Кіріспе

Италиялық мүсінші (1878–1937)

Алсео Доссена (1878–1937) – итальян мүсіншісі. Оның саудагерлері оның туындыларын басқа мүсіншілердің жұмыстары деп өткізді.

Өмірбаян

Доссена 1878 жылы Италияның Кремона қаласында дүниеге келді. Ол талантты тас қалаушы және мүсінші болды, классикалық және ортағасырлық өнерді көшіруде өте шебер еді, сондықтан оның агенті Альфредо Фасоли оның туындыларын нағыз антиквариат ретінде сатты. Фасоли грек, рим, ортағасырлық және Ренессанс кезеңдерінің мүсіндерінің, сондай-ақ Джованни Пизано, Симоне Мартини және Донателло сияқты суретшілердің туындыларының көшірмелерін тапсырыс берді. Фасоли Доссенаға аз төлем жасады, ал ол мұражайлар мен коллекционерлерге сатылған көшірмелерден зор пайда тапты. Жалған туындылардың бірі – Мино да Фиезолеге тиесілі деп есептелген мүсінді қабір, ол Бостонның Көркем өнер мұражайына сатылды. 1928 жылы Доссена өзінің кейбір туындыларының мұражай коллекцияларында түпнұсқа антиквариат ретінде көрсетіліп жатқанын және оның дилерлері пайданың көп бөлігін өздеріне қалдырып отырғанын білді. Суретшіге әр сатудан бар болғаны 200 доллар төленді. Ол бұл алаяқтықты әшкереледі және дилерлерін сотқа берді. Доссена өзінің туындыларын жалған мәлімдемелермен сатқанын білмейтінін айтып, жасалма айыптаулардан өзін қорғады. Сот оны ақтап, 66 000 доллар көлемінде өтемақы төледі. Бірақ Нью-Йорк Метрополитен өнер мұражайындағы келесі көрмесі сәтті болмады. 1933 жылы Италия үкіметі оның 39 туындысын бар болғаны 9000 долларға сатты, ал оның жасалған туындысы рекордтық 150 000 долларға сатылды. Алсео Доссена 1937 жылы Римде кедейлікте қайтыс болды.

Жинақтар

Доссенаның екі мүсіні Питтсбург университетінің Фрик көркем өнер ғимаратында тұрақты түрде көрсетіледі. Олар Симон Мартини жасағандай, Ренессанс дәуіріндегі шіркеуге орнатылған нәрселер сияқты көрінуі тиіс болған. Мүсіндердің тақырыбы – Құдай ана Мәриям және Жәбірейіл періште.