Жак Ибер: Француз композиторының өмірі мен шығармашылығы
Jacques Ibert
Жак Ибер (1890-1962) – француздық композитор, опера, балет, камералық музыка жазған. «Дивертисмент», «Эскаль» шығармаларымен танымал. Классикалық музыка.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз композиторы (1890–1962)
French composer (1890–1962)
Жак Франсуа Антуан Мари Ибер (15 тамыз 1890 – 5 ақпан 1962) – француз классикалық музыкасының композиторы. Ол жас кезінен музыкамен шұғылданып, Париж консерваториясында оқыды және әлдебір ретте-ақ ең жоғары сыйлық – Рим сыйлығын жеңіп алды, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі оқуын үзіліске ұшыратты.
Jacques François Antoine Marie Ibert (15 August 1890 – 5 February 1962) was a French composer of classical music. Having studied music from an early age, he studied at the Paris Conservatoire and won its top prize, the Prix de Rome at his first attempt, despite studies interrupted by his service in World War I.
Ибер сәтті композиторлық мансапқа ие болды, жеті опера, бес балет, пьесалар мен фильмдерге қосымша музыка, фортепианоға арналған соло туындылар, хорлық шығармалар мен камералық музыка жазды (кейде басқа композиторлармен бірлесіп). Ол, әдетте, оркестрлік шығармаларымен, соның ішінде «Дивертимент» (1930) және «Эскальдер» (1922) шығармаларымен есімдеріне түсіріледі. Композитор ретінде Ибер өз заманының басым музыка жанрларының ешқайсысына адаспады және эклектик ретінде сипатталды. Бұл оның ең танымал шығармаларында да көрінеді: кішкентай оркестрге арналған «Дивертимент» – жеңіл, тіпті көңіл көтеруге арналған, ал «Эскальдер» (1922) – үлкен оркестрге арналған толыққанды романтикалық туынды. Ибер шығармашылық жұмысымен қатар Римдегі Вилла Медичидегі Франция академиясының директоры қызметін атқарды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Париждегі про-нацистік үкімет тарапынан қудаланды және біраз уақыт Швейцарияда эмиграцияда болды. Соғыстан кейін француз музыкалық өміріндегі бұрынғы беделін қайта қалпына келтіріп, оның соңғы музыкалық қызметі Париж операсы мен Opéra Comique басшылығына байланысты болды.
Ibert pursued a successful composing career, writing (sometimes in collaboration with other composers) seven operas, five ballets, incidental music for plays and films, works for piano solo, choral works, and chamber music. He is probably best remembered for his orchestral works including Divertissement (1930) and Escales (1922). As a composer, Ibert did not attach himself to any of the prevalent genres of music of his time, and has been described as an eclectic. This is seen even in his best known pieces: Divertissement for small orchestra is lighthearted, even frivolous, and Escales (1922) is a ripely romantic work for large orchestra. In tandem with his creative work, Ibert was the director of the Académie de France at the Villa Medici in Rome. During World War II he was proscribed by the pro Nazi government in Paris, and for a time he went into exile in Switzerland. Restored to his former eminence in French musical life after the war, his final musical appointment was in charge of the Paris Opera and the Opéra Comique.
Алғашқы жылдар
Ибер Париж қаласында дүниеге келген. Оның әкесі табысты бизнесмен, ал анасы талантты пианист, Антуан Франсуа Мармонтельден сабақ алған және жас Иберттің музыкаға деген қызығушылығын қолдаған. Төрт жасынан бастап ол музыканы үйренуге кірісті, алдымен анасынан скрипка, содан кейін фортепианоны үйренді, әкесінің ұлы оның ісін жалғастырсын деген тілегіне қарамастан. Мектепті бітіргеннен кейін ол жеке сабақтар беріп, аккомпаниатор болып, кинотеатрларда фортепианода ойнап ақша тапты. Ол сонымен қатар ән жазуды бастады, кейде Уильям Берти деген псевдониммен, және қаржылық қиындыққа тап болған әкесінің бизнесіне көмектесті. 1910 жылы Ибер Париж консерваториясына түсіп, Эмиль Пессардтан (гармония), Андре Гедалгеден (контрапункт) және Пол Видалдан (композиция) сабақ алды. Гедалге оған оркестрлеу бойынша жеке сабақтар берді, осы сабақтарға Артур Хонеггер мен Дариус Милхауд та қатысты. Иберттің музыкалық білімі Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда үзіліске ұшырады, онда ол теңіз офицері болып қызмет етті. Соғыстан кейін ол суретші Жан Вебердің қызы Розет Веберге үйленді. Оқуын жалғастырған ол 1919 жылы консерваторияның ең жоғары сыйлығы – Рим сыйлығын алды.
Ibert was born in Paris. His father was a successful businessman, and his mother a talented pianist who had studied with Antoine François Marmontel and encouraged the young Ibert's musical interests. From the age of four, he began studying music, first learning the violin and then the piano from his mother, despite his father's wishes that his son would follow in his business profession. After leaving school, he earned a living as a private teacher, as an accompanist, and as a cinema pianist. He also started composing songs, sometimes under the pen name William Berty, and helped his father's business, which had suffered a financial setback. In 1910, Ibert became a student at the Paris Conservatoire, studying with Émile Pessard (harmony), André Gedalge (counterpoint) and Paul Vidal (composition). Gédalge also gave him private lessons in orchestration; Ibert's fellow students at these private classes included Arthur Honegger and Darius Milhaud. Ibert's musical studies were interrupted by the outbreak of World War I, in which he served as a naval officer. After the war he married Rosette Veber, daughter of the painter Jean Veber. Resuming his studies, he won the Conservatoire's top prize, the Prix de Rome at his first attempt, in 1919.
Композитор және әкімші
Иберттің алғашқы оркестрлік композицияларының ішінде Оскар Уайльдтың поэмасынан шабыттанған "Ла Баллада де ла Жеол де Рединг" және теңіз флотында қызмет еткен кездегі Жерорта теңізінің порттарынан шабыттанған "Эскальдер" (Ports of Call) бар. Бұл туындылардың біріншісі 1922 жылдың қазан айында Габриэль Пьерне жетекшілік еткен Концерт Колонн концерттерінде орындалды; екіншісі 1924 жылдың қаңтарында Пол Парайдың жетекшілігімен Оркестр Ламуреде таныстырылды. Бұл екі туынды Иберттің ел ішінде де, шетелде де ерте танымалдылығын қалыптастырды. Оның баспагері Альфонс Ледук одан "Histoires" және "Les Rencontres" фортепиано музыкасының екі жинағын тапсырыс берді, бұл оның танымалдылығын одан әрі арттырды. Бірақ Ибер көңіл көтеріп, тіпті жеңіл-жеңіл туындыларымен де белгілі, олардың ішінде кішкентай оркестрге арналған "Дивертисмент" және флейта концерті бар.
Among Ibert's early orchestral compositions were La Ballade de la geôle de Reading, inspired by Oscar Wilde's poem, and Escales (Ports of Call), inspired by his experiences of Mediterranean ports while he was serving in the navy. The first of these works was played at the Concerts Colonne in October 1922, conducted by Gabriel Pierné; the second was performed in January 1924 with Paul Paray conducting the Orchestre Lamoureux. The two works made Ibert an early reputation both at home and abroad. His publisher Alphonse Leduc commissioned two collections of piano music from him, Histoires and Les Rencontres, which enhanced his popularity. but Ibert is at least as well known for lighthearted, even frivolous, pieces, among which are the Divertissement for small orchestra and the Flute Concerto.