1995 жылғы Франциядағы алжирлік террористердің шабуылдары
1995 France bombings
1995 ж. Парижде, Лионда және Вильербаннеде алжирлік экстремистер жасаған теракттар. 8 адам қаза тауып, 190-нан астам адам жарақаттанды. GIA тобының шабуылдары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алжирлік милитанттар жасаған террористік шабуылдар
Terror attacks by Algerian militants
1995 жылы Париж мен Лиондағы қоғамдық көлік жүйелеріне, сондай-ақ Вильярбанндағы мектепке бірнеше шабуылдар жасалды. Бұл шабуылдарды Алжирдің қарулы ислам тобы (АИГ) жүргізді, олар Алжир азаматтық соғысын Францияға таратуды көздеді. Шабуылдардың салдарынан сегіз адам қаза тапты, барлығы 25 шілдедегі алғашқы шабуыл кезінде. Сондай-ақ 190 адам жарақат алды. Ислам құтқару майданының (FIS) негізін қалаушыларының бірі Әбделбаки Сахрауидің өлтірілуі Францияда исламистердің террористік науқанын кеңейтуге бағытталған қадам болды.
A series of attacks targeted public transport systems in Paris and Lyon, as well as a school in Villeurbanne, in 1995. They were carried out by the Armed Islamic Group of Algeria (GIA), who sought to expand the Algerian Civil War to France. The attacks killed eight people, all during the first attack on 25 July. The attack also injured 190 people. The assassination of Abdelbaki Sahraoui, a co founder of the Islamic Salvation Front (FIS), was a prelude to the extension of the Islamists' terrorist campaign in France.
Шабуылдар
1995 жылдың 25 шілдесінде Париждегі RER метрополитенінің B желісіндегі Сен-Мишель станциясында газ баллоны жарылды. Төтенше жағдайлар қызметінің көліктері дереу Сен-Мишель алаңына және айналасындағы көпірлер мен көшелерге жол тартты, ал Нотр-Дам алаңы тікұшақтарға қону алаңына айналды, ал жақын маңдағы Le depart Saint Michel кафесі жедел жәрдем госпиталі ретінде пайдаланылды. Сол күні кешкі сағат 8-де France 2 телеарнасының хабарларында «жайсыз жарылыстан» төрт адам қаза тауып, тағы 40-қа жуық адам жарақат алғаны хабарланды. Ол кезде ешқандай ресми деректер бұл террористик шабуыл екенін растамады. Бұл факті кейін ғана расталды, ал соңғы нәтиже – сегіз адамның қазасы және 117 адамның жаралануы болды. Бұл Францияда 1983 жылғы Орли әуежайындағы шабуылдан бері болған ең қорқынышты террористик шабуыл еді және GIA-ның 1995 жылғы Франциядағы бомбалау кампаниясының жалғыз құрбанды шабуылы болды. 17 тамызда Арк де Триумф маңындағы қоқыс контейнеріне жасырылған бомба 16 адамды жарақаттады. Бомба газ баллонымен және шегелермен жасалған. 26 тамызда Лион маңындағы жоғары жылдамдықты теміржолдың жолында үлкен бомба табылды. Ол пойыз өтетін кезде жарылуы тиіс еді. Бомбадан Халед Келкал мен Буалем Бенсаидтың саусақ іздері табылды. Топ жетекшісі Халед Келкал тез анықталды және оның суреті бүкіл Францияға тарады. Бомбалау шабуылдары 3 қыркүйекте Париждің 11-ші округіндегі ашық базарда үш адамды жарақаттаған оқиғамен жалғасты. Ал 7 қыркүйекте Лион қаласына жақын Виллеурбанн қаласындағы еврей мектебінің жанында жарылған бомба салдарынан он үш адам жарақат алды. 29 қыркүйекте іздеуде жүрген күдікті Халед Келкал француз жандармериясының EPIGN бөлімшесінің қызметкерлерімен Лион маңында ұсталды, бірақ ол қарсылық көрсеткен кезде қаза тапты. Дегенмен, шабуылдар 6 қазанда Халед Келкалдың жерлену күнінде де жалғасты. Париж метросының Maison Blanche станциясында тағы бір газ баллоны жарылып, он екі адам жарақат алды. Бомбадан Буалем Бенсаидтың саусақ іздері тағы да табылды. Келесі күні Каирдегі Reuters баспасөз агенттігіне 23 қыркүйекте жазылған GIA командирі Джамель Зитунидің мәлімдемесі келді. Ол «Джихад» – «Францияның жүрегіне жасалған әскери шабуылдар» Алжир үкіметін қолдағандығы үшін жазалау мақсатында жасалғанын айтты. Сондай-ақ, Жак Ширакқа Алжирдегі француз елшілігі арқылы ислам дініне өтуге шақыратын хат жіберілді. 17 қазанда RER C желісінің Musée d'Orsay және Saint-Michel–Notre-Dame станциялары арасында газ баллоны жарылып, 29 адам жарақат алды. Тергеушілер шабуылдан бірнеше минут бұрын жақын маңдағы метро станциясында қолданылған Smaïn Aït Ali Belkacem атты адамға тиесілі көлік картасын тапты. Метро және RER станцияларында таңертеңгі іздеу кезінде қосымша бомбалар табылып, құрбандықтарсыз залалсыздандырылды, көбінесе қоғамдық дәретханаларда. Қауіпсіздікті күшейту үшін барлық қоғамдық қоқыс контейнерлерін алып тастау қажет болды, осылайша бомбалардың ішінде жасырылуына жол бермеуге болады.
