Кіріспе

Себу, Филиппин Талисайдағы құрамдас қала, ресми түрде Талисай қаласы () – Филиппиннің Себу провинциясындағы 3-ші сыныпты құрамдас қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 263 048 адамды құрайды. Талисай атауы қалада көптеп өсетін талисай ағашынан алынған.

Тарих

Талисай 1648 жылы августиндіктерге тиесілі егін шаруашылығы ретінде құрылған. 1849 жылы муниципалитет ретінде қайта құрылды. Америка отаршылдық кезеңінде де, Екінші дүниежүзілік соғыста да Талисай отарлық әскери күштерге паналаған орын болды. Муниципалитет Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Себудағы Филиппин қарсылық қозғалысының партизандық барлау операцияларының орталығы қызметін атқарды. 1945 жылдың 26 наурызында АҚШ-тың азат ету күштері Талисай жағажайына қонды, олар Филиппин Ұлттық күштерімен және Себуан партизандарымен бірлесіп, Себудағы жапон күштерінің жеңіліске ұшырауына әкелді. Сол күн Себу провинциясында ресми мереке күні болып саналады.

Қалалық аудан

2000 жылы Талисай муниципалитеті Республикалық заң № 8979 арқылы қалаға айналдырылды. Муниципалитет қазір 2004 жылы ашылған Лаваннан Оңтүстік жағалау тас жолы арқылы Себу қаласымен байланысты. Бұл, негізінен, тұрғын үй кешендері түрінде жаңа инвестициялардың келуіне әкелді, бірақ кейбіреулері асығыс жоспарланғандықтан мәселелер тудырды. Магхавей таулық барангасының тұрғындары мен Crown Asia компаниясының Azienda Milan және Venezia тұрғын үй кешендерінің тұрғындары арасында жанжал болды.

География

Негізінен тұрғын үйлер мен сауда орталығы болып табылатын Талисай, Метро Себу аймағында орналасқан. Солтүстігінен Себу қаласы, батысынан Толедо қаласы, шығысынан Себу бұғазы және оңтүстігінен Мингланилья қаласымен шектеседі. Талисай провинциялық астана – Себу қаласынан жақын жерде орналасқан.

Барангай

Талисай саяси тұрғыдан 22 барангайға бөлінген. Әр барангай пуроктардан құралады, ал кейбіреулерінде сайтолар да бар.

Демография

2017 жылы Талисай қаласы Себу провинциясының ең тығыз қоныстанған қаласы еді. Бұл рейтингке жоғары дамыған қалалар – Себу қаласы, Лапу-Лапу және Мандау қалалары кірмейді. Бір шаршы километрге 5710 адам шамасында адам тұрды. Қала тұрғындарының басым көпшілігі себуано тілінде сөйлейді (96%).

Дін

Талсай қаласының халқының көп бөлігі рим католиктерінен тұрады. Қаланың ішінде протестанттар мен христиан емес азшылықтар да бар.

Экономика

Талсай динамитте қолданылатын детонаторлар өндірісінің маңызды орталығы болып қала береді. Талсай қаласындағы сауданың көп бөлігі Табунок аймағында жүзеге асады, онда бірнеше қоғамдық базарлар, сауда кешендері мен коммерциялық мекемелер орналасқан. Ең ірі сауда орталығы – Gaisano Grand Fiesta Mall Tabunok, онда супермаркет, универмаг және бұрын кинотеатр болған. Дегенмен, халықтың көп бөлігі әлі де қоғамдық базарларға тәуелді, онда олар жаңа ет, балық, көкөніс және басқа да үй шаруашылығына қажетті заттарды таба алады. Көптеген "сари-сари" дүкендері бар. Талсай қаласы және Табунок аймағы сонымен қатар қаланың оңтүстігіндегі аудандар үшін сауда орталығы қызметін атқарады, Себу қаласына оңтүстік кіреберіс болып табылады.

Мәдениет

Талисай қаласы «Себудың лешон астанасы» деп есептеледі және Себудағы ең жақсы лешонды, «Инасал» деп атайды, алуға болатын екі орынның бірі саналады, екіншісі – Каркар қаласы. Лешондарының арқасында, қала Талисай қаласын жарнамалау мақсатында діни-мәдени фестиваль құруға шешім қабылдады, ол «Халад Инасал фестивалі» деп аталды және қазанның 15-і күні тойланады. Фестиваль Талисай қаласының қасиетті қамқоршысы Авилалық Терезаның құрметіне арналады және көшеде билеу, қуырылған шошқа процессиясы, содан кейін ритуалдық көрсетілім мен әсем фейерверкпен аяқталады.

Көлік

Талсай қаласы Оңтүстік жол мүлігінің құрылысынан және оны кесіп өтетін Себу оңтүстік жағалау жолынан үлкен пайда көрді. Бұл 6 қатарлы жағалау тас жолы Себу қаласының орталығынан Мингланилла қаласымен шекарасына жақын орналасқан Талисай қаласының Лава ан I ауданына дейін созылады, арасында бірнеше шығулар бар, олардың көптегені Талисайдың әртүрлі аймақтарына қызмет етеді. Осы тас жолдың арқасында, соңғы жылдары аймақ тұрғындары үшін үнемі проблема болған жол ағлағы айтарлықтай төмендеді, бұл қаланы 70-ші және 80-ші жылдардағыдай қайтадан тұрғын үйлер үшін танымал аймаққа айналдырды. Қалаға Себу автобустық жылдам транзит жүйесі де қызмет көрсетеді, онда Мамбалингке және Себу қаласында орналасқан Оңтүстік жол мүлігіне баратын екі (2) қосымша бағыттар болады. 2016 жылы Талисай қалалық кеңесі Себудегі жеңіл рельстік көлік (ЖРК) жобасын қолдайтынын мәлімдеді.