Алдамшылық мәдениеті: Американдықтардың табысқа жету үшін неге бұрмалауға тырысады

Кіріспе

Дэвид Каллаханның кітабы "Алдасу мәдениеті: Неге көбірек американдықтар алға жылжу үшін бұрыс істерге барады" - Дэвид Каллаханның 2004 жылы Harcourt баспасында жарық көрген ғылыми-танымдық кітабы.

Қысқаша мазмұны

Кітаптың негізгі тезисі – американдық қоғамның қазіргі күйі, оның ерекшелігі – кеңінен таралған теңсіздік және «жеңімпаз бәрін алады» деген философия, бизнесте, құқықта, академиялық ортада, журналистикада, ойын-сауықта және медицинада байқалатын алаяқтықты тудырады. Заңсыз және заңмен рұқсат етілген алаяқтық американдық қоғамда кең таралған, онда мүдделерге негізделген жүйелер (мысалы, акциялар опциялары, өндіріске байланысты жалақы, жылдам мансаптық өсу мүмкіндіктері) дұрыс жұмыс істемейді: өнімділікті және «әділ ойынды» ынталандырудың орнына, олар алдау мен қулық-сұмдықты марапаттайды. Каллахан американ тарихының соңғы кезеңдеріндегі осы құбылыстың көптеген мысалдарын келтіреді. 1980 жылы Sears компаниясы автокөлік жөндеушілері үшін өндіріс квотасын енгізген кезде, механиктер қажетсіз және қымбат жөндеу жұмыстарын жасауға кірісті. Заңгерлер арасында есептен тыс төлемақы алу жиі кездеседі. Барынша көп уақытты есепке алуға мәжбүр болған жас адвокаттар клиенттерінен артық ақы талап етуі мүмкін. Медицина саласында дәрігерлер медициналық сақтандыру жүйесіндегі пациенттердің симптомдарын жоғарылатып көрсетуі мүмкін, әйтпесе сақтандыру компаниялары төлемнен бас тартады. Алаяқтық тек кәсіби саламен ғана шектелмейді, ол американдық өмірдің барлық саласында кездеседі. Каллаханның пікірінше, алаяқтық – «жеңімпаздар класының» және «нашар сыныптың» арасындағы динамиканың нәтижесі болып табылады. «Жеңімпаздар класы» – өте ықпалды жоғары сынып, олар көптеген ережелер мен стандарттардан босатылған, ал «нашар сынып» көбінесе әлеуметтік мобильділіктің төмендеуі, штатты қысқарту және ақша мен билікті жеке қадірлетін мәдени ортада алаяқтық жасауға мәжбүр болады. Алайда Каллахан ірі көлемдегі алаяқтықтың «жеңімпаз» жоғарғы сынып арасында ең көп таралғанын көрсетеді. Олардың жоғары жалақысы мен сәнді өмір салты бар болғанымен, олар өздерінен бай адамдармен салыстырып, үнемі алаңдап, көп шығын шығарып, алаяқтық жасауға көптеген мүмкіндіктерге ие. Автор сонымен қатар алаяқтық құбылысы үшін бір ғана сыныпты кінәлаудың қате екенін атап өтеді. Керісінше, ол 1980-жылдардағы неолибералдық идеологиямен қауіпті түрде араласқан және Американың зиянына, 1980 және 1990 жылдардағы «жылдам байыңыз» дәуірінде іске асырылған «Мен» буынының жеке мүдделерін білдіреді. Денвер қаласында (Колорадо штаты) кітап туралы сөйлеген кезде Каллахан халықтың сенімі төмендеп, «улы» деңгейге жеткенін айтты. Кітабында ол цинизм мен басқаларға сенімсіздіктің алаяқтыққа әкелетінін жиі айтады. Мысалы, өзгелерден «алданармын» деп күтетін адам, өтемақы алу үшін басқаларын алдауға бейім. Жоғары әлеуметтік-экономикалық топтардың мүшелері көбінесе төменгі әлеуметтік-экономикалық топтардың мүшелерін құрбан етеді. 1980 және 1990 жылдарда 1960 жылдардағы жеке мүдделерге баса назар аудару және антиконформизм сақталды, бірақ әлеуметтік жауапкершілік пен жеке ізгіліктің қауымдық идеалдары жойылды. Америкалық қоғамда «шизофрениялық мінез» бар: ол жеке мүдделерге және қоғамдық мүдделерге ауысады. Каллаханның пікірінше, жеке мүдделерге баса назар аударудың соңғы кезеңі Американың 1920 жылдары, «Қара сейсенбіге» және Ұлы депрессияның басталуына дейін болды.

The main thesis of the book is that the current state of American society, characterized by rampant inequality and a winner take all philosophy, produces the cheating that has been observed in business, law, academia, journalism, entertainment and medicine. Cheating, of both illegal and legal forms, is pervasive in an American society where incentive driven structures (e. g. stock options, production based pay, fast track career options) have gone haywire: Instead of promoting productivity and "fair play", they reward deception and chicanery. Callahan provides multiple examples of this phenomenon in recent American history. In the 1980, when Sears instituted a production quota for its auto repair staff, mechanics began performing unnecessary and costly maintenance. Overbilling is common within the legal profession. Pressed to bill as much time as possible, young lawyers may overcharge clients. In the medical profession, physicians may overstate the symptoms of managed care patients, else insurers would deny coverage. Not restricted to professions, cheating now appears in all facets of American life. According to Callahan, cheating breeds upon a dynamic between a "winner class", an upper class so influential they effectively are exempt from most rules and standards, and an "anxious class", often compelled to cheat during a period of downward social mobility, downsizing, and within a cultural climate that values money and power above personal integrity. Callahan shows, however, that large scale cheating is most prevalent among the "Winner" upper class. Despite their high salaries and opulent lifestyles, they live in constant comparison with those who have more than them, and therefore exhibit lives characterized by high spending, severe anxiety, and countless opportunities and temptations to cheat. The author, however, also notes that blame for the cheating phenomenon does not lie upon a single class of people. Rather, it represents the individualistic ambitions of the amorphously defined "Me" generation, mixed dangerously with laissez faire principles espoused by the 1980s neoliberals, and implemented, to America's detriment, during the "get rich quick" era of the 1980s and 1990s. While speaking about the book in Denver, Colorado, Callahan said that the level of the public's trust is low to the point of being "poisonous". Throughout his book, he states that cynical attitudes and lack of trust in others produce cheating. For example, one expecting to be "screwed" by others is more likely to cheat others, in order to compensate. Members of higher socio economic groups frequently victimize members of lower socio economic groups. The 1980s and 1990s were characterized by an emphasis on self interest, maintaining the individualism and anticonformism of the 1960s but shedding the community oriented ideals of social responsibility and personal integrity. American society has a "schizophrenic personality": it tends to cyclically alternate between a spirit of self interest, and an attitude of communal interest. The last period of vulgar self interest, according to Callahan, was during the American 1920s, prior to Black Tuesday and the onset of the Great Depression.