On 25 July 1995 a gas bottle exploded in the Saint Michel station of line B of the RER metropolitan train system in Paris. Emergency service vehicles then used Place Saint Michel and the surrounding bridges and streets to attend the scene, while Parvis Notre Dame became a helicopter landing site and a nearby café, Le depart Saint Michel, was used as a field hospital. At 8:00 that evening, national news on France 2 announced that four people had been killed and another 40 injured in a "mysterious explosion". At that time, no official sources had confirmed that it was a terrorist attack. This was only confirmed later, and the final outcome was said to be eight deaths and 117 injured. It was the deadliest terror attack in France since the 1983 Orly Airport attack, and would be the only deadly attack for the GIA's 1995 bombing campaign in France. On 17 August, a second bomb hidden in a public bin near the Arc de Triomphe wounded 16 people. The bomb was composed of a gas bottle filled with nails. On 26 August a huge bomb was found on the railway tracks of a high speed rail line near Lyon. It was supposed to explode when a train passed. Fingerprints of Khaled Kelkal and Boualem Bensaïd were found on the bomb. The leader of the group, Khaled Kelkal was quickly identified and his picture appeared all over France. Bombing attacks continued with an attack on 3 September at an open market in the 11th arrondissement of Paris, causing three injuries; and on 7 September when a car bomb exploded near a Jewish school in Villeurbanne, a town near Lyon, causing thirteen injuries. The wanted suspect, Khaled Kelkal, was killed on 29 September by members of the French EPIGN gendarmerie unit near Lyon as he resisted arrest. Nonetheless, the attacks continued on 6 October, the day of Khaled Kelkal’s funeral; another gas bottle exploded in the Maison Blanche station of the Paris Métro, wounding twelve people. Boualem Bensaïd’s fingerprints were again found on the bomb. The next day, a statement from GIA commander Djamel Zitouni, written on 23 September, arrived at the Reuters press agency in Cairo. He said the "Jihad" the "military strikes at the heart of France", were intended to punish it for supporting the Algerian government. A letter was also sent to Jacques Chirac through the French Embassy in Algiers, urging him to convert to Islam. On 17 October a gas bottle exploded between the Musée d'Orsay and Saint Michel–Notre Dame stations of RER Line C, wounding 29. Investigators found a transportation card on Smaïn Aït Ali Belkacem used a few minutes before the attack in a nearby underground station. Additional bombs were found and cleared without casualties during morning searches of Metro and RER stations, often in public toilets. Increased security required the removal of all public bins, to prevent bombs from being hidden inside.
Тұтқындалу және сот
Қарулы ислам тобының және "Келкал тобының" мүшелері әртүрлі қылмыстар бойынша сотталды. Кейбір күдіктілер Ұлыбританияға қашып кетті. Рашид Рамдаға қатысты экстрадиция процесі 1995 жылы басталды және он жылға жуық созылды, осы кезеңде Рамда Лондондағы Белмарш түрмесінде қамауда болды. 2005 жылдың 1 желтоқсанында Рамда жарылыстармен байланысты Францияға экстрадицияланды. 2007 жылдың 26 қазанында Рамда шабуылдарды қаржыландырғаны үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылды. ФБР-дің терроризм жөніндегі кеңесшісі Эван Кольманның сөзіне сәйкес, жарылыстарды қаржыландыруға жұмсалған қаражаттың бір бөлігі Швецияның Ханинге қаласындағы Брандберген мешітімен байланысы бар адамдардан түскен.
Members of the Armed Islamic Group and the "Kelkal Group" have since been prosecuted on various charges. Some suspects fled to the United Kingdom. Extradition proceedings against Rachid Ramda began in 1995 and went on for nearly ten years, during which Ramda remained detained in London's Belmarsh Prison. Ramda was eventually extradited to France on 1 December 2005 in connection with the bombings. On 26 October 2007 Ramda was sentenced to life in prison for financing the attacks. According to FBI terrorism consultant Evan Kohlmann, part of the money used to finance the bombings came from people connected to the Brandbergen Mosque in Haninge, Sweden.
Салдары
Алжир-Франция қарым-қатынасы осы оқиғалардың салдарынан ауыр түрде зардап шекті. Жак Ширак алжирлік министрлермен кездесуден бас тартып, GIA-ның алжирлік құпия қызметтері тарапынан манипуляцияланғанын мүмкін екенін ашық айтты. 1996 жылы Франциядағы терроризмге қарсы заңнама жаңа заңмен күшейтілді, бұл полиция күштеріне түнде тінтіп тексеру жүргізуге рұқсат берді. Франция үкіметі сондай-ақ Еуропа шекараларында еркін өтуге мүмкіндік беретін Шенген келісімін тоқтатты және 1996 жылдың наурызына дейін шектеулерді сақтап тұрды. 1995 жылдың қыркүйегінде шабуылдардың нәтижесінде Францияның ұлттық қауіпсіздік ескерту жүйесі Vigipirate іске қосылды және 2020 жылға дейін қолданыста болды. Дағдарыс 1997 жылы Лионель Жоспен премьер-министр болғаннан және 1999 жылы Абделазиз Бутефлика Алжирдің жаңа президенті болғаннан кейін ғана басылды.
Algeria France relations were heavily affected by these events. Jacques Chirac refused to meet with Algerian ministers, openly saying that the GIA could have been manipulated by the Algerian secret services. Legislation on terrorism in France was reinforced with a new law in 1996, allowing police forces to perform searches at night. The French government also suspended the Schengen Acquis which allows free movement across borders within Europe, keeping the restrictions in place until March 1996. Vigipirate, the French national security alert system was activated in September 1995 as a result of the attacks, and is still in place in 2020. The crisis only lessened when Lionel Jospin became prime minister in 1997 and Abdelaziz Bouteflika became the new Algerian president in 1999.