Кіріспе

Ғарыш зерттеулерін еске алуға арналған мереке.

Юрий түні – ғарыш зерттеулеріндегі маңызды оқиғаларды еске алу үшін әр жылдың 12 сәуірінде өткізілетін халықаралық мереке. Ол алғашқы рет ғарышқа ұшқан адам Юрий Гагариннің құрметіне аталған, ол 1961 жылдың 12 сәуірінде «Восток-1» ғарыш кемесімен ұшқан болатын. 2011 жылы Юрий түні жеті құрлықтағы 75 елде 567-ден астам іс-шарада тойланды. Юрий түнін көбінесе «Әлемдік ғарыш тойы» деп атайды. «STS-1» ғарыш миссиясының – алғашқы ғарыш шаттлының – ұшырылуы да еске алынады, ол «Восток-1» ұшырылғаннан кейін 20 жыл өткен 1981 жылдың 12 сәуірінде іске қосылды (бірақ «STS-1» күнінің сәйкес келуі кездейсоқтық, өйткені техникалық мәселелерге байланысты ұшыру екі күнге кешіктірілді).

Мақсаты

"Юрийдің түні" шарасының мақсаты – ғарыш зерттеулеріне қоғамның қызығушылығын арттыру және жаңа буын саяхатшыларды шабыттандыру. Ғарыштан шабыттанған көркемдік өрнектерге негізделген және жыл сайынғы мерекелер мен білім беру іс-шараларының бүкіл әлемдік желісімен аяқталатын "Юрийдің түні" ғарыш зерттеулерінің болашағын құруға мүдделі жастардың жаһандық қауымдастығын қалыптастырады, сонымен қатар жаһандық көзқараспен жауапты лидерлер мен инноваторларды дамытады. Бұл жаһандық іс-шаралар ғарышқа құрмет көрсететін музыка, би, сән және өнер сияқты мәдениет элементтерін көрсетеді.

Юрий түні тарихы

Юрийдің түні 2000 жылы Лоретта Хидальго Уайтсайдс, Джордж Т. Уайтсайдс және Триш Гарнер жасаған. Бірінші Юрийдің түні 2001 жылдың 12 сәуірінде, «Восток-1» ұшырылғанынан дәл 40 жыл өткен соң өтті, ал 2011 жылдан бастап халықаралық деңгейде Адамның ғарышқа ұшуының халықаралық күні ретінде танылды. 2004 жылғы Юрийдің түні іс-шарасы Лос-Анджелесте өтті, оған ғарыш саласының өкілдері қатысты, олардың ішінде жазушы Рэй Брэдбери, ғарыш турисі Дэннис Тито, X Prize негізін қалаушы Питер Диамандис, *NSYNC тобынан Лэнс Басс және Нишель Николс («Жұлдызды жол» түпнұсқа сериалынан Ухура рөлінде) бар еді. Іс-шарада екі би алаңы және әлемдік деңгейдегі диджейлермен үлкен кеш ұйымдастырылды. 2007 жылғы іс-шара Сан-Франциско аймағында, Калифорния штатының Маунтин-Вью қаласындағы Моффетт-Филдте орналасқан NASA Ames Research Center-де өтті. Іс-шарада көркемдік инсталляциялар, технологиялық демонстрациялар және диджейлік музыка келесі күнгі таңға дейін жалғасты. 2011 жылдың сәуір айы Гагариннің тарихи алғашқы ұшуының 50 жылдығы болды. 75 елде өткен 567 Юрийдің түні кештеріне 100 000-нан астам адам қатысты, ал 27-ші экспедиция экипажы Халықаралық ғарыш станциясынан Юрийдің түніне арналған құттықтау жолдады. 2021 жылдың сәуір айында COVID-19 пандемиясы кезінде Юрийдің түні виртуалды форматта өтті. Іс-шарада тікелей эфирде көрсетілген жаһандық трансляциямен қатар, жеке билеттермен өткізілетін виртуалды іс-шаралар да ұйымдастырылды. Шақырылған қонақтардың арасында Брайан Мей, Билл Най, Тим Додд және Ричард Брэнсон болды. 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруі кезінде Ғарыш қоры 2022 жылғы Юрийдің түні мерекесінің атауын «Юрийдің түнінен» «Ғарыш мерекесі: Алда не күтіп тұр?» деп өзгертетінін мәлімдеді. Бұл Украинаға қолдау көрсету мақсатында Ресейге қарсы жасалған кең ауқымды бойкоттың бір бөлігі болды, себебі Юрий Гагарин Ресейде дүниеге келген. Гагариннің ғарышқа ұшуы 1991 жылы таратылған Кеңес Одағының атынан жүзеге асырылды, оның құрамында Ресей мен Украина да бар болған.

Бүгін Юрийдің түні.

"Юрийдің түні" іс-шаралары "ғарыш тақырыбындағы мерекелерді білім беру және насихаттаумен үйлестіреді". Мерекелер мен іс-шаралар НАСА орталықтарында, мұражайларда, планетарийлерде, мектептерде, барларда, түнгі клубтарда, үйлерде және басқа да орындарда өткізіледі. НАСА және "The Crystal Method" тобы. "Юрийдің түні" Рено, Оттава, Лос-Анджелес, Сан-Франциско шығанағы, Хантсвилл (Алабама штаты), Нью-Орлеан, Инвернесс, Стокгольм, Тель-Авив, Токио, Лиссабон, Хельсинки, Ауғанстан, Найроби, Латвия, Румыния, Перу, Антарктида және Халықаралық ғарыш станциясы сияқты көптеген жерлерде тойланды, сондай-ақ көптеген басқа да орындарда және онлайн түрде де аталып өтілді. "Юрийдің түні" іс-шараларына логистикалық және жарнамалық қолдау көрсететін, еріктілерден құралған "Басқару тобы" бүкіл әлем бойынша ұйымдастырылады. Жеке ұйымдастырушылар өздерінің жергілікті іс-шараларын тіркеуге және өткізуге жауапты.