайда болды, ол бразилиялық Up! және Fox модельдерінде қолданылатын, этанол немесе бензин, немесе екеуінің қосылысын қолдайтын қозғалтқыш. CrossFox негізіндегі 16 клапанды 1.6 литрлік төрт цилиндрлі Rallye нұсқасы тоқтатылды, 1.0 литрлік қозғалтқышқа балама ретінде тек 8 клапанды 1.6 литрлік қозғалтқыш қалды. Интерьерде Golf-қа ұқсас жаңа приборлық панель мен руль орнатылды, сондай-ақ навигациялық жүйесі, Android Auto, Apple CarPlay және MirrorLink қолдауы бар мультимедиа орталығы ұсынылды. 2018 жылы Gol-дың үшінші буыны Gol Track-тың алдыңғы бөлігімен үшінші жаңартуды алды. Көптеген комплектациялар тоқтатылды, тек 1.0 және 1.6 қалды, 1.6 нұсқасы автоматты беріліспен қол жетімді алғашқы нұсқа болды, ал сенімділік мәселелеріне байланысты iMotion автоматты механикалық беріліс опциясы алынып тасталды. 2018 жылдың шілдесінде модельге 6 жылдамдықты автоматты беріліс қосылды, ол 110/120 а.к. қуатты беретін 1.6 16v FlexFuel EA211 қозғалтқышымен жұмыс істейді.
Қауіпсіздік
Gol Latin NCAP тарапынан өте қауіпті деп бағаланды. 2009 жылғы модель, Латын Америка нарығындағы ең қарапайым конфигурациясында, ересектерге бір жұлдыз, ал балаларға екі жұлдыз бағасын алды, себебі онда әуе қаптамасы болмады. Әуе қаптамасы бар нұсқасы үш жұлдызға ие болды. ESP ұсынылмайды, бірақ 2014 жылдан бастап Бразилия заңы барлық жаңа көліктерде ABS тежегіштері мен екі жақты алдыңғы әуе қаптамаларын міндетті етіп қойды. 2022 жылдың қаңтарынан бастап Аргентинада ESP жабдықталмаған жаңа көліктерді сатуға тыйым салатын заң күшіне енген соң, Gol сатуға тыйым салынды. Volkswagen компаниясы бұл белсенді қауіпсіздік жабдығын міндетті ету туралы жаңа заңға қатысты қатты сынға алды. Gol-ды ESP-мен жабдықтаудан бас тартқан Volkswagen Аргентинада модельді сатуды тоқтатуға мәжбүр болды, тіпті ол 2021 жылы жергілікті нарықта ең көп сатылған үшінші жолаушылар көлігі болғанмен де.
Ұсынысты тоқтату
"Гол" машинасының өндірісі 2022 жылдың соңында тоқтатылды. Бразилияда 2023 модельдік жылға арналған, сыртқы пішіні жаңартылған "Соңғы басылым" нұсқасы шығарылды, оның өндірісі 1000 данамен шектелді. Оның орнына 2022 жылдың қараша айында Polo Track ретінде ұсынылған, Polo Mk6 машинасының жабдығы азайтылған нұсқасы келеді.