Кіріспе

Философиялық проблемалар тілдің бұрмалануына негізделген деген пікір – тіл философиясы.

Кәдімгі тіл философиясы (ОЛП) Кавелл осы философияның туын айқын қабылдап, философтар мен әдебиет теорияшыларының бір буынын осы философиялық тәсілдің артықшылықтарын қайта қарауға шақырды, сонымен бірге дәстүрлі аналитикалық философияның шектеулерінен алыстады. Бұл әдістемеге қызығушылықтың жаңадан жандануына, әсіресе Кавеллдің еңбектері мен оқуларының арқасында жаңалықтар енгізілуіне себеп болды, сондай-ақ, бұл «постаналитикалық философия» деп аталатын бағыттың негізгі тірегіне айналды. Бағыттық аналитикалық философияда, постгуманизмде және постструктурализмде кездесетін метафизикалық және түсініксіз тілден аулақ болуға тырысқан көптеген феминист философтар кәдімгі тіл философиясының әдістерін қабылдады. Осы философтардың көпшілігі Кавеллдің шәкірттері немесе әріптестері болды. Қазіргі кездегі кәдімгі тіл философиясы мен философиялық прагматизм (немесе неопрагматизм) арасында белгілі бір ұқсастықтар бар. Қызығы, прагматик философ Ф.С. Шиллерді, әсіресе оның «Сфинкстің жұмбақтары» атты еңбегінде, кәдімгі тіл философиясының алға басушысы деп қарастыруға болады. Кіші Сенека басқа философтардың қызметін кәдімгі тіл философтарына тән мәселелерді көрсететіндей етіп сипаттады. Себебі, олар бізге нақты жаңалықтар емес, әлі де шешімін күтіп тұрған мәселелерді қалдырды. Олар, мүмкін, маңызды нәрсені тапқан болар еді, егер олар артық нәрселерді іздемегенде. Олар көп уақытын сөздерге таласып, сөзбасшылыққа берілді; мұның бәрі зияны жоқ ойын-сарқылым. Біз сөздерді екі мағынаға түйіп, байлап, содан кейін оларды шешуге тырысамыз. Мұның бәріне бізде уақыт жетеді ме? Біз қалай өмір сүруді немесе қалай өлуді білеміз? Керісінше, біз барлық жан-дүниемізбен, сөздердің де, істердің де алдауынан сақтануға тиіс нәрсеге қарай жылжуымыз керек. Неге сіз ұқсас сөздерді ажыратасыз, егер ешкім олардың арасында дау кезінде алданып қалмаса? Бізді адастыратын нәрселер – нәрселер, және сіз нәрселердің арасында ажырата білуіңіз керек.

Екіншілік көздер

Форгюсон, Линд. "Оксфорд және әдеттегі тіл философиясының "эпидемиясы", The Monist 84: 325–345, 2001. Пасмор, Джон. "Жүз жылдық философия", қайта өңделген басылым. Нью-Йорк: Basic Books, 1966. 18-тарауды қараңыз: "Витгенштейн және әдеттегі тіл философиясы". Сомс, Скотт. ХХ ғасырдағы философиялық талдау: Екінші том, Мағына дәуірі. Принстон, Принстон университетінің баспасы, 2005. "Әдеттегі тіл философиясы: қайта қарастыру" – Энтони Коулман және Иван Велти редакциялаған